Adhyaya 1

Verse 1

श्रीमुनय ऊचुः । दक्षिणार्णवतीरेषु यानि तीर्थानि पंच च । तानि ब्रूहि विशालाक्ष वर्णयंत्यति तानि च

ଶ୍ରୀମୁନିମାନେ କହିଲେ—ଦକ୍ଷିଣାର୍ଣ୍ଣବର ତଟରେ ଯେ ପାଞ୍ଚଟି ତୀର୍ଥ ଅଛି, ହେ ବିଶାଳାକ୍ଷି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆମକୁ କୁହ; ଏବଂ ଯେପରି ସେମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେପରି ବର୍ଣ୍ଣନା କର।

Verse 2

सर्वतीर्थफलं येषु नारदाद्य वदंति च । तेषां चरितमाहात्म्यं श्रोतुमिच्छामहे वयम्

ନାରଦ ଆଦି ମୁନିମାନେ ଯେ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ‘ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଫଳ ମିଳେ’ ବୋଲି କହନ୍ତି, ସେହି ତୀର୍ଥମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ଚରିତ୍ର ଓ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ।

Verse 3

उग्रश्रवा उवाच । श्रृणुध्वचत्यद्भुतपुण्यसत्कथं कुमारनाथस्य महाप्रभावम् । द्वैपायनो यन्मम चाह पूर्वं हर्षाबुरोमोद्गमचर्चितांगः

ଉଗ୍ରଶ୍ରବା (ସୂତ) କହିଲେ—କୁମାରନାଥଙ୍କ ମହାପ୍ରଭାବକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ, ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ସତ୍କଥା ଶୁଣ। ପୂର୍ବେ ଦ୍ୱୈପାୟନ (ବ୍ୟାସ) ଏହା ମୋତେ କହିଥିଲେ; ସେତେବେଳେ ମୋ ଦେହ ହର୍ଷରୋମାଞ୍ଚରେ ଚିହ୍ନିତ ଥିଲା।

Verse 4

कुमारगीता गाथात्र श्रूयतां मुनिसत्तमाः । या सर्वदेवैर्मुनिभिः पितृभिश्च प्रपूजिता

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏଠାରେ ‘କୁମାରଗୀତା’ ନାମକ ଏହି ଗାଥା-ସ୍ତୁତି ଶୁଣ; ଯାହା ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମୁନି ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଓ ସମ୍ମାନିତ।

Verse 5

मध्वाचारस्तं भतीर्थं यो निषेवेत मानवः । नियतं तस्य वासः स्याद्ब्रह्मलोके यथा मम

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ନିୟମିତ ଆଚାରରେ ସେହି ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସେବା କରେ, ତାହାର ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ନିଶ୍ଚିତ ବାସ ହୁଏ—ଯେପରି ମୋର।

Verse 6

ब्रह्मलोकाद्विष्णुलोकस्तस्मादपि शिवस्य च । पुत्राप्रियत्वात्तस्यापि गुहलोको महत्तमः

ବ୍ରହ୍ମଲୋକଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁଲୋକ, ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ଶିବଲୋକ। ତଥାପି ପୁତ୍ରପ୍ରତି ବିଶେଷ ପ୍ରୀତିରୁ ଗୁହଲୋକ (ସ୍କନ୍ଦଲୋକ) ସର୍ବାଧିକ ମହାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 7

अत्राश्चर्यकथा या च फाल्गुनस्य पुरेरिता । नारदेन मुनिश्रेष्ठास्तां वो वक्ष्यामि विस्तरात्

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ପୂର୍ବେ ନାରଦ ଯେ ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥା କହିଥିଲେ, ସେହି କଥାକୁ ମୁଁ ଏବେ ତୁମମାନଙ୍କୁ ବିସ୍ତାରରେ କହିବି।

Verse 8

पुरा निमित्ते कस्मिंश्चित्करीटी मणिकूटतः । समुद्रे दक्षिणेऽभ्यागात्स्नातुं तीर्थानि पंच च

ଏକଥର କୌଣସି ନିମିତ୍ତରେ କିରୀଟଧାରୀ ବୀର ମଣିକୂଟରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରି, ପାଞ୍ଚ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରତଟକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 9

वर्जयंति सदा यानि भयात्तीर्थानि तापसाः । कुमारेशस्य पूर्वं च तीर्थमस्ति मुनेः प्रियम्

ଭୟରୁ ତପସ୍ବୀମାନେ ଯେ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ସଦା ଏଡ଼ାନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଏହିପରି; ଏବଂ କୁମାରେଶଙ୍କ ପୂର୍ବଦିଗରେ ମୁନିମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଏକ ତୀର୍ଥ ଅଛି।

Verse 10

स्तंभेशस्य द्वितीयं च सौभद्रस्य मुनेः प्रियम् । बर्करेश्वरमन्यच्च पौलोमीप्रियमुत्तमम्

ଦ୍ୱିତୀୟ ତୀର୍ଥ ସ୍ତମ୍ଭେଶଙ୍କର, ଯାହା ସୌଭଦ୍ର ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ। ଆଉ ଏକ ବର୍କରେଶ୍ୱର ନାମକ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ, ଯାହା ପୌଲୋମୀଙ୍କୁ ଅତି ପ୍ରିୟ।

