Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 27

Devanagari script

क्रोधाल्लोभात्कारयंश्च स्वयमेव प्रदुष्यति । तस्मात्पापिषु दिव्यं स्यात्तत्रादौ प्रोच्यते धटे

Transliteration

krodhāllobhātkārayaṃśca svayameva praduṣyati | tasmātpāpiṣu divyaṃ syāttatrādau procyate dhaṭe

Translation

କ୍ରୋଧ ଓ ଲୋଭରେ କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକ ନିଜ କର୍ମଦ୍ୱାରା ନିଜେ ଦୂଷିତ ହୁଏ। ତେଣୁ ପାପୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଦିବ୍ୟ-ପରୀକ୍ଷା ହେବା ଉଚିତ; ଏଠାରେ ପ୍ରଥମେ ‘ଧଟ’ ଅର୍ଥାତ୍ ତୁଳା-ଦିବ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି।

Word by Word

• क्रोधात्: from anger
• क्रोधात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, पञ्चमी (5th case/ablative), एकवचनम्

• लोभात्: from greed
• लोभात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: लोभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, पञ्चमी (5th case/ablative), एकवचनम्

• कारयन्: causing (others to act) / making do
• कारयन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्यय (Present active participle), परस्मैपदी; पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)

• स्वयम्: oneself
• स्वयम्: Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: स्वार्थक-अव्ययम् (reflexive adverb)

• एव: indeed
• एव: Avadhāraṇa (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)

• प्रदुष्यति: becomes corrupted / is ruined
• प्रदुष्यति: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दुष् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• तस्मात्: therefore, from that
• तस्मात्: Hetu/Apādāna (Reason/Source)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक-प्रयोगः, पञ्चमी (ablative), एकवचनम्; हेत्वर्थे (therefore)

• पापिषु: among sinners / in the sinful
• पापिषु: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पापिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी (7th case/locative), बहुवचनम्

• दिव्यम्: the divine (ordeal/judgment)
• दिव्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा (1st case), एकवचनम्

• स्यात्: should be
• स्यात्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)

• आदौ: at first, in the beginning
• आदौ: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी (locative), एकवचनम्; क्रियाविशेषणवत् (adverbial)

• प्रोच्यते: is stated / is taught
• प्रोच्यते: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लट् (Present), कर्मणि प्रयोगः (Passive), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• धटे: in/at dhaṭa (term unclear)
• धटे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सप्तमी (locative), एकवचनम्; पाठभेद/दुर्लभ-शब्दः (uncertain lexeme)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A judicial assembly prepares for a divine ordeal: a balance apparatus hinted in the background; the accused stands tense; the judge/king remains composed; personifications of Krodha and Lobha appear as shadowy figures behind the accused, indicating inner taint.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Inner vices (anger, greed) themselves pollute the doer; dharma demands accountability and tested truth in serious cases.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the focus is on dharma and judicial testing.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse introduces the divine ordeal called ‘dhaṭa’—a balance/scale-based test—used in judging sinners.