Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 177

Devanagari script

ततः पुनः स्कंदमाह प्रहृष्टः केशवोऽरिहा । स्कंदस्कंद महाबाहो बाणोनाम बलात्मजः

Transliteration

tataḥ punaḥ skaṃdamāha prahṛṣṭaḥ keśavo'rihā | skaṃdaskaṃda mahābāho bāṇonāma balātmajaḥ

Translation

ତେବେ ଶତ୍ରୁନାଶକ କେଶବ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ପୁନର୍ବାର ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ— “ସ୍କନ୍ଦ, ସ୍କନ୍ଦ, ହେ ମହାବାହୋ! ‘ବାଣ’ ନାମକ (ଦୈତ୍ୟ) ଅଛି; ସେ ବଳର ପୁତ୍ର।”

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अपादान/कालार्थे (from that/then)

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; पुनरावृत्त्यर्थे (again)

• स्कन्दम्: Skanda
• स्कन्दम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• आह: said
• आह: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह्/ब्रू (धातु; उक्त्यर्थ)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• प्रहृष्टः: delighted
• प्रहृष्टः: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र-हृष् (धातु) → प्रहृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (PPP), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; केशवः इति विशेषणम्

• केशवः: Keśava (Viṣṇu)
• केशवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: केशव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• अरिहा: slayer of enemies
• अरिहा: Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अरि + हा (प्रातिपदिक; √हन्/√हा)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; केशवस्य उपाधिः; समासः: अरि-हा (अरिं हन्ति)

• स्कन्द: O Skanda
• स्कन्द: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

• स्कन्द: O Skanda
• स्कन्द: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; पुनरुक्ति (emphatic repetition)

• महाबाहो: O mighty-armed one
• महाबाहो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महā + बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः: महान्तौ बाहू यस्य सः

• बाणः: Bāṇa
• बाणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बाण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Specifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; नामार्थक-निपातः (particle indicating 'by name')

• बलात्मजः: son of Bala
• बलात्मजः: Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: बल + आत्मज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: बलस्य आत्मजः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Keśava (Viṣṇu), addressing Skanda (explicit in verse)

Skanda Dialogue

Listener: Frame audience (contextual)

Visual Art Cues

Scene: Keśava, radiant and composed, turns toward Skanda with delighted urgency; Skanda stands mighty-armed, spear-bearing, attentive; devas form a respectful semicircle.

Characters & Entities

• Keśava (Viṣṇu)
• Skanda
• Bāṇa
• Bala

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine powers cooperate for loka-saṅgraha (the welfare of the worlds), guiding the protector (Skanda) toward remaining threats.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None directly; it introduces the next episode concerning Bāṇa and Krauñca.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.