Verse 11

चतुर्थं च महाकालं करंधम नृपप्रिययम् । भरद्वाजस्य तीर्थं च सिद्धेशाख्यं हि पंचमम्

ଚତୁର୍ଥ ତୀର୍ଥ ମହାକାଳ; ଏବଂ ରାଜମାନଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ କରନ୍ଧମ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ପଞ୍ଚମ ହେଉଛି ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ତୀର୍ଥ, ଯାହା ‘ସିଦ୍ଧେଶ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 12

एतानि पंच तीर्थानि ददर्श कुरुपुंगवः । तपस्विभिर्वर्जितानि महापुण्यानि तानि च

କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର ଏହି ପାଞ୍ଚ ତୀର୍ଥକୁ ଦେଖିଲେ—ସେଗୁଡ଼ିକ ମହାପୁଣ୍ୟଦାୟକ, ତଥାପି ତପସ୍ବୀମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଜନ କରନ୍ତି।

Verse 13

दृष्ट्वा पार्श्वे नारदीयानपृच्छत महामुनीन् । तीर्थानीमानि रम्याणि प्रभावाद्भुतवंति च

ନିକଟରେ ନାରଦସଦୃଶ ମହାମୁନିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ପଚାରିଲେ—“ଏହି ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ରମଣୀୟ; ଏମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ।”

Verse 14

किमर्थं ब्रूत वर्ज्यंते सदैव ब्रह्मवादिभिः । तापसा ऊचुः । ग्राहः पंच वसंत्येषु हरंति च तपोधनान्

“କହନ୍ତୁ, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସଦା କାହିଁକି ବର୍ଜନ କରନ୍ତି?” ତପସ୍ବୀମାନେ କହିଲେ—“ଏଥିରେ ପାଞ୍ଚ ଗ୍ରାହ (ମଗର) ବସନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ତପୋଧନମାନଙ୍କୁ ହରଣ କରନ୍ତି।”}]}

Verse 15

अत एतानि वर्ज्यंते तीर्थानि कुरुनंदन । इति श्रुत्वा महाबाहुर्गमनाय मनो दधे

“ଏହେତୁ, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ଏହି ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଜନ କରାଯାଏ।” ଏହା ଶୁଣି ମହାବାହୁ ସେଠାକୁ ଯିବାକୁ ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।

Verse 16

ततस्तं तापसाः प्रोचुथंतुं नार्हसि फाल्गुन । बहवो भक्षिता ग्राहै राजानो मुनयस्तथा

ତେବେ ତାପସମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ଫାଲ୍ଗୁନ, ତୁମେ ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅନେକ ରାଜା ଓ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାହମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି।”

Verse 17

तत्त्व द्वारशवर्षाणि तीर्थानामर्बुदेष्वपि । स्नातः किमेतैस्तीर्थैस्ते मा पतंगव्रतो भव

“ତୁମେ ବାରୋ ବର୍ଷ ଧରି—ଅସଂଖ୍ୟ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ—ସ୍ନାନ କରିସାରିଛ। ତେବେ ଏହି ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ତୁମ ପାଇଁ କ’ଣ ଆବଶ୍ୟକ? ଅଗ୍ନିକୁ ଧାଉଥିବା ପତଙ୍ଗ ପରି ବ୍ରତୀ ହେଅନି।”

Verse 18

अर्जुन उवाच । यदुक्तं करुणासारैः सारं किं तदिहोच्यताम् । धर्मार्थी मनुजो यश्च न स वार्यो महात्मभिः

ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ—“କରୁଣାସାର ଆପଣମାନେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ତାହାର ସତ୍ୟ ସାର ଏଠାରେ ମୋତେ କହନ୍ତୁ। ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରେ, ତାହାକୁ ମହାତ୍ମାମାନେ ରୋକିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।”

Verse 19

धर्मकामं हि मनुजं यो वारयति मंदधीः । तदाश्रितस्य जगतो निःश्वासैर्भस्मसाद्भवेत्

“ଯେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ମନୁଷ୍ୟ ଧର୍ମକାମୀକୁ ରୋକେ, ସେ ନିଜ ଉପରେ ଆଶ୍ରିତ ଜଗତକୁ ନିଜ ନିଶ୍ୱାସମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭସ୍ମ କରିଦେବା ପରି ପାପଫଳ ଭୋଗ କରୁ।”

Verse 20

यज्जीवितं चाचिरांशुसमानक्षणभंगुरम् । तच्चेद्धर्मकृते याति यातु दोषोऽस्ति को ननु

ଜୀବନ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ପରି କ୍ଷଣଭଙ୍ଗୁର; ଯଦି ତାହା ଧର୍ମାର୍ଥେ ବ୍ୟୟ ହୁଏ, ହେଉ—ଏଥିରେ ଦୋଷ କ’ଣ?

