Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 190

Devanagari script

इंद्र उवाच । यदि सत्यमिदं वाक्यं निश्चयाद्भाषितं त्वया । अभिषिच्छस्व देवानां सैनापत्ये महाबल । अहमिंद्रो भविष्यामि तव वाक्याद्यशोऽस्तु ते

Transliteration

iṃdra uvāca | yadi satyamidaṃ vākyaṃ niścayādbhāṣitaṃ tvayā | abhiṣicchasva devānāṃ saināpatye mahābala | ahamiṃdro bhaviṣyāmi tava vākyādyaśo'stu te

Translation

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ଯଦି ତୁମେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ ଏହି ବାକ୍ୟ ସତ୍ୟ ଭାବେ କହିଛ, ତେବେ ହେ ମହାବଳ, ଦେବମାନଙ୍କ ସେନାପତ୍ୟ ପଦରେ ନିଜକୁ ଅଭିଷେକ କର। ତୁମ ବଚନରେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ହୋଇ ରହିବି—ତୁମର ଯଶ ହେଉ।

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Speech act/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• यदि: if
• यदि: Logical connector (शर्त)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्त-बोधक अव्यय (conditional particle)

• सत्यम्: true
• सत्यम्: Predicate (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (predicate adjective)

• इदम्: this
• इदम्: Vishaya (Topic/विषय)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वाक्यम्: statement/word
• वाक्यम्: Karta (of implied 'is') / Vishaya
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• निश्चयात्: from certainty; with conviction
• निश्चयात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: निश्चय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेतौ (cause)

• भाषितम्: spoken/uttered
• भाषितम्: Predicate (कर्मणि)
• Type: Verb
• Root: भाष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (spoken)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana/Agent in passive (कर्तृ-करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• अभिषिच्छस्व: anoint yourself; be consecrated
• अभिषिच्छस्व: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि-षिच् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), आत्मनेपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• सैनापत्ये: in the commandership; as generalship
• सैनापत्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सैनापत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; पद/अधिकार-स्थाने (in the office)

• महाबल: O mighty one
• महाबल: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महाबल (प्रातिपदिक; महा + बल)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Predicate nominative
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भविष्यामि: I will become
• भविष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन

• तव: your/of you
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• वाक्यात्: from your word; because of your statement
• वाक्यात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेतौ (cause)

• यशः: fame/glory
• यशः: Karta (of अस्तु)
• Type: Noun
• Root: यशस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अस्तु: may it be
• अस्तु: Kriya (Benediction/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• ते: to you/for you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (enclitic)

Speaker

Indra

Skanda Dialogue

Listener: Skanda (Mahābala)

Visual Art Cues

Scene: Indra speaks formally, extending a command: Skanda is to be consecrated as commander; attendants prepare ritual vessels, white umbrellas, and auspicious items for abhiṣeka.

Characters & Entities

• Indra
• Skanda
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Authority can be delegated for dharma’s protection: leadership is assigned by merit and divine purpose, not ego.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced; the verse concerns the consecration (abhiṣeka) of Skanda’s military leadership.

What ritualistic prescription is mentioned?

Abhiṣeka (consecration) is indicated—formal installation into saināpatya (commandership).