Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 77

Devanagari script

तत्र प्रैयव्रत इध्मजिह्वः पतिस्तत्पुत्रसिवसुरम्यसुभद्र शांत्यशप्तमृताभयनामांकितानि सप्त वर्षाणि

Transliteration

tatra praiyavrata idhmajihvaḥ patistatputrasivasuramyasubhadra śāṃtyaśaptamṛtābhayanāmāṃkitāni sapta varṣāṇi

Translation

ସେଠାରେ ପ୍ରୈୟବ୍ରତ ବଂଶୀୟ ଅଧିପତି ଇଧ୍ମଜିହ୍ୱ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ—ଶିବ, ସୁରମ୍ୟ, ସୁଭଦ୍ର, ଶାନ୍ତ୍ୟ, ଶପ୍ତ, ମୃତାଭୟ—ଏମାନଙ୍କ ନାମରେ ସପ୍ତ ବର୍ଷ (ପ୍ରଦେଶ) ଚିହ୍ନିତ।

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatra (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb/देशवाचक)

• प्रैयव्रतः: Prai(y)avrata (proper name)
• प्रैयव्रतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: prai-yavrata (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (विशेष-नाम)

• इध्मजिह्वः: Idhmajihva (proper name)
• इध्मजिह्वः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: idhma + jihvā (प्रातिपदिके; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (विशेष-नाम); तत्पुरुषः (इध्मस्य जिह्वा इव/इध्मजिह्वा)

• पतिः: lord; ruler
• पतिः: Karta (Predicate nominative/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: pati (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• तत्-पुत्र: his sons
• तत्-पुत्र: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: tad + putra (प्रातिपदिके; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य पुत्राः)

• शिव: Śiva (name)
• शिव: Apposition (Name/संज्ञा)
• Type: Noun
• Root: śiva (प्रातिपदिक)
• Form: (विशेष-नाम) पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नामरूपेण (समुच्चय-गणना)

• सुरम्य: Suramya (name)
• सुरम्य: Apposition (Name/संज्ञा)
• Type: Noun
• Root: su-ramya (प्रातिपदिक)
• Form: (विशेष-नाम) पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• सुभद्र: Subhadra (name)
• सुभद्र: Apposition (Name/संज्ञा)
• Type: Noun
• Root: su-bhadra (प्रातिपदिक)
• Form: (विशेष-नाम) पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• शान्त्य: Śāntya (name)
• शान्त्य: Apposition (Name/संज्ञा)
• Type: Noun
• Root: śāntya (प्रातिपदिक)
• Form: (विशेष-नाम) पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• शप्त: Śapta (name)
• शप्त: Apposition (Name/संज्ञा)
• Type: Noun
• Root: śapta (प्रातिपदिक)
• Form: (विशेष-नाम) पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• मृताभय: Mṛtābhaya (name)
• मृताभय: Apposition (Name/संज्ञा)
• Type: Noun
• Root: mṛta + abhaya (प्रातिपदिके; समास)
• Form: (विशेष-नाम) पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः (मृतं च अभयं च/मृताभयः—नामरूपेण)

• नाम-अङ्कितानि: named; bearing the names
• नाम-अङ्कितानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: nāman + aṅkita (अङ्कित-प्रातिपदिक; क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नाम्ना अङ्कितानि = named/marked by names)

• सप्त: seven
• सप्त: Visheshana (Numeral qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sapta (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्या-शब्दः; नपुंसकलिङ्ग-प्रथमा बहुवचनस्य (वर्षाणि) विशेषणम्

• वर्षाणि: years (or regions/varṣas)
• वर्षाणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: varṣa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomeda-dvīpa (sapta-varṣa-vibhāga)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A cosmic map-like tableau: Gomeda-dvīpa shown as a circular island divided into seven luminous regions, each labeled with a prince’s name; at the center, King Idhmajihva enthroned in calm authority.

Characters & Entities

• Idhmajihva
• Priyavrata (lineage)
• Śiva
• Suramya
• Subhadra
• Śāṃtya
• Śapta
• Mṛtābhaya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Puranic dharma links rulership with responsibility: regions are ordered and remembered through righteous lineages and named divisions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No earthly tīrtha is singled out; the verse maps administrative-sacred divisions within a cosmological dvīpa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; this verse is descriptive (genealogy and regional naming).