Verse 21

जीवितं च धनं दाराः पुत्राः क्षेत्रगृहाणि च । यान्ति येषआं धर्मकृते त एव भुवि मानवाः

ଧର୍ମ ପାଇଁ ଯେମାନେ ଜୀବନ, ଧନ, ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁତ୍ର, କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଗୃହକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି—ପୃଥିବୀରେ ସେମାନେ ହିଁ ସତ୍ୟ ମାନବ।

Verse 22

तापसा ऊचुः । एवं ते ब्रुवतः पार्थ दीर्घमायुः प्रवर्धताम् । सदा धर्मे रतिर्भूयाद्याहि स्वं कुरु वांछितम्

ତପସ୍ବୀମାନେ କହିଲେ—ହେ ପାର୍ଥ, ଏଭଳି କହୁଥିବା ତୁମର ଦୀର୍ଘାୟୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଉ। ସଦା ଧର୍ମରେ ତୁମର ରତି ରହୁ। ଯାଅ—ନିଜ ଯଥୋଚିତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର।

Verse 23

एवमुक्तः प्रणम्यैतानाशीर्भिरभिसंस्तुतः । जगाम तानि तीर्थानि द्रष्टुं भरतसत्तमः

ଏଭଳି କୁହାଯାଇ, ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ଆଶୀର୍ବାଦରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ସେ ସେହି ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନକୁ ଗଲେ।

Verse 24

ततः सौभद्रमासाद्य महर्षेस्तीर्थुमुत्तमम् । विगाह्य तरसा वीरः स्नानं चक्रे परंतपः

ତାପରେ ପରନ୍ତପ ବୀର ଅର୍ଜୁନ ମହର୍ଷିଙ୍କ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ‘ସୌଭଦ୍ର’କୁ ପହଞ୍ଚି, ଶୀଘ୍ର ତାହାରେ ଅବଗାହନ କରି ସ୍ନାନକ୍ରିୟା କଲେ।

Verse 25

अथ तं पुरुषव्याघ्रमंतर्जलचरो महान् । निजग्राह जले ग्राहः कुंतीपुत्रं धनंजयम्

ତେବେ ଜଳାନ୍ତରେ ବିଚରୁଥିବା ମହାବଳୀ ଗ୍ରାହ ନଦୀଜଳରେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଧରିନେଲା।

Verse 26

तमादायैव कौतेयो विस्फुरंतं जलेचरम् । उदतिष्ठन्महाबाहुर्बलेन बलिनां वरः

ଜଳରେ ଛଟପଟାଉଥିବା ସେଇ ଜଳଚରକୁ ଉଠାଇ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ମହାବାହୁ, ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ବଳରେ ଉପରକୁ ଉଠିଲେ।

Verse 27

उद्धृतश्चैव तु ग्राहः सोऽर्जुनेन यशस्विना । बभूव नारी कल्याणी सर्वाभरणभूषिता

ଯଶସ୍ବୀ ଅର୍ଜୁନ ଯେତେବେଳେ ସେଇ ଗ୍ରାହକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ, ସେ ଗ୍ରାହ ସର୍ବାଭରଣରେ ଭୂଷିତ ଏକ କଲ୍ୟାଣୀ ନାରୀ ହୋଇଗଲା।

Verse 28

दीप्यमानशिखा विप्रा दिव्यरूपा मनोरमा । तदद्भुतं महद्दृष्ट्वा कुंतीपुत्रो धनंजयः

ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଶିଖା ପରି ଦୀପ୍ତିମତୀ, ଦିବ୍ୟରୂପା ଓ ମନୋହରା ସେଇ ବିପ୍ରାକୁ ଦେଖି, ସେଇ ମହାନ୍ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।

Verse 29

तां स्त्रियं परमप्रीत इदं वचनमब्रवीत् । का वै त्वमसि कल्याणि कुतो वा जलचारिणी

ପରମ ପ୍ରୀତିରେ ସେ ନାରୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“କଲ୍ୟାଣୀ! ତୁମେ ସତ୍ୟରେ କିଏ? ଏବଂ ଜଳରେ ବିଚରୁଥିବା ତୁମେ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛ?”

Verse 30

किमर्थं च महात्पापमिदं कृतवती ह्यसि । नार्युवाच । अप्सरा ह्यस्मि कौतेय देवारण्यनिवासिनी

“ତୁମେ କେଉଁ କାରଣରୁ ଏହି ମହାପାପ କଲ?” ନାରୀ କହିଲା— “ହେ କୌନ୍ତେୟ, ମୁଁ ଅପ୍ସରା; ଦେବାରଣ୍ୟରେ ବସୁଛି।”

Verse 31

इष्टा धनपतेर्नित्यं वर्चानाम महाबल । मम सख्यश्चतस्रोऽन्याः सर्वाः कामगमाः शुभाः

“ହେ ମହାବଳ, ମୁଁ ଧନପତିଙ୍କର ନିତ୍ୟ ପ୍ରିୟା; ମୋ ନାମ ବର୍ଚ୍ଚା। ମୋର ଆଉ ଚାରି ସଖୀ ଅଛନ୍ତି— ସମସ୍ତେ ଶୁଭ, ଇଚ୍ଛାମତେ ଯାଇପାରନ୍ତି।”

Verse 32

ताभिः सार्धं प्रयातास्मि देवराजनिवेशनात् । ततः पश्यामहे सर्वा ब्राह्मणं चानिकेतनम्

“ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ଦେବରାଜଙ୍କ ନିବାସରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲି। ତାପରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଗୋଟିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲୁ— ଯିଏ ନିଶ୍ଚିତ ଆଶ୍ରୟହୀନ ଥିଲେ।”

Verse 33

रूपवंतमधीयानमेकमेकांतचारिणम् । तस्य वै तपसा वीर तद्वनं तेजसावृतम्

“ସେ ରୂପବାନ, ଅଧ୍ୟୟନରେ ନିମଗ୍ନ, ଏକାକୀ ଓ ଏକାନ୍ତଚାରୀ ଥିଲେ। ହେ ବୀର, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ସେଇ ବନ ତେଜରେ ଆବୃତ ହୋଇଥିଲା।”

Verse 34

आदित्य इव तं देशं कृत्स्नमेवान्व भासयत् । तस्य दृष्ट्वा तपस्तादृग्रूपं चाद्भुतदर्शनम्

“ସେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ପରି ସେଇ ସମଗ୍ର ଦେଶକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସେପରି ତପସ୍ୟା ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଦର୍ଶନୀୟ ରୂପ ଦେଖି—”

Verse 35

अवतीर्णास्ति तं देशं तपोविघ्नचिकीर्षया । अहं च सौरभेयी च सामेयी बुद्बुदालता

ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ବିଘ୍ନ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଆମେ ସେ ଦେଶକୁ ଅବତରିଲୁ। ମୁଁ, ସୌରଭେୟୀ, ସାମେୟୀ ଓ ବୁଦ୍ବୁଦାଲତା ସହିତ ଥିଲୁ।

Verse 36

यौगपद्येन तं विप्रमभ्यगच्छाम भारत । गायंत्यो ललमानाश्च लोभयंत्यश्च तं द्विजम्

ହେ ଭାରତ! ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥିରେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲୁ—ଗାଇଗାଇ, କ୍ରୀଡା କରିକରି, ଏବଂ ସେ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଲୋଭାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି।

Verse 37

स च नास्मासु कृतवान्मनोवीरः कथंचन । नाकंपत महातेजाः स्थितस्तपसि निर्मले

କିନ୍ତୁ ସେ ମନୋବୀର କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଆମ ପ୍ରତି ମନ ଦେଲେ ନାହିଁ। ସେ ମହାତେଜସ୍ବୀ ଅଚଳ ରହି, ନିର୍ମଳ ତପସ୍ୟାରେ ସ୍ଥିତ ରହିଲେ।

Verse 38

सोऽशपत्कुपितोऽस्मासु ब्राह्मणः क्षत्रियर्षभ । ग्राहभूता जले यूयं भविष्यथ शतं समाः

ହେ କ୍ଷତ୍ରିୟର୍ଷଭ! ଆମ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାପ ଦେଲେ—“ତୁମେ ଜଳରେ ଗ୍ରାହ-ଭୂତ ହୋଇ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ।”

Verse 39

ततो वयं प्रव्यथिताः सर्वा भरतसत्तम । आयाताः शरणं विप्रं तपोधनमकल्मषम्

ତାପରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ହେ ଭରତସତ୍ତମ! ପାପରହିତ ତପୋଧନ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଲୁ।

Verse 40

रूपेण वयसा चैव कंदर्पेण च दर्पिताः । अयुक्तं कृतवत्यः स्म क्षंतुमर्हसि नो द्विज

ରୂପ, ଯୌବନ ଓ କାମଗର୍ବରେ ମତ୍ତ ହୋଇ ଆମେ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛୁ। ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଆମକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।

Verse 41

एष एव वधोऽस्माकं स पर्याप्तस्तपोधन । यद्वयं शंसितात्मानं प्रलोब्धुं त्वामुपागताः

ହେ ତପୋଧନ, ଏହିଟି ହିଁ ଆମ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଦଣ୍ଡ—ନିର୍ଦୋଷ ଆତ୍ମା ଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଲୋଭିତ କରିବାକୁ ଆମେ ଆସିଥିଲୁ।

Verse 42

अवध्याश्च स्त्रियः सृष्टा मन्यंते धर्मचिंतकाः । तस्माद्धर्मेण धर्मज्ञ एष वादो मनीषिणाम्

ଧର୍ମଚିନ୍ତକମାନେ ମନେ କରନ୍ତି ଯେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ‘ଅବଧ୍ୟ’—ଅର୍ଥାତ୍ ବଧ ନ କରିବାଯୋଗ୍ୟ—ଭାବେ ସୃଷ୍ଟ। ତେଣୁ ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ମନୀଷୀମାନଙ୍କର ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ମତ ଏହି: ଧର୍ମକୁ ଧର୍ମମାର୍ଗରେ ହିଁ ପାଳନ କର।

Verse 43

शरणं च प्रपन्नानां शिष्टाः कुर्वंति पालनम् । शरण्यं त्वां प्रपन्नाः स्मस्तस्मात्त्वं क्षंतुमर्हसि

ଶରଣାଗତମାନଙ୍କୁ ଶିଷ୍ଟଜନ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଶରଣ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆମେ ଆସିଛୁ; ତେଣୁ ଆମକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।

