Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 40
Devanagari script
मय्याश्रितानि सैन्यानि जिते मयि जितानि च । असंभावितरूपो हि सज्जनो मोदते सुखम्
Transliteration
mayyāśritāni sainyāni jite mayi jitāni ca | asaṃbhāvitarūpo hi sajjano modate sukham
Translation
“ମୋପରେ ଆଶ୍ରିତ ସେନାମାନେ— ମୁଁ ଜିତିଲେ ଜିତନ୍ତି, ମୁଁ ହାରିଲେ ହାରନ୍ତି। ଆତ୍ମଗର୍ବରହିତ ସଜ୍ଜନ ସନ୍ତୋଷ-ସୁଖରେ ହିଁ ଆନନ୍ଦ କରେ।”
Word by Word
मयिin/with me
मयि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग-प्रयोग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
आश्रितानिdependent on / having taken refuge in
आश्रितानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-श्रि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्
सैन्यानिarmies
सैन्यानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन
जितेwhen (I was) conquered / upon defeat
जिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootजि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-सम्भव; लोकेटिव-अब्सोल्यूट (सप्तमी-सम्बन्ध)
मयिin me / when it was me
मयि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
जितानिconquered
जितानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootजि (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (सैन्यानि)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
असंभावित-रूपःone whose worth/form is not recognized
असंभावित-रूपः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-सम्-भावित (सम्+भू धातु-क्त, नकार) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (असंभावितं रूपं यस्य)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
सज्जनःa good man
सज्जनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत् (अस् धातु-शतृ/प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (सत् जनः)
मोदतेrejoices
मोदते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
सुखम्happily / happiness
सुखम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbial accusative)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating; internal reflection attributed to Grasana
Visual Art Cues
Scene: A commander reflects as ranks behind him waver; the composition shows soldiers looking toward him, emphasizing shared fate and the virtue of modesty.
Characters & Entities
G
GrasanaA
ArmiesS
SajjanaFAQs
A leader’s fall harms dependents; dharma praises the sajjana who avoids vanity and remains inwardly steady.
No tīrtha is mentioned.
None.