Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10
Devanagari script
संप्रच्छाद्य दिशः सर्वास्तमोमयमिवाभवत् । प्राज्ञायंत न तेऽन्योन्यं तस्मिंस्तमसि संकुले
Transliteration
saṃpracchādya diśaḥ sarvāstamomayamivābhavat | prājñāyaṃta na te'nyonyaṃ tasmiṃstamasi saṃkule
Translation
ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଢାଙ୍କି ତାହା ଯେନ ତମୋମୟ ହେଲା; ସେଇ ସଙ୍କୁଳ ଅନ୍ଧକାରରେ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
Word by Word
संप्रच्छाद्यhaving completely covered
संप्रच्छाद्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + √छद् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययभाव) — Absolutive/Gerund; ‘having covered’
दिशःthe directions
दिशः:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन — Feminine, Accusative (2nd), Plural
सर्वाःall
सर्वाः:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन — Feminine, Accusative (2nd), Plural; विशेषण (qualifying दिशः)
तमोमयम्darkness-filled / made of darkness
तमोमयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतमस् (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन — Neuter, Nominative (1st), Singular; तद्धितार्थ/तत्पुरुष (तमसा मयम् = made of darkness)
इवas if
इव:
Sambandha (Comparator/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमान-अव्यय (particle of comparison)
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन — Imperfect, 3rd person, Singular; परस्मैपद
प्राज्ञायन्तthey recognized/knew
प्राज्ञायन्त:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √ज्ञा (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन — Imperfect, 3rd person, Plural; आत्मनेपद; पाठभेद: प्राज्ञायन्त/प्राज्ञायन्ते
नnot
न:
Pratiṣedha (Negation/प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन — Masculine, Nominative (1st), Plural; सर्वनाम
अन्योन्यम्one another
अन्योन्यम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्योन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Masculine, Accusative (2nd), Singular; परस्परवाचक
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन — Locative (7th), Singular; सर्वनाम
तमसिin darkness
तमसि:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन — Neuter, Locative (7th), Singular
संकुलेconfused/chaotic
संकुले:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसंकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन — Neuter, Locative (7th), Singular; विशेषण (qualifying तमसि)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages
Visual Art Cues
Scene: All directions veiled as if made of darkness; silhouettes of fighters overlap, unable to distinguish friend from foe in the thick gloom.
Characters & Entities
T
TamasFAQs
Tamas (darkness) symbolizes ignorance: in confusion, even friend and foe are indistinguishable, warning against blind rage.
No tīrtha is referenced in this verse.
None.