Verse 44

एवमुक्तस्तु धर्मात्मा ब्राह्मणः शुभकर्मकृत् । प्रसादं कृतवाञ्छूररविसोमसमप्रभः

ଏପରି କୁହାଯାଇଲାପରେ ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା, ଶୁଭକର୍ମକର୍ତ୍ତା ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ଶୂରବୈଭବରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଚନ୍ଦ୍ର ସମ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।

Verse 45

ब्राह्मण उवाच । भवतीनां चरित्रेण परिमुह्यामि चेतसि । अहो धार्ष्ट्यमहो मोहो यत्पापाय प्रवर्तनम्

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ— ତୁମମାନଙ୍କ ଆଚରଣରେ ମୋ ଚିତ୍ତ ଭ୍ରମିତ ହୁଏ। ହାୟ, କେତେ ଧୃଷ୍ଟତା! ହାୟ, କେତେ ମୋହ— ଯାହା ପାପପଥେ ପ୍ରବୃତ୍ତ କରେ!

Verse 46

मस्त कस्थायिनं मृत्युं यदि पश्येदयं जनः । आहारोऽपि न रोचेत किमुताकार्यकारिता

ଯଦି କେହି ଲୋକ ନିଜ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦେଖେ, ତେବେ ଆହାର ମଧ୍ୟ ରୁଚିବ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଅକାର୍ଯ୍ୟ କିପରି କରିବ?

Verse 47

आहो मानुष्यकं जन्म सर्वजन्मसु दुर्लभम् । तृणवत्क्रियते कैश्चिद्योषिन्मूढैर्दुराधरैः

ହାୟ, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାନବଜନ୍ମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ; ତଥାପି କିଛି ମୂଢ, ଦମନ କଠିନ ନାରୀ ଏହାକୁ ତୃଣ ସମାନ ତୁଚ୍ଛ କରନ୍ତି।

Verse 48

तान्वयं समपृच्छामो जनिर्वः किंनिमित्ततः । को वा लाभो विचार्यैतन्मनासा सह प्रोच्यताम्

ଆମେ ତୁମମାନଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ପଚାରୁଛୁ— ତୁମମନେ ଏହି ଦୃଷ୍ଟି କେଉଁ କାରଣରୁ ଜନ୍ମିଲା? ମନରେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି କୁହ, ଏଥିରେ ଲାଭ କ’ଣ?

Verse 49

न चैताः परिनिन्दामो जनिर्यार्भ्यः प्रवर्तते । केवलं तान्विनिंदामो ये च तासु निरर्गलाः

ଆମେ ଏହି ନାରୀମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁନାହୁଁ, କାରଣ ତାଙ୍କର ଆଚରଣ ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଓ ସଂସ୍କାରରୁ ହିଁ ପ୍ରବାହିତ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣହୀନ ଓ ଅସଂୟମ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମାତ୍ର ଆମେ ନିନ୍ଦା କରୁ।

Verse 50

यतः पद्मभुवा सृष्टं मिथुनं विश्ववृद्धये । तत्तथा परिपाल्यं वै नात्र दोषोऽस्ति कश्चन

ପଦ୍ମଜ ବ୍ରହ୍ମା ବିଶ୍ୱବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯୁଗଳ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବାରୁ, ତଦନୁସାରେ ନିଶ୍ଚୟ ତାହାକୁ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ; ଏଥିରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।

Verse 51

या बांधवैः प्रदत्ता स्याद्वह्निद्विजसमागमे । गार्हस्थ्यपालनं धन्यं तया साकं हि सर्वदम्

ଯେ ନାରୀ ବନ୍ଧୁଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଓ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସାକ୍ଷୀରେ ଦତ୍ତା ହୁଏ, ତାଙ୍କ ସହ ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ୟଧର୍ମ ପାଳନ ଧନ୍ୟ; ଏମିତି ପତ୍ନୀ ସହ ତାହା ସର୍ବସମୃଦ୍ଧିଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 52

यथाप्रकृति पुंयोमो यत्नेनापि परस्परम् । साध्यामानो गुणाय स्यादगुणायाप्यसाधितः

ନିଜନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଅନୁସାରେ ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ପରସ୍ପର ପ୍ରୟାସ କଲେ ମଧ୍ୟ—ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଗଢ଼ି ନେଲେ ଗୁଣର କାରଣ ହୁଅନ୍ତି; ଗଢ଼ା ନହେଲେ ଦୋଷର କାରଣ ମଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 53

एवं यत्नात्साध्यमानं स्वकं गार्हस्थ्यमुत्तमम् । गुणाय महते भूयादगुणायाप्यसाधितम्

ଏପରି ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଗଢ଼ାଯାଇଥିବା ନିଜର ଉତ୍ତମ ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ୟଜୀବନ ମହାନ ଗୁଣର କାରଣ ହୁଏ; ଯତ୍ନ ନହେଲେ ସେହିଟି ଦୋଷର କାରଣ ମଧ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 54

पुरे पंचमुखे द्वाःस्थ एकादशभटैर्युतः । साकं नार्या बह्वपत्यः स कथं स्यादचेतनः

ପଞ୍ଚମୁଖ ନଗରରେ ଏକାଦଶ ଭଟ ସହିତ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ଦ୍ୱାରପାଳ, ନାରୀ ସହ ଅନେକ ସନ୍ତାନ ଥିବାବେଳେ—ସେ କିପରି ଅଚେତନ (ଦାୟିତ୍ୱହୀନ) ହେବ?

