Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 115

Devanagari script

ततः संभ्रम संपन्नास्तुष्टुवुः प्रणताः सुराः । नमोनमो महादेव पाहिपाहि जगत्पते

Transliteration

tataḥ saṃbhrama saṃpannāstuṣṭuvuḥ praṇatāḥ surāḥ | namonamo mahādeva pāhipāhi jagatpate

Translation

ତାପରେ ଭୟଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଦେବମାନେ ପ୍ରଣାମ କରି ସ୍ତୁତି କଲେ—“ନମୋ ନମୋ ମହାଦେବ! ପାହି ପାହି, ହେ ଜଗତ୍ପତେ!”

Word by Word

• ततः: then; thereafter
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादान/कालवाचक (from then/thereafter)

• संभ्रम: agitation; haste
• संभ्रम: Hetu/State (Cause/Condition)
• Type: Noun
• Root: संभ्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘संपन्नाः’ इत्यस्य उपपद-भावः (with)

• संपन्नाः: endowed with; filled with
• संपन्नाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम् + पद् (धातु) → संपन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘सुराः’ इति विशेषणम्

• तुष्टुवुः: they praised
• तुष्टुवुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/परिपूर्ण), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• प्रणताः: bowed down; prostrated
• प्रणताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र + नम् (धातु) → प्रणत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘सुराः’ इति विशेषणम्

• सुराः: the gods
• सुराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Discourse (Address)
• Type: Indeclinable
• Root: नमः (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक-निपात (salutation particle)

• नमः: salutation (again)
• नमः: Sambodhana/Discourse (Address)
• Type: Indeclinable
• Root: नमः (अव्यय/निपात)
• Form: अव्यय; पुनरुक्त-नमस्कारार्थक

• महादेव: O Mahādeva
• महादेव: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—महान् + देवः (कर्मधारय)

• पाहि: protect!
• पाहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पाहि: protect (again)!
• पाहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; पुनरुक्ति

• जगत्पते: O lord of the world
• जगत्पते: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जगत् + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—जगतः पतिः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Devāḥ (the gods), direct prayer

Visual Art Cues

Scene: Devas, trembling yet relieved, fall at Śiva’s feet and chant repeated salutations; Śiva stands as Jagatpati, granting protection.

Characters & Entities

• Mahādeva
• Jagatpati
• Surāḥ

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When fear and disorder arise, humble praise and sincere prayer to the Lord restore protection and balance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified; the verse is a universal Śaiva supplication.

What ritualistic prescription is mentioned?

Repetitive devotional invocation (namo namo; pāhi pāhi) as a form of stuti and śaraṇāgati.