Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 195
Devanagari script
रुद्र उवाच । अद्य नुनं प्रहृष्टानां सुराणां विविधा गिरः । श्रूयंते च तथा देवी यथा जातः सुतस्तव
Transliteration
rudra uvāca | adya nunaṃ prahṛṣṭānāṃ surāṇāṃ vividhā giraḥ | śrūyaṃte ca tathā devī yathā jātaḥ sutastava
Translation
ରୁଦ୍ର କହିଲେ—“ହେ ଦେବୀ! ଆଜି ହର୍ଷିତ ଦେବତାମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ଜୟଧ୍ୱନି ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣାଯାଉଛି; କାରଣ ତୁମ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଛି।”
Word by Word
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
अद्यtoday/now
अद्य:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)
नुनम्surely
नुनम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनुनम् (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्ययम् (particle of certainty)
प्रहृष्टानाम्of the delighted
प्रहृष्टानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootप्र + हृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हृष्, क्त)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (of surāṇām)
सुराणाम्of the gods
सुराणाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम् (Genitive plural)
विविधाःvarious
विविधाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (of giraḥ)
गिरःvoices/speeches
गिरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (Nominative plural)
श्रूयन्तेare heard
श्रूयन्ते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense: 'are heard')
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
तथाthus/so
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: 'thus/so')
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम् (Vocative)
यथाjust as
यथा:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्ययम्; यथार्थे (as/just as)
जातःborn
जातः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजात (कृदन्त-प्रातिपदिक; √जन्, क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भूतकृदन्तः (PPP)
सुतःson
सुतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तवyour
तव:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (Genitive singular)
Speaker
Rudra (Śiva)
Skanda Dialogue
Listener: Pārvatī (Devī)
Visual Art Cues
Scene: Śiva (Rudra) calmly explains to Pārvatī that the jubilant cries of the gods fill the quarters because her son has been born; the heavens appear festive though the child is not yet shown.
Characters & Entities
R
Rudra/ŚivaD
Devī (Pārvatī)S
Suras (Devas)S
Son (Skanda/Mahāsena, implied)FAQs
Divine birth is framed as a dharmic turning point that uplifts the cosmos and brings joy to the devas.
No tīrtha is named in this verse.
None; it is an explanatory statement by Śiva.