Verse 55

यश्चस्त्रिया समायोगः पंचयज्ञादिकर्मभिः । विश्वोपकृतये सृष्टा मूढैर्हा साध्यतेऽन्यथा

ସ୍ତ୍ରୀସହ ଦାମ୍ପତ୍ୟ-ସଂଯୋଗ ଓ ପଞ୍ଚମହାଯଜ୍ଞାଦି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିଶ୍ୱହିତ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟ; କିନ୍ତୁ ମୋହଗ୍ରସ୍ତମାନେ ହାୟ, ତାହାକୁ ବିକୃତ ଭାବେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।

Verse 56

अहो श्रृणुध्वं नो चेद्वः शुश्रूषा जायते शुभा । तथापि बाहुमुद्धृत्य रोरूयामः श्रृणोति कः

ଅହୋ, ଶୁଣ! ଯଦି ତୁମମାନଙ୍କ ମନେ ଆମ କଥା ଶୁଣିବାର ଶୁଭ ଇଚ୍ଛା ନ ଜାଗେ, ତଥାପି ଆମେ ବାହୁ ଉଠାଇ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ କାନ୍ଦି ଡାକିବୁ; କିନ୍ତୁ କିଏ ଶୁଣିବ?

Verse 57

षड्धातुसारं तद्वीर्यं समानं परिहाय च । विनिक्षेपे कुयोनौ तु तस्येदं प्रोक्तवान्यमः

ଷଡ୍ଧାତୁର ସାର ଥିବା ସେହି ବୀର୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ସମାନ; କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ତାହା କୁୟୋନିରେ ନିକ୍ଷେପ ହୁଏ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷୟରେ ଯମ ଏହି କଥା କହିଛନ୍ତି।

Verse 58

प्रथमं चौषधीद्रोग्धा आत्मद्रोग्धा ततः पुनः । पितृद्रोग्धा विश्वद्रोग्धा यात्यंधं शाश्वतीः समाः

ପ୍ରଥମେ ଔଷଧିର ଦ୍ରୋହୀ, ପରେ ନିଜ ଆତ୍ମାର ଦ୍ରୋହୀ; ତାପରେ ପିତୃଦ୍ରୋହୀ, ଶେଷରେ ବିଶ୍ୱଦ୍ରୋହୀ—ଏମିତି ବ୍ୟକ୍ତି ଅନନ୍ତ ବର୍ଷ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଯାଏ।

Verse 59

मनुष्यं पितरो देवा मुनयो मानवास्तथा । भृतानि चोपजीवंति तदर्थं नियतो भवेत्

ମନୁଷ୍ୟକୁ ଆଧାର କରି ପିତୃମାନେ, ଦେବମାନେ, ମୁନିମାନେ, ଅନ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ରିତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ନିୟମିତ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 60

वचसा मनसा चैव जिह्वया करश्रोत्रकैः । दांतमाहुर्हि सत्तीर्थं काकतीर्थमतः परम्

ବାଣୀ, ମନ, ଜିହ୍ୱା, ହାତ ଓ କାନ—ଏହି ସବୁର ସଂଯମ ହିଁ ସତ୍ୟ ‘ସତ୍-ତୀର୍ଥ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତାହା ପରେ କେବଳ ‘କାକ-ତୀର୍ଥ’ ରହେ, ନୀଚ ଓ ଅଶୁଚି ଆଶ୍ରୟ।

Verse 61

काकप्राये नरे यस्मिन्रमंते तामसा जनाः । हंसोऽयमिति देवानां कोऽर्थस्तेन विचिंत्यताम्

ଯେ ‘କାକସଦୃଶ’ ନରରେ ତାମସ ଲୋକ ରମନ୍ତି, ତାକୁ ‘ହଂସ’ ବୋଲି ଦେବମାନେ ଭାବିବାରେ କି ପ୍ରୟୋଜନ? ଏହା ଚିନ୍ତା କରାଯାଉ।

Verse 62

एवंविधं हि विश्वस्य निर्माणं स्मरतोहृदि । अपि कृते त्रिलोक्याश्च कथं पापे रमेन्मनः

ଯେ ହୃଦୟରେ ଏପରି ବିଶ୍ୱ-ନିର୍ମାଣ—ତ୍ରିଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ସ୍ମରଣ କରେ, ତାହାର ମନ ପାପରେ କିପରି ରମିବ?

Verse 63

तदिदं चान्यमर्त्यानां शास्त्रदृष्टमहो स्त्रियः । यमलोके मया दृष्टं मुह्ये प्रत्यक्षतः कथम्

ଏହା ଅନ୍ୟ ମର୍ତ୍ୟମାନେ କେବଳ ଶାସ୍ତ୍ରରୁ ଜାଣନ୍ତି—ହେ ନାରୀମାନେ! କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଯମଲୋକରେ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖିଛି; ତେବେ ସାମ୍ନାରେ ଥିଲେ ମୁଁ କିପରି ମୁହ୍ୟିବି?

