Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48
Devanagari script
न ददास्युत्तरं विद्धि मृतामेव प्रजापते । इत्युक्तः स तदोवाच तां पत्नीमतिदुःखिताम्
Transliteration
na dadāsyuttaraṃ viddhi mṛtāmeva prajāpate | ityuktaḥ sa tadovāca tāṃ patnīmatiduḥkhitām
Translation
“ମୁଁ ଉତ୍ତର ଦେବି ନାହିଁ; ହେ ପ୍ରଜାପତେ, ସେ ମୃତପ୍ରାୟ” ବୋଲି। ଏପରି କୁହାଯାଇଲେ ସେ ତେବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତା ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
ददासि(you) give
ददासि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
Formलट् (present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
उत्तरम्an answer
उत्तरम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
विद्धिknow (this)
विद्धि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvid (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मृताम्dead
मृताम्:
Karman (Object complement/कर्म)
TypeAdjective
Rootmṛta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण
एवindeed, just
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
प्रजापतेO Prajāpati
प्रजापते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprajāpati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरणसूचक-अव्यय
उक्तःhaving been told
उक्तः:
Kriya (Predicative participle)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formकृदन्त; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ताम्to her / that (woman)
ताम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पत्नीम्(his) wife
पत्नीम्:
Karman (Apposition to ताम्)
TypeNoun
Rootpatnī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
अतिदुःखिताम्very distressed
अतिदुःखिताम्:
Karman (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootati + duḥkhita (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण (very distressed)
Speaker
Narrator (within Māheśvarakhaṇḍa tradition: Sūta/Lomaharṣaṇa to sages)
Visual Art Cues
Scene: Prajāpati/Kaśyapa, grave and restrained, refuses to answer immediately, implying fatal consequence; Diti stands devastated, her sorrow deepening.
Characters & Entities
P
Prajāpati (Kaśyapa)D
DitiFAQs
Purāṇas portray grief as spiritually perilous; wise counsel is required before granting or refusing boons.
None.
None directly; the following verse introduces tapas as the prescribed means.