Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 49
Devanagari script
विजृंभत्यथ सावित्रे परमास्त्रे प्रातपिनि । प्रणासमगमत्तीव्रं तमो घोरमनंतरम्
Transliteration
vijṛṃbhatyatha sāvitre paramāstre prātapini | praṇāsamagamattīvraṃ tamo ghoramanaṃtaram
Translation
ଯେତେବେଳେ ସେଇ ପରମ ଦୀପ୍ତିମାନ ସାବିତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଜ୍ୱଳିଉଠିଲା, ସେତେବେଳେ ତୀବ୍ର ଓ ଘୋର ତମସା ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ନାଶକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।
Word by Word
vijṛṃbhatiexpanded/unfolded
vijṛṃbhati:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-jṛṃbh (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √जृम्भ् (to expand/open) with वि-
athathen
atha:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
sāvitrein the Sāvitra (weapon)
sāvitre:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootsāvitra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; paramāstre इत्यस्य विशेषणम्
parama-astrein the supreme weapon
parama-astre:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootparama (प्रातिपदिक) + astra (प्रातिपदिक)
Formसमास: परमास्त्र (supreme weapon) कर्मधारय; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
prātapini(which was) blazing
prātapini:
Adhikarana (Qualifier in locative/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootprātapin (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; (prātapinī) ‘burning/fiery’; paramāstre इत्यस्य विशेषणम्
praṇāsamdestruction
praṇāsam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpraṇāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
agamatattained/reached
agamat:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √गम् (to go/attain)
tīvramintense
tīvram:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Roottīvra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; praṇāsam इत्यस्य विशेषणम्
tamaḥdarkness
tamaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottamas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
ghoramterrible
ghoram:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; tamaḥ इत्यस्य विशेषणम्
anantaramimmediate/without interval
anantaram:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootanantara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; tamaḥ इत्यस्य विशेषणम्
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A blazing Sāvitra astra erupts like a sun; the thick, dreadful darkness recoils and dissolves at once, as if torn apart by radiance spreading in concentric waves.
Characters & Entities
S
Sāvitra-astraT
Tamas (darkness)FAQs
The imagery affirms a Purāṇic axiom: luminous knowledge and divine radiance dispel tamas swiftly.
No tīrtha is named.
None.