Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 83

Devanagari script

आविकं परिदध्याच्च ततो वासः सितं च वा । धातुरक्तमथो नव्यं मलिनं संधितं न च

Transliteration

āvikaṃ paridadhyācca tato vāsaḥ sitaṃ ca vā | dhāturaktamatho navyaṃ malinaṃ saṃdhitaṃ na ca

Translation

ଉନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି, ପରେ ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଧାତୁରକ୍ତ (ଗେରୁଆ/ଲାଲ) ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଚାଲିବ; କିନ୍ତୁ ତାହା ନୂଆ, ମଲିନ ନୁହେଁ ଓ ସିଲା-ଜୋଡ଼ା ନୁହେଁ।

Word by Word

• आविकम्: woolen (garment)
• आविकम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आविक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; (आविकं वस्त्रम्—ऊननिर्मितम्)

• परिदध्यात्: should put on/wear
• परिदध्यात्: Kriya (Injunction/विधि-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; उपसर्गः—परि

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• ततः: thereafter
• ततः: Adhikarana (Sequence/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/हेतुवाचक (then/thereafter)

• वासः: garment/clothing
• वासः: Karman (Implied object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वस्/वासस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (वासस्), प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• सितम्: white
• सितम्: Karman (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वासः इत्यस्य)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• वा: or
• वा: Sambandha (Alternative/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक

• धातुरक्तम्: dyed with mineral dye
• धातुरक्तम्: Karman (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धातु + रक्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वासः इत्यस्य); समासः—धातुना रक्तम् (तत्पुरुष)

• अथो: or else/then
• अथो: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अथ + उ (निपात) — अनुक्रम/विकल्पसूचक

• नव्यम्: new
• नव्यम्: Karman (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

• मलिनम्: dirty
• मलिनम्: Karman (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मलिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

• संधितम्: patched/joined
• संधितम्: Karman (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: संधित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (patched/joined)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• च: and/nor
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (here: 'nor')

Speaker

Mahākāla

Visual Art Cues

Scene: A devotee after purification dons a woollen wrap and then a clean white cloth; a folded mineral-red garment is shown as permitted; discarded stitched/dirty cloth lies aside, emphasizing ritual readiness.

Characters & Entities

• vāsaḥ (clothing)
• āvika (wool)
• sita (white)
• dhātu-rakta (mineral-red)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Outer cleanliness and simplicity support inner reverence; worship is strengthened by purity of preparation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named; the verse focuses on ritual readiness for Śiva-pūjā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Wear appropriate clean garments for worship—woollen and/or white; mineral-red dyed cloth is allowed; avoid dirty or stitched/mended clothing.