Verse 64

भवतीषु च कः कोपो ये यदर्थे हि निर्मिताः । ते तमर्थं प्रकुर्वंति सत्यमस्तुभमेव च

ତୁମମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧ କାହିଁକି? ଯେମାନେ ଯେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ, ସେମାନେ ସେହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ହିଁ କରନ୍ତି; ଏହାଇ ସତ୍ୟ—ମୋ କଥା ଗ୍ରହଣ କର।

Verse 65

शतं सहस्रं विश्वं च सर्वमक्षय वाचकम् । परिमाणं शतं त्वेव नैतदक्षय्यवाचकम्

‘ଶତ’, ‘ସହସ୍ର’ ଓ ‘ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ’—ଏହି ସବୁ ଶବ୍ଦ ଅକ୍ଷୟକୁ ସୂଚାଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ‘ଶତ’ ଯେତେବେଳେ ପରିମାଣ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତାହା ଅକ୍ଷୟବାଚକ ନୁହେଁ।

Verse 66

यदा च वो ग्राहभूता गृह्णतीः पुरुषाञ्जले । उत्कर्षति जलात्कश्चित्स्थले पुरुषसत्तमः

ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଗ୍ରାହ ସଦୃଶ ହୋଇ ଜଳରେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଧରି ରଖ, ସେତେବେଳେ ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ କୌଣସି ପୁରୁଷସତ୍ତମ ତାଙ୍କୁ ଜଳରୁ ଟାଣି ଉଦ୍ଧାର କରେ।

Verse 67

तदा यूयं पुनः सर्वाः स्वं रूपं प्रतिपत्स्यथ । अनृतं नोक्तपूर्वं मे हसतापि कदाचन । कल्याणस्य सुपृक्तस्य शुद्धिस्तद्वद्वरा हि वः

ତେବେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ପୁନଃ ନିଜ ନିଜ ସତ୍ୟ ରୂପ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ। ମୁଁ କେବେ—ହସିଥିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ—ଅସତ୍ୟ କହିନାହିଁ। ଯେପରି ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ସୁସଂମିଶ୍ରିତ ବସ୍ତୁରୁ ଶୁଦ୍ଧି ଜନ୍ମେ, ସେପରି ତୁମର ଉତ୍ତମ ପରିଣାମ ହେବ।

Verse 68

नार्युवाच । ततोभिवाद्य तं विप्रं कृत्वा चैव प्रदक्षिणम्

ନାରୀ କହିଲା—ତାପରେ ସେହି ବିପ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି,

Verse 69

अचिंतयामापसृत्य तस्माद्देशात्सुदुःखिताः । क्व नु नाम वयं सर्वाः कालेनाल्पेन तं नरम्

ଆମେ ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ଅପସରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କଲୁ—‘ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ସେହି ନରକୁ କେଉଁଠି ପାଇବୁ?’

Verse 70

समागच्छेम यो नः स्वं रूपमापादयेत्पुनः । ता वयं चिंतयित्वेह मुहूर्तादिव भारत

‘ଯେ ଆମର ନିଜ ରୂପକୁ ପୁନଃ ଦେଇପାରିବେ, ତାଙ୍କୁ ଆମେ ମିଳିବାକୁ ଚାହୁଁ।’ ହେ ଭାରତ, ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି ଆମେ ଏଠାରେ ମାତ୍ର ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରି ରହିଲୁ।

Verse 71

दृष्टवत्यो महाभागं देवर्षिमथ नारदम् । सर्वा दृष्टाः स्म तं दृष्ट्वा देवर्षिममितद्युतिम्

ତାପରେ ଆମେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଦେବର୍ଷି ନାରଦଙ୍କୁ ଦେଖିଲୁ। ଅମିତ ଦ୍ୟୁତିମାନ ସେହି ଦେବର୍ଷିଙ୍କୁ ଦେଖି ଆମେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ନିଶ୍ଚଳ କଲୁ।

Verse 72

अभिवाद्य च तं पार्थ स्थिताः स्मो व्यथिताननाः । स नोऽपृच्छद्दृःखमूलमुक्तवत्यो वयं च तम्

ହେ ପାର୍ଥ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଆମେ ବ୍ୟଥିତ ମୁହଁରେ ଦାଁଡ଼ି ରହିଲୁ। ସେ ଆମ ଦୁଃଖର ମୂଳକାରଣ ପଚାରିଲେ, ଏବଂ ଆମେ ସବୁ କଥା ତାଙ୍କୁ କହିଲୁ।

Verse 73

श्रुत्वा तच्च यथातत्त्वमिदं वचनमब्रवीत् । दक्षिणे सागरेऽनूपे पंच तीर्थानि संतिवै

ସବୁ କଥା ଯଥାତଥ୍ୟ ଶୁଣି ସେ କହିଲେ—‘ଦକ୍ଷିଣ ସାଗରର ତଟବର୍ତ୍ତୀ ରମଣୀୟ ଅନୂପ ପ୍ରଦେଶରେ ନିଶ୍ଚୟ ପାଞ୍ଚଟି ତୀର୍ଥ ଅଛି।’

