Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 69
Devanagari script
मातंगो हेमरचितश्चित्ररत्नपरिष्कृतः । ध्वजः शतक्रतोरासीत्सितचा मरसंस्थितः
Transliteration
mātaṃgo hemaracitaścitraratnapariṣkṛtaḥ | dhvajaḥ śatakratorāsītsitacā marasaṃsthitaḥ
Translation
ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ଧ୍ୱଜରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣନିର୍ମିତ ମାତଙ୍ଗ (ହାତୀ) ଥିଲା, ଯାହା ବିଚିତ୍ର ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ; ସହିତ ଶ୍ୱେତ ଚାମର ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
Word by Word
मातङ्गःan elephant
मातङ्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमातङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
हेमरचितःmade of gold
हेमरचितः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहेम (प्रातिपदिक) + रचित (कृदन्त; √रच् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); समासः—तत्पुरुषः (हेमेन रचितः)
चित्ररत्नपरिष्कृतःadorned with splendid gems
चित्ररत्नपरिष्कृतः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक) + परिष्कृत (कृदन्त; √कृ धातु, उपसर्ग परि-)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; समासः—तत्पुरुषः (चित्रैः रत्नैः परिष्कृतः)
ध्वजःbanner/standard
ध्वजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
शतक्रतोःof Śatakratu (Indra)
शतक्रतोः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशतक्रतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
सितwhite
सित:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (ध्वजः इत्यस्य विशेषणम्)
चामरसंस्थितःset with/placed upon a yak-tail fan (chāmara)
चामरसंस्थितः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचामर (प्रातिपदिक) + संस्थित (कृदन्त; √स्था धातु, उपसर्ग सम्-)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; समासः—तत्पुरुषः (चामरे संस्थितः/चामरयुक्तः)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Māheśvara Khaṇḍa narration)
Visual Art Cues
Scene: Indra’s standard rises above the host: a golden elephant figure, intricately gem-studded, with a bright white cāmara displayed beside it, catching light as the army assembles.
Characters & Entities
I
Indra (Śatakratu)FAQs
Divine kingship is expressed through auspicious insignia—strength (elephant) and sovereignty (cāmara)—supporting dharma.
No tīrtha is referenced in this verse.
None.