Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 30›Shloka 18
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 18

Devanagari script

कर्दमो यस्त्वहमपि ज्ञात्वा तीर्थमहा गुणान् । सर्वां भुवं परित्यज्य कृत्वा ह्यश्रममास्तितः

Transliteration

kardamo yastvahamapi jñātvā tīrthamahā guṇān | sarvāṃ bhuvaṃ parityajya kṛtvā hyaśramamāstitaḥ

Translation

“ମୁଁ କର୍ଦମ ମଧ୍ୟ, ଏହି ତୀର୍ଥର ମହାଗୁଣ ଜାଣି, ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅଞ୍ଚଳ ତ୍ୟାଗ କରି, ଏଠାରେ ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାପନ କରି ବସିଛି।”

Word by Word
कर्दमःKardama
कर्दमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकर्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधकः (relative pronoun: 'who')
तुindeed / but
तु:
—
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (contrast/emphasis)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः (also/even)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund): ‘having known’
तीर्थ-महा-गुणान्the great qualities of the tīrtha
तीर्थ-महा-गुणान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + महा (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (कर्मधारय-भावः ‘महान्तः गुणाः’ + षष्ठी-सम्बन्धः ‘तीर्थस्य’)
सर्वाम्entire
सर्वाम्:
—
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (all/entire)
भुवम्the earth/world
भुवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (earth/world)
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootपरि + त्यज् (धातु) + ल्यप् (कृत्-प्रत्यय)
Formल्यबन्त-अव्ययकृदन्तः (gerund): ‘having abandoned’
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः: ‘having made/done’
हिindeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (emphasis)
आश्रमम्a hermitage
आश्रमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (hermitage/āśrama)
आस्तितःresided / took up (dwelling)
आस्तितः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + स्था (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचन; आत्मनेपद-भावः ‘आस्थितः’ = ‘स्थितवान्/आश्रितवान्’ (Ppp used in active sense: 'took up/resided')
Speaker

Kapila (speaking about Kardama, presented as exemplary testimony)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahī-tīrtha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sage Kardama, with matted locks and ascetic staff, surveys the sacred riverbank and directs disciples to build a simple āśrama; nearby are ritual fires, deer, and sacred trees; the tīrtha waters glimmer.

Characters & Entities
K
Kardama
K
Kapila
T
Tīrtha (Mahī–Sāgara context)

FAQs

A tīrtha’s greatness is shown by the choices of realized sages who renounce elsewhere to live near it.

The Mahī-associated confluence tīrtha where Kardama is said to have founded an āśrama.

Āśrama-vāsa (residing/establishing a hermitage) is implied as a meritorious response to a tīrtha’s power.

←Previous Verse
Next Verse→