Adhyaya 7

Verse 1

स्कंद उवाच । विश्वेशो विश्वया सार्धं मया च मुनिसत्तम । महाशाखविशाखाभ्यां नंदिभृंगिपुरोगमः

ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ—ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ! ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଶିବ ବିଶ୍ୱା ଦେବୀ ସହ ଏବଂ ମୋ ସହିତ, ଆଗରେ ନନ୍ଦି ଓ ଭୃଙ୍ଗିକୁ ରଖି, ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମହାଶାଖ ଓ ବିଶାଖ ସହ, ମହାଶୋଭାରେ ପବିତ୍ର ଧାମ ପ୍ରତି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 2

नैगमेयेन सहितो रुद्रैः सर्वत्र संवृतः । देवर्षिभिः समायुक्तः सनकाद्यैरभिष्टुतः

ସେ ନୈଗମେୟ (କାର୍ତ୍ତିକେୟ) ସହିତ ଥିଲେ ଏବଂ ସର୍ବତ୍ର ରୁଦ୍ରଗଣ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲେ; ଦେବର୍ଷିମାନଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସନକ ଆଦି ଆଦ୍ୟ ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହେଲେ।

Verse 3

समस्तायतनाधीशैर्दिक्पालैरभिनंदितः । तीर्थैर्दर्शित तीर्थश्च गंधर्वैर्गीतमंगलः

ସେ ସମସ୍ତ ଆୟତନର ଅଧୀଶମାନେ ଓ ଦିକ୍ପାଳମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ତୀର୍ଥମାନେ ନିଜ ତୀର୍ଥସ୍ୱରୂପ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଙ୍ଗଳଗୀତ ଗାଇଲେ।

Verse 4

कृतपूजोप्सरोभिश्च नृत्यहस्तकपल्लवैः । वियत्यनाहतैर्वाद्यैः समंतादनुमोदितः

ପୂଜା କରିଥିବା ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟର କୋମଳ ହସ୍ତପଲ୍ଲବରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ; ଆକାଶରେ ନିନାଦିତ ଅନାହତ ବାଦ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତଦିଗରୁ ଉତ୍ସବାନୁମୋଦନ କଲେ।

Verse 5

ऋषीणां ब्रह्मनिर्घोषैर्बधिरीकृतदिङ्मुखः । कृतस्तुतिश्चारणौघैर्विमानैरभितोवृतः

ଋଷିମାନଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଘୋଷରେ ଦିଗମୁଖମାନେ ଯେନ ଶ୍ରବଣହୀନ ହୋଇଗଲେ; ଚାରଣସମୂହ ଷ୍ଟୁତି କଲେ, ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତଦିଗରୁ ଦିବ୍ୟ ବିମାନମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲେ।

Verse 6

त्रिविष्टप वधूमुष्टिभ्रष्टैर्लाजैरितस्ततः । अभिवृष्टो महादेवः संप्रहृष्टतनूरुहः

ତ୍ରିବିଷ୍ଟପର ବଧୂମାନଙ୍କ ମୁଠିରୁ ଖସିପଡ଼ିଥିବା ଲାଜର ବର୍ଷା ଏଦିକ-ସେଦିକରୁ ମହାଦେବଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା; ହର୍ଷରେ ତାଙ୍କ ରୋମାଞ୍ଚ ହେଲା।

Verse 7

दत्तमाल्योपहारश्च बहुविद्याधरी गणैः । यक्षगुह्यकसिद्धैश्च खेचरैरभिनंदितः

ବହୁ ବିଦ୍ୟାଧରୀ-ଗଣ ମାଳା ଓ ଉପହାର ଅର୍ପଣ କଲେ; ଯକ୍ଷ, ଗୁହ୍ୟକ, ସିଦ୍ଧ ଓ ଖେଚରମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ।

Verse 8

कृतप्रवेश शकुनो मृगैः शकुनिभिः पुरः । किंनरीभिः प्रहष्टास्यैः किंनरैरुपवर्णितः

ପ୍ରବେଶର ଶୁଭ ଶକୁନ ହେଲା—ଆଗରେ ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀ ଚାଲିଲେ; ହସମୁଖ କିନ୍ନରୀମାନଙ୍କ ସହ କିନ୍ନରମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 9

