Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 48

Devanagari script

धूतपापोवाच । जनेतर्यद्यहं देया सुंदराय वराय ते । तदा तस्मै प्रयच्छ त्वं यमहं कथयामि ते

Transliteration

dhūtapāpovāca | janetaryadyahaṃ deyā suṃdarāya varāya te | tadā tasmai prayaccha tvaṃ yamahaṃ kathayāmi te

Translation

ଧୂତପାପା କହିଲା—“ହେ ପିତା, ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ସୁନ୍ଦର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବରକୁ ଦେବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ ଏବେ ଯାହାଙ୍କ ନାମ କହୁଛି ସେଇ ଜଣଙ୍କୁ ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ।”

Word by Word

• धूतपापः: Dhūtapāpa (said)
• धूतपापः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धूतपाप (प्रातिपदिक; धूत + पाप)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (वक्ता-निर्देश)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• जनेतरि: O father
• जनेतरि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जनेतृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सम्बोधनार्थे सप्तमी (O father!)

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय; शर्त/निबन्ध (if)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• देया: am to be given
• देया: Kriya (Predicate/विधेय)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: कृत्य-प्रत्यय (यत्/तव्यत्-समूह), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (to be given)

• सुंदराय: to the handsome (man)
• सुंदराय: Sampradana (Recipient qualifier/सम्प्रदान)
• Type: Adjective
• Root: सुन्दर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to the handsome one)

• वराय: to the suitor
• वराय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन

• ते: to you/for you
• ते: Sampradana (Addressee/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी/षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (to you/your)

• तदा: then
• तदा: Sambandha (Temporal adverb/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (then)

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• प्रयच्छ: give
• प्रयच्छ: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ/imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग-प्र (give)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• यम्: whom
• यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• कथयामि: tell
• कथयामि: Kriya (Relative clause verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कथय् (धातु; नामधातु from कथा)
• Form: लट् (वर्तमान/present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Dhūtapāpā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis (typical)

Visual Art Cues

Scene: The maiden speaks firmly yet respectfully to her father, asking to be given to the groom she will name—her posture composed, voice decisive.

Characters & Entities

• Dhūtapāpā
• Vedaśirā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A dharmic union is oriented toward virtue and worthiness; the narrative highlights deliberate, principled choice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The larger Kāśī milieu frames the episode; this verse itself does not praise a specific tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly kanyādāna (giving in marriage), presented as an act to be performed toward a truly ‘vara’ (worthy groom).