Verse 74

पुण्यानि रमणीयानि तानि गच्छत मा चिरम् । तत्रस्थाः पुरुषव्याघ्रः पांडवो वो धनंजयः

ସେହି ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ରମଣୀୟ—ବିଳମ୍ବ କରନି, ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଯାଅ। ସେଠାରେ ତୁମର ପାଣ୍ଡବ ଧନଞ୍ଜୟ, ପୁରୁଷ-ବ୍ୟାଘ୍ର, ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି।

Verse 75

मोक्षयिष्यति शुद्धात्मा दुःखा दस्मान्न संशयः । तस्य सर्वा वयं वीर श्रुत्वा वाक्यमिहागताः

ସେଇ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଆମକୁ ଏହି ଦୁଃଖରୁ ନିଶ୍ଚୟ ମୋକ୍ଷ କରିବେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ହେ ବୀର, ତାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ।

Verse 76

त्वमिदं सत्यवचनं कर्तुमर्हसि पांडव । त्वद्विधानां हि साधूनां जन्म दीनोपकारकम्

ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଏହି ସତ୍ୟବଚନକୁ ସାର୍ଥକ କରିବା ତୁମର ଯୋଗ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। କାରଣ ତୁମ ପରି ସାଧୁଜନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦୀନମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ହୁଏ।

Verse 77

श्रुत्वेति वचनं तस्याः सस्नौ तीर्थेष्वनुक्रमात् । ग्राहभूताश्चोज्जहार यथापूर्वाः स पांडवः

ତାଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ସେଇ ପାଣ୍ଡବ କ୍ରମାନୁସାରେ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ନାନ କଲେ। ଏବଂ ‘ଗ୍ରାହ’ ଭୂତରେ ଗ୍ରସ୍ତମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ପୂର୍ବବତ୍ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରାଇଲେ।

Verse 78

ततः प्रणम्य ता वीरं प्रोच्यमाना जयाशिषः । गंतुं कृताभिलाषाश्च प्राह पार्थो धनंजयः

ତାପରେ ସେଇ ବୀରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଜୟାଶୀର୍ବାଦ গ্ৰହଣ କରି, ଯିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କରି ପାର୍ଥ ଧନଞ୍ଜୟ କହିଲେ।

Verse 79

एष मे हृदि संदेहः सुदृढः परिवर्तते । कस्माद्वोनारदमुनिरनुजज्ञे प्रवासितुम्

ମୋ ହୃଦୟରେ ଏହି ଦୃଢ଼ ସନ୍ଦେହ ପୁନଃପୁନଃ ଘୁରୁଛି—ନାରଦମୁନି ତୁମମାନଙ୍କୁ ପ୍ରବାସ କରି ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ କାହିଁକି ଅନୁମତି ଦେଲେ?

Verse 80

सर्वः कोऽप्यतिहीनोऽपि स्वपूज्यस्यार्थसाधकः । स्वपूज्यतीर्थेष्वावासं प्रोक्तवान्नारदः कथम्

ଯେ କେହି—ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ବଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ନିଜ ପୂଜ୍ୟ ଦେବଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନରେ ସମର୍ଥ ହୁଏ। ତେବେ ନାରଦ ତୁମକୁ ତୁମ ନିଜ ପୂଜ୍ୟଦେବଙ୍କ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କରେ ବାସ କରିବାକୁ କିପରି କହିଲେ?

Verse 81

तथैव नवदुर्गासु सतीष्वतिबलासु च । सिद्धेशे सिद्धगणपे चापि वोऽत्र स्थितिः कथम्

ସେହିପରି ନବଦୁର୍ଗାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଅତିବଳଶାଳିନୀ ସତୀଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏବଂ ସିଦ୍ଧେଶ ଓ ସିଦ୍ଧଗଣପଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ—ତୁମେ ଏଠାରେ ରହିପାରୁଛ କିପରି?

Verse 82

एकैक एषां शक्तो हि अपि देवान्निवारितुम् । तीर्थसंरोधकारिण्यः सर्वा नावारयत्कथम्

ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିବାରଣ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ। ସମସ୍ତେ ତୀର୍ଥପ୍ରବେଶ ଅବରୋଧ କରିପାରୁଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ସେମାନେ ତୁମକୁ କିପରି ରୋକିଲେ ନାହିଁ?

Verse 83

इति चिंतयते मह्यं भृशं दोलायते मनः । महन्मे कौतुकं जातं सत्यं वा वक्तुमर्हथ

ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ ମୋ ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଡୋଳାୟମାନ ହୁଏ। ମୋତେ ମହାନ କୌତୁହଳ ଜାଗିଛି—ଦୟାକରି ସତ୍ୟ କହନ୍ତୁ।

Verse 84

अप्सरस ऊचुः । योग्यं पृच्छसि कौन्तेय पुनः पश्योत्तरां दिशम्

ଅପ୍ସରାମାନେ କହିଲେ—“ହେ କୌନ୍ତେୟ, ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛ। ପୁନର୍ବାର ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଦେଖ।”