Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 61

Devanagari script

ये गोब्राह्मणकन्यानां स्वामिमित्रतपस्विनाम् । अन्तरं यांति कार्येषु ते स्मृताः पापिनो नराः

Transliteration

ye gobrāhmaṇakanyānāṃ svāmimitratapasvinām | antaraṃ yāṃti kāryeṣu te smṛtāḥ pāpino narāḥ

Translation

ଯେମାନେ ଗୋ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କନ୍ୟାମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରି ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଏବଂ ସ୍ୱାମୀ, ମିତ୍ର ଓ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଭେଦ କିମ୍ବା ଅବରୋଧ ଘଟାନ୍ତି—ସେମାନେ ପାପୀ ମନୁଷ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛନ୍ତି।

Word by Word

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)

• गो: of cows
• गो: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (समासपूर्वपद-रूप)

• ब्राह्मण: of Brahmins
• ब्राह्मण: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (समासपूर्वपद-रूप)

• कन्यानाम्: of maidens/daughters
• कन्यानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कन्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• स्वामि: of masters/husbands
• स्वामि: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्वामिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (समासपूर्वपद-रूप)

• मित्र: of friends
• मित्र: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (समासपूर्वपद-रूप)

• तपस्विनाम्: of ascetics
• तपस्विनाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तपस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• अन्तरम्: a gap; an opening; a chance
• अन्तरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘अन्तरं यान्ति’ इति कर्म

• यान्ति: go; take (advantage)
• यान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन

• कार्येषु: in matters/affairs
• कार्येषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; अन्वादेश-सर्वनाम

• स्मृताः: are called/considered
• स्मृताः: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि-भावः—‘(ते) स्मृताः’ = ‘are considered’

• पापिनः: sinful
• पापिनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पापिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (नराः)

• नराः: men/people
• नराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim assembly near a shrine: cows and brāhmaṇas are honored; a maiden is respectfully escorted; an ascetic meditates undisturbed while a wrongdoer is shown being restrained from interfering.

Characters & Entities

• Brāhmaṇa
• Go (cow)
• Tapasvin (ascetic)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Do not create discord or obstacles for the protected and the pious; dharma favors protection, service, and social harmony.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is named; the verse gives general dharma supporting pilgrimage culture.

What ritualistic prescription is mentioned?

It prescribes ethical restraint—avoid obstructing or harming the affairs of brāhmaṇas, ascetics, and dependents.