Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 14

Devanagari script

ब्रूहि राजन्सुविश्रब्धं सन्देहं हृदयस्थितम् । कस्ते किमब्रवीच्छेषं वक्ष्याम्यहं न संशयः

Transliteration

brūhi rājansuviśrabdhaṃ sandehaṃ hṛdayasthitam | kaste kimabravīccheṣaṃ vakṣyāmyahaṃ na saṃśayaḥ

Translation

ହେ ରାଜନ୍! ନିର୍ଭୟ ଭାବେ କହ; ହୃଦୟରେ ଥିବା ସନ୍ଦେହକୁ ପ୍ରକାଶ କର। କିଏ ତୁମକୁ କଣ କହିଲା? ଶେଷଟି କହ—ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେବି।

Word by Word

• ब्रूहि: tell; speak
• ब्रूहि: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः (2nd), एकवचनम्

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

• सुविश्रब्धम्: confidently; without hesitation
• सुविश्रब्धम्: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सु-विश्रब्ध (प्रातिपदिक; √श्रभ्/√श्रम्भ् (धातु) + क्त)
• Form: अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणरूपेण (adverbial accusative); 'सुविश्रब्धम्' = confidently/without fear

• सन्देहम्: doubt
• सन्देहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सन्देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• हृदयस्थितम्: situated in (your) heart
• हृदयस्थितम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: हृदय-स्थित (प्रातिपदिक); हृदय (प्रातिपदिक) + स्थित (√स्था + क्त)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सप्तमी-तत्पुरुषः (हृदये स्थितम्)

• कः: who?
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी/षष्ठी-विभक्तिः एकवचनम्; अत्र चतुर्थी (to you) अधिकयुक्ता

• किम्: what?
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• अब्रवीत्: said; told
• अब्रवीत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• शेषम्: the remainder; the rest
• शेषम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शेष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• वक्ष्यामि: I will tell
• वक्ष्यामि: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), परस्मैपदम्, उत्तमपुरुषः (1st), एकवचनम्

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• न: not; no
• न: Sambandha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम् (negation particle)

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (Predicate nominal)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Lomaśa (contextual, responding as the sage in dialogue)

Skanda Dialogue

Listener: A king (addressed as rājan)

Visual Art Cues

Scene: A teacher addresses a king, urging him to speak his heart’s doubt; the king sits respectfully, poised to ask, while attendants remain silent.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is clarified through sincere questioning and fearless disclosure of inner doubt before a competent teacher.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it sets up the dialogue that will support later māhātmya teaching.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse emphasizes the discipline of inquiry (praśna) and receiving instruction.