विष्णुना च महालक्ष्म्या ब्रह्मणा विश्वकर्मणा । नंदिनाथ गणेशेन आविष्कृतमहोत्सवः

ବିଷ୍ଣୁ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଓ ନନ୍ଦିନାଥ ଗଣେଶ—ଏମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ମହୋତ୍ସବ ଭବ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।

Verse 10

नागांगनाभिः परितः कृतनीराजनाविधिः । प्रविवेश महादेवः पुरीं वाराणसीं शुभाम्

ଚାରିପାଖେ ନାଗାଙ୍ଗନାମାନେ ନୀରାଜନ ବିଧିରେ ଆରତି କରୁଥିଲେ; ତେବେ ମହାଦେବ ଶୁଭ ବାରାଣସୀ ପୁରୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 11

पश्यतां सर्वदेवानामवरुह्य वृषेंद्रतः । परिष्वज्य गणाधीशं प्रोवाच वृषभध्वजः

ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ (ଶିବ) ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଷଭ ନନ୍ଦୀଠାରୁ ଅବତରିଲେ। ଗଣାଧୀଶ ଗଣେଶଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସ୍ନେହରେ କଥା କହିଲେ।

Verse 12

यदहं प्राप्तवानस्मि पुरीं वाराणसीं शुभाम् । मयाप्यतीव दुष्प्राप्यां स प्रसादो स्य वै शिशोः

ମୁଁ ଶୁଭ ବାରାଣସୀ ପୁରୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି—ଯାହା ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ—ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ସେଇ ଶିଶୁ ଗଣେଶଙ୍କର କୃପା।

Verse 13

यद्दुष्प्रसाध्यं हि पितुरपि त्रिजगतीतले । तत्सूनुना सुसाध्यं स्यादत्र दृष्टांतता मयि

ତିନି ଲୋକରେ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯାହା ଦୁଷ୍ପ୍ରସାଧ୍ୟ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁସାଧ୍ୟ ହୋଇଯାଏ—ଏହାର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଏଠାରେ ମୁଁ ନିଜେ।

Verse 14

अनेन गजवक्त्रेण स्वबुद्धिविभवेरिह । काशीप्राप्तिर्यथा मे स्यात्तथा किंचिदनुष्ठितम्

ଏହି ଗଜବକ୍ତ୍ର (ଗଣେଶ) ନିଜ ବୁଦ୍ଧି-ବୈଭବରେ ଏଠାରେ କିଛି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଯେପରି ମୋର କାଶୀପ୍ରାପ୍ତି ହେବ, ସେପରି କରିଦେଲେ।

Verse 15

पुत्रवानहमेवास्मि यच्च मे चिरचिंतितम् । स्वपौरुषेण कृतवानभिलाषं करस्थितम्

ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ପୁତ୍ରବାନ; ଯେ ଆକାଙ୍କ୍ଷାକୁ ମୁଁ ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲି, ସେହିକୁ ସେ ନିଜ ପୌରୁଷରେ ସିଦ୍ଧ କରି ମୋ ହାତରେ ରଖିଦେଲା—ପୂରଣ କରିଦେଲା।

Verse 16

इत्युक्त्वा त्रिपुरीहर्ता पुरुहूतादिभिः स्तुतः । परितुष्टावसंहृष्टः स्पष्टगीर्भिर्गजाननम्

ଏହିପରି କହି ତ୍ରିପୁରସଂହାରକ ଶିବ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହୋଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ହର୍ଷିତ ହୋଇ, ସ୍ପଷ୍ଟ ବାକ୍ୟରେ ଗଜାନନ (ଗଣେଶ)ଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 17

श्रीकंठ उवाच । जय विघ्नकृतामाद्य भक्तनिर्विघ्नकारक । अविघ्नविघ्नशमन महाविघ्नैकविघ्नकृत्

ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ (ଶିବ) କହିଲେ—ଜୟ ହୋଉ! ହେ ବିଘ୍ନକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଦ୍ୟ, ତଥାପି ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ନିର୍ବିଘ୍ନ କରୁଥିବା; ଅବିଘ୍ନରେ ଉଦ୍ଭବିତ ବିଘ୍ନକୁ ଶମନ କରୁଥିବା; ମହାବିଘ୍ନମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ବିଘ୍ନସ୍ୱରୂପ!

Verse 18

जय सर्वगणाधीश जय सर्व गणाग्रणीः । गणप्रणतपादाब्ज गणनातीतसद्गुण

ଜୟ ହୋଉ, ହେ ସର୍ବଗଣାଧୀଶ! ଜୟ ହୋଉ, ହେ ସମସ୍ତ ଗଣଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀ! ଯାହାଙ୍କ ପଦ୍ମପାଦକୁ ଗଣମାନେ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି; ଯାହାଙ୍କ ସଦ୍ଗୁଣ ଗଣନାତୀତ।

Verse 19

जय सर्वग सर्वेश सर्वबुद्ध्येकशेवधे । सर्वमायाप्रपंचज्ञ सर्वकर्माग्रपूजित

ଜୟ ହୋଉ, ହେ ସର୍ବ ଗଣ/ସମୂହର ସ୍ୱାମୀ, ସର୍ବେଶ୍ୱର! ହେ ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧିର ଏକମାତ୍ର ନିଧି! ହେ ସର୍ବ ମାୟା-ପ୍ରପଞ୍ଚର ଜ୍ଞାତା! ହେ ସମସ୍ତ କର୍ମର ଆରମ୍ଭରେ ଅଗ୍ରପୂଜିତ!

Verse 20

सर्वमंगलमांगल्य जय त्वं सर्वमंगल । अमंगलोपशमन महामंगलहेतुक

ହେ ସର୍ବ ମଙ୍ଗଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ମଙ୍ଗଳମୟ! ଜୟ ହୋଉ, ହେ ସର୍ବମଙ୍ଗଳସ୍ୱରୂପ! ଅମଙ୍ଗଳକୁ ଶମନ କରୁଥିବା, ଏବଂ ମହାମଙ୍ଗଳର ହେତୁସ୍ୱରୂପ!

Verse 21

जय सृष्टिकृतां वंद्य जय स्थितिकृतानत । जय संहृतिकृत्स्तुत्य जयसत्कर्मसिद्धिद

ଜୟ ହେ, ସୃଷ୍ଟିଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦିତ! ଜୟ ହେ, ସ୍ଥିତି/ପାଳନଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନତ! ଜୟ ହେ, ସଂହାରଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ! ଜୟ ହେ, ସତ୍କର୍ମସିଦ୍ଧି ଦାତା!

Verse 22

सिद्धवंद्यपदांभोज जयसिद्धिविधायक । सर्वसिद्ध्येकनिलय महासिद्ध्यृद्धिसूचक

ଜୟ ହେ, ସିଦ୍ଧମାନେ ବନ୍ଦନା କରୁଥିବା ପଦ୍ମପାଦଧାରୀ! ଜୟ ହେ, ସିଦ୍ଧିବିଧାୟକ! ତୁମେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିର ଏକମାତ୍ର ନିଳୟ; ମହାସିଦ୍ଧି ଓ ଋଦ୍ଧିର ପ୍ରକାଶକ!

Verse 23

अशेषगुणनिर्माण गुणातीत गुणाग्रणी । परिपूर्णचरित्रार्थ जय त्वं गुणवर्णित

ଜୟ ହେ, ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଉଦ୍ଭବସ୍ରୋତ! ତଥାପି ଗୁଣାତୀତ, ଗୁଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ! ତୁମ ପବିତ୍ର ଚରିତ୍ରର ଅର୍ଥ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ; ଗୁଣବର୍ଣ୍ଣନାରେ ସ୍ତୁତ, ଜୟ ହେ!

Verse 24

जय सर्वबलाधीश बलाराति बलप्रद । बलाकोज्ज्वल दंताग्र बालाबालपराकम

ଜୟ ହେ, ସର୍ବବଳାଧୀଶ! ବଳଶତ୍ରୁନାଶକ, ବଳପ୍ରଦ! ତୁମ ଦନ୍ତାଗ୍ର ବକସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ତୁମ ପରାକ୍ରମ ଶିଶୁ ଓ ବଳବାନ—ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅପ୍ରତିହତ!

Verse 25

अनंतमहिमाधार धराधर विदारण । दंताग्रप्रोतां दङ्नाग जयनागविभूषण

ଜୟ ହେ, ଅନନ୍ତ ମହିମାର ଆଧାର! ପର୍ବତସଦୃଶ ଭାରକୁ ବିଦାର କରୁଥିବା! ଦନ୍ତାଗ୍ରରେ ମହାଗଜକୁ ବିଧି ଧାରଣ କରିଥିବା! ନାଗଭୂଷଣଧାରୀ, ଜୟ ହେ!

Verse 26

ये त्वांनमंति करुणामय दिव्य मूर्ते सर्वैनसामपि भुवो भुविमुक्तिभाजः । तेषां सदैव हरसीहमहोपसर्गान्स्वर्गापवर्गमपि संप्रददासि तेभ्यः

ହେ କରୁଣାମୟ ଦିବ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି! ଯେମାନେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପଭାର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ମୁକ୍ତିର ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। ତୁମେ ତାଙ୍କର ମହା ଉପଦ୍ରବକୁ ସଦା ଏଠି ହରଣ କରି, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପରମ ମୋକ୍ଷ—ଦୁହେଁ ପ୍ରଦାନ କର।

Verse 27

ये विघ्नराज भवता करुणाकटाक्षैः संप्रेक्षिताः क्षितितले क्षणमात्रमत्र । तेषां क्षयंति सकलान्यपिकिल्विषाणि लक्ष्मीः कटाक्षयतितान्पुरुषोत्तमान्हि

ହେ ବିଘ୍ନରାଜ! ଏହି ଭୂତଳରେ ତୁମେ କରୁଣାକଟାକ୍ଷରେ କ୍ଷଣମାତ୍ର ଯାହାଙ୍କୁ ଦେଖ, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶିଯାଏ; ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଦେବୀ ମଧ୍ୟ ସେହି ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ କୃପାଦୃଷ୍ଟି ଦିଅନ୍ତି।

Verse 28

ये त्वां स्तुवंति नतविघ्नविघातदक्ष दाक्षायणीहृदयपंकजतिग्मरश्मे । श्रूयंत एव त इह प्रथिता न चित्रं चित्रं तदत्र गणपा यदहो त एव

ହେ ନତଜନଙ୍କ ବିଘ୍ନ ଭଙ୍ଗରେ ଦକ୍ଷ! ଦାକ୍ଷାୟଣୀଙ୍କ ହୃଦୟ-ପଦ୍ମ ପାଇଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣକିରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ! ଯେମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି—ଏଥିରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ତ ଏହି, ହେ ଗଣପ, ସେମାନେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ କଥିତ ମହିମାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଯାଆନ୍ତି।

Verse 29

ये शीलयंति सततं भवतोंघ्रियुग्मं ते पुत्रपौत्रधनधान्यसमृद्धिभाजः । संशीलितांघ्रिकमला बहुभृत्यवर्गैर्भूपालभोग्यकमलां विमलां लभंते

ଯେମାନେ ତୁମ ପାଦଯୁଗଳକୁ ସଦା ସେବା-ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟର ସମୃଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତି। ତୁମ କମଳପାଦର ସେବାରେ ନିଷ୍ଠ ହୋଇ ସେମାନେ ବହୁ ସେବକସହିତ ରାଜାଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ ନିର୍ମଳ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ସମୃଦ୍ଧି ଲଭନ୍ତି।

Verse 30

त्वं कारणं परमकारणकारणानां वेद्योसि वेदविदुषां सततं त्वमेकः । त्वं मार्गणीयमसि किंचन मूलवाचां वाचामगोचरचराचरदिव्यमूर्ते

ତୁମେ କାରଣ—ପରମ କାରଣମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ କାରଣ। ବେଦବିଦ୍ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ସଦା ଜ୍ଞେୟ। ବାଣୀର ମୂଳରୂପ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ତୁମେ; ହେ ଚରାଚର ଜଗତରେ ବାଣୀର ଅଗୋଚର ଦିବ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି!

Verse 31

वेदा विदंति न यथार्थतया भवंतं ब्रह्मादयोपि न चराचर सूत्रधार । त्वं हंसि पासि विदधासि समस्तमेकः कस्तेस्तुतिव्यतिकरो मनसाप्यगम्य

ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥରେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; ବ୍ରହ୍ମାଦି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ହେ ଚରାଚରର ଅଦୃଶ୍ୟ ସୂତ୍ରଧାର। ଆପଣ ଏକା ହିଁ ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ସଂହାର, ପାଳନ ଓ ବିଧାନ କରନ୍ତି; ମନକୁ ମଧ୍ୟ ଅଗମ୍ୟ ଆପଣଙ୍କର ଯଥୋଚିତ ସ୍ତୁତି କିଏ କରିପାରିବ?

Verse 32

त्वद्दुष्टदृष्टिविशिखैर्निहतान्निहन्मि दैत्यान्पुरांधकजलंधरमुख्यकांश्च । कस्यास्ति शक्तिरिह यस्त्वदृतेपि तुच्छं वांछेद्विधातु मिह सिद्धिदकार्यजातम्

ଆପଣଙ୍କ ଉଗ୍ର ଦୃଷ୍ଟିର ବାଣରେ ପୂର୍ବରୁ ନିହତ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ—ଅନ୍ଧକ, ଜଲନ୍ଧର ଆଦି ପ୍ରଧାନମାନଙ୍କୁ—ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସଂହାର କରେ। ଆପଣ ବିନା ଏଠାରେ କାହାର ଶକ୍ତି ଅଛି, ଯେ ତୁଚ୍ଛ କାମଟିଏ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କରିପାରିବ? ତେବେ ସିଦ୍ଧିଦାୟକ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟର କଥା କଣ?

Verse 33

अन्वेषणे ढुंढिरयं प्रथितोस्तिधातुः सर्वार्थढुंढिततया तव ढुंढि नाम । काशीप्रवेशमपि को लभतेत्र देही तोषं विना तव विनायकढुंढिराज

‘ଢୁଂଢ୍’ ଧାତୁ ‘ଅନ୍ୱେଷଣ’ ଅର୍ଥରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଆପଣ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଖୋଜି ସିଦ୍ଧ କରନ୍ତି ବୋଲି ଆପଣଙ୍କ ନାମ ‘ଢୁଂଢି’। ହେ ବିନାୟକ ଢୁଂଢିରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ସନ୍ତୋଷ ବିନା ଏଠାରେ କେଉଁ ଦେହୀ କାଶୀରେ ପ୍ରବେଶ ମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ପାଇପାରିବ?

Verse 34

ढुंढे प्रणम्यपुरतस्तवपादपद्मं यो मां नमस्यति पुमानिह काशिवासी । तत्कर्णमूलमधिगम्य पुरा दिशामि तत्किंचिदत्र न पुनर्भवतास्ति येन

ହେ ଢୁଂଢେ, ଯେ କାଶୀବାସୀ ପୁରୁଷ ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆପଣଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମକୁ ପ୍ରଣାମ କରି ମୋତେ ନମସ୍କାର କରେ, ତାହାର କାନମୂଳ ନିକଟକୁ ଯାଇ ମୁଁ ସେ ପୁରାତନ ରହସ୍ୟ ଦେଉଛି—ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ହିଁ ପୁନର୍ଜନ୍ମର ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ନଥାଏ।

Verse 35

स्नात्वा नरः प्रथमतो मणिकर्णिकायामुद्धूलितांघ्रियुगलस्तु सचैलमाशु । देवर्षिमानवपितॄनपि तर्पयित्वा ज्ञानोदतीर्थमभिलभ्य भजेत्ततस्त्वाम्

ପ୍ରଥମେ ମନୁଷ୍ୟ ମଣିକର୍ଣ୍ଣିକାରେ ସ୍ନାନ କରି, ପରେ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ଦୁଇ ପାଦର ଧୂଳି ଝାଡ଼ି ଶୁଚି କରିବ। ଦେବ, ଋଷି, ମାନବ ଓ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରି, ‘ଜ୍ଞାନୋଦ’ ନାମକ ତୀର୍ଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ତାପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭଜନ-ପୂଜନ କରିବ।

Verse 36

सामोदमोदकभरैर्वरधूपदीपैर्माल्यैः सुगंधबहुलैरनुलेपनैश्च । संप्रीण्यकाशिनगरीफलदानदक्षं प्रोक्त्वाथ मां क इह सिध्यति नैव ढुंढे

ମିଠା ମୋଦକର ଢେର, ଉତ୍ତମ ଧୂପ-ଦୀପ, ମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧି-ବହୁଳ ଅନୁଲେପନ ଦ୍ୱାରା କାଶୀ-ନଗରୀକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ମୁଁ ତାକୁ ଫଳଦାନରେ ପରମ ସମର୍ଥ ବୋଲି କହିଲି। ତେବେ ଏଠାରେ ଆଉ କିଏ ଅନ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ଖୋଜିବ? ମୁଁ ଆଉ କିଛି ଖୋଜେ ନାହିଁ।

Verse 37

तीर्थांतराणि च ततः क्रमवर्जितोपि संसाधयन्निह भवत्करुणाकटाक्षैः । दूरीकृतस्वहितघात्युपसर्गवर्गो ढुंढे लभेदविकलं फलमत्र काश्याम्

ତାପରେ, ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଆଚାର-ବିଧିକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କ୍ରମ ବିନା ମଧ୍ୟ ଯଦି କେହି ଏଠାରେ କରେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ କରୁଣାକଟାକ୍ଷରେ ନିଜ ହିତ ନାଶକ ଉପସର୍ଗମାନଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀ ଦୂର ହୁଏ; ଏବଂ କାଶୀର ଢୁଂଢେ ଠାରେ ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅବିକଳ ଫଳ ପାଏ।

Verse 38

यः प्रत्यहं नमति ढुं ढिविनायकं त्वां काश्यां प्रगे प्रतिहताखिलविघ्नसंघः । नो तस्य जातु जगतीतलवर्ति वस्तु दुष्प्रापमत्र च परत्र च किंचनापि

ଯେ କେହି କାଶୀରେ ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଭାତେ ‘ଢୁଂ ଢି’ ପବିତ୍ର ଧ୍ୱନିରେ ଆହ୍ୱାନିତ ତୁମକୁ—ଢୁଂଢିବିନାୟକ—ନମସ୍କାର କରେ, ତାହାର ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନସଂଘ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିବୃତ୍ତ ହୁଏ। ତାହା ପାଇଁ ଇହଲୋକ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ପୃଥିବୀର କୌଣସି ବସ୍ତୁ କେବେ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 39

यो नाम ते जपति ढुंढिविनायकस्य तं वै जपंत्यनुदिनं हृदि सिद्धयोष्टौ । भोगान्विभुज्य विविधान्विबुधोपभोग्यान्निर्वाणया कमलया व्रियते स चांते

ଯେ କେହି ଢୁଂଢିବିନାୟକ—ତୁମ ନାମ ଜପ କରେ, ତାହାକୁ ଅଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରତିଦିନ ହୃଦୟରେ ସ୍ୱୟଂ ଜପ କରି ସାଥ ଦିଅନ୍ତି। ସେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଭୋଗ୍ୟ ନାନାପ୍ରକାର ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ଶେଷେ ନିର୍ବାଣ-କମଳର ଆଲିଙ୍ଗନ ପାଏ।

Verse 40

दूरे स्थितोप्यहरहस्तव पादपीठं यः संस्मरेत्सकलसिद्धिद ढुंढिराज । काशीस्थिते रविकलं सफलं लभेत नैवान्यथा न वितथा मम वाक्कदाचित्

ହେ ଢୁଂଢିରାଜ, ସକଳ ସିଦ୍ଧିଦାତା! ଯେ କେହି ଦୂରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ତୁମ ପାଦପୀଠକୁ ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ କାଶୀରେ କ୍ଷଣମାତ୍ର ବାସ କରିଥିବାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଏ। ଏହା ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ; ମୋର ବାକ୍ୟ କେବେ ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ।

Verse 41

जाने विघ्नानसंख्यातान्विनिहंतुमनेकधा । क्षेत्रस्यास्य महाभाग नानारूपैरिहस्थितः

ହେ ମହାଭାଗ! ମୁଁ ଅସଂଖ୍ୟ ବିଘ୍ନମାନଙ୍କୁ ଜାଣେ; ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର (କାଶୀ)ର ହିତାର୍ଥେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନାନା ପ୍ରକାରେ ନାଶ କରିବାକୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ନାନା ରୂପରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି।

Verse 42

यानि यानि च रूपाणि यत्रयत्र च तेनघ । तानि तत्र प्रवक्ष्यामि शृण्वंत्वेते दिवौकसः

ହେ ନିଷ୍ପାପ! ସେ ଯେଯେ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି ଓ ଯେଯେ ସ୍ଥାନରେ ବସନ୍ତି, ସେସବୁକୁ ମୁଁ ସେଠାରେ ସେଠାରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି—ଏହି ଦିବ୍ୟଲୋକବାସୀମାନେ ଶୁଣନ୍ତୁ।

Verse 43

प्रथमं ढुंढिराजोसि मम दक्षिणतो मनाक् । आढुंढ्य सर्वभक्तेभ्यः सर्वार्थान्संप्रयच्छसि

ପ୍ରଥମେ ତୁମେ ଢୁଂଢିରାଜ; ମୋ ଦକ୍ଷିଣଦିଗରେ ଅଳ୍ପ ଦୂରେ ଅବସ୍ଥିତ। ହେ ଢୁଂଢ୍ୟ! ତୁମେ ସମସ୍ତ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଅଭୀଷ୍ଟାର୍ଥ ପ୍ରଦାନ କର।

Verse 44

अंगारवासरवतीमिह यैश्चतुर्थीं संप्राप्य मोदकभरैः परिमोदवद्भिः । पूजा व्यधायि विविधा तव गंधमाल्यैस्तानत्र पुत्रविदधामि गणान्गणेश

ହେ ଗଣେଶ! ଯେମାନେ ଏଠାରେ ଅଙ୍ଗାରବାସରଯୁକ୍ତ ଚତୁର୍ଥୀ ପାଇ, ଆନନ୍ଦରେ ମୋଦକର ଢେର ଆଣି, ତୁମ ଗନ୍ଧ ଓ ମାଳ୍ୟଦ୍ୱାରା ବିବିଧ ପୂଜା କରନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ଗଣମାନଙ୍କର ନାୟକ କରିବି ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଦେବି।

Verse 45

ये त्वामिह प्रति चतुर्थि समर्चयंति ढुंढे विगाढमतयः कृतिनस्त एव । सर्वापदां शिरसि वामपदं निधाय सम्यग्गजानन गजाननतां लभंते

ହେ ଢୁଂଢେ! ଯେମାନେ ଏଠାରେ ପ୍ରତି ଚତୁର୍ଥୀରେ ଦୃଢ଼ମତି କୃତୀ ଭକ୍ତ ହୋଇ ତୁମକୁ ସମ୍ୟକ୍ ଆରାଧନା କରନ୍ତି—ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଆପଦାର ଶିର ଉପରେ ନିଜ ବାମପଦ ରଖି, ହେ ଗଜାନନ! ନିଶ୍ଚୟ ତୁମ କୃପାଛାୟାରେ ଗଜାନନତ୍ୱ (ରକ୍ଷା-ପ୍ରସାଦ) ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Verse 46

माघशुक्लचतुर्थ्यां तु नक्तव्रतपरायणाः । ये त्वां ढुंढेर्चयिष्यंति तेऽर्च्याः स्युरसुरद्रुहाम्

ମାଘ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଥୀରେ ନକ୍ତବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ହୋଇ, ହେ ଢୁଂଢେ, ଯେ ତୁମକୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି—ସେମାନେ ଅସୁରଦ୍ରୋହୀ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 47

विधाय वार्षिकीं यात्रां चतुर्थीं प्राप्य तापसीम् । शुक्लां शुक्लतिलैर्बद्ध्वा प्राश्नीयाल्लड्डुकान्व्रती

ବାର୍ଷିକ ଯାତ୍ରା ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ତପସ୍ୱିନୀ ଚତୁର୍ଥୀ ଆସିଲେ, ବ୍ରତୀ ଧଳା ତିଳରେ ବାନ୍ଧା ଲଡ୍ଡୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ବିଧିମତେ ତାହା ପ୍ରାଶନ କରିବ।

Verse 48

कार्या यात्रा प्रयत्नेन क्षेत्रसिद्धिमभीप्सुभिः । तस्यां चतुर्थ्यां त्वत्प्रीत्यै ढुंढे सर्वोपसर्गहृत्

କ୍ଷେତ୍ରସିଦ୍ଧି ଆକାଂକ୍ଷୀମାନେ ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ଯାତ୍ରା କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ସେଇ ଚତୁର୍ଥୀରେ, ହେ ଢୁଂଢେ—ସର୍ବ ଉପସର୍ଗହର—ତୁମ ପ୍ରୀତି ନିମିତ୍ତ (ଏହା) କରିବା ଉଚିତ।

Verse 49

तां यात्रां नात्रयः कुर्यान्नैवेद्यतिललडुकैः । उपसर्गसहस्रैस्तु स हंतव्यो ममाज्ञया

ଯେ ଏଠାରେ ସେଇ ଯାତ୍ରାକୁ ତିଳ-ଲଡ୍ଡୁ ନୈବେଦ୍ୟ ସହିତ କରେନାହିଁ—ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ହଜାର ଉପସର୍ଗ (କଷ୍ଟ) ଦ୍ୱାରା ଦଣ୍ଡିତ ହେଉ।

Verse 50

होमं तिलाज्यद्रव्येण यः करिष्यति भक्तितः । तस्यां चतुर्थ्यां मंत्रज्ञस्तस्य मंत्रः प्रसेत्स्यति

ଯେ ଭକ୍ତିସହିତ ତିଳ ଓ ଘୃତକୁ ହବି କରି ହୋମ କରେ—ସେଇ ଚତୁର୍ଥୀରେ, ସେ ଯଦି ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ହୁଏ, ତେବେ ତାହାର ମନ୍ତ୍ର ନିଶ୍ଚୟ ସିଦ୍ଧ ଓ ସଫଳ ହେବ।

Verse 51

वैदिकोऽवैदिको वापि यो मंत्रस्ते गजानन । जप्तस्त्वत्संनिधौ ढुंढे सिद्धिं दास्यति वांछिताम्

ହେ ଗଜାନନ! ବୈଦିକ ହେଉ କି ଅବୈଦିକ—ଯେ କୌଣସି ମନ୍ତ୍ର ହେଉ, ହେ ଢୁଂଢି, ତୁମ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଜପ କଲେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଇଚ୍ଛିତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ।

Verse 52

ईश्वर उवाच । इमां स्तुतिं ममकृतिं यः पठिष्यति सन्मतिः । न जातु तं तु विघ्नौघाः पीडयिष्यंति निश्चितम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ଯେ ସୁବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ମୋ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏହି ସ୍ତୁତି ପଢ଼ିବ, ତାକୁ ବିଘ୍ନମାନଙ୍କର ପ୍ରବାହ କେବେ ପୀଡ଼ା ଦେବ ନାହିଁ; ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।