Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 12
Devanagari script
धनाधिपस्य संक्रुद्धो नादेनापूरयन्दिशः । चक्रे बाणमयं जालं शकुंतस्येव पंजरम्
Transliteration
dhanādhipasya saṃkruddho nādenāpūrayandiśaḥ | cakre bāṇamayaṃ jālaṃ śakuṃtasyeva paṃjaram
Translation
ଧନାଧିପଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ନାଦରେ ଦିଗମାନଙ୍କୁ ପୂରଣ କଲା ଏବଂ ପକ୍ଷୀର ପିଞ୍ଜରା ପରି ବାଣମୟ ଜାଲ ରଚିଲା।
Word by Word
dhanādhipasyaof the lord of wealth (Kubera)
dhanādhipasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdhana (प्रातिपदिक) + adhipa (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषसमासः (‘धनस्य अधिपः’), पुंलिङ्गः, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचनम्
saṃkruddhaḥenraged
saṃkruddhaḥ:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃ-krudh (धातु) + kta (क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; कर्तृविशेषणम्
nādenawith a roar/sound
nādena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootnāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचनम्
āpūrayatfilled
āpūrayat:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-pṝ (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; उपसर्गः: आ-
diśaḥthe directions
diśaḥ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचनम्
cakremade/formed
cakre:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
bāṇamayammade of arrows
bāṇamayam:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootbāṇa (प्रातिपदिक) + maya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (मयट्-अर्थे: ‘बाणमय’ = made of arrows), नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; ‘जालम्’ इति विशेषणम्
jālama net
jālam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootjāla (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
śakuṃtasyaof a bird
śakuṃtasya:
Sambandha (Genitive in simile/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśakuṃta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचनम्
ivalike/as
iva:
Upamana-marker (Simile/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्ययम् (particle of comparison)
paṃjarama cage
paṃjaram:
Karma (Object in apposition/कर्म)
TypeNoun
Rootpaṃjara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Kujaṃbha, enraged, throws back his head and roars so the four directions seem to tremble; from his bow erupts a lattice of arrows forming a cage-like net around Kubera’s space, like trapping a bird.
Characters & Entities
K
Kubera (Dhanādhipa)B
Bāṇa (arrows)FAQs
Adharma seeks to bind and imprison; dharma breaks bonds and restores rightful order.
None in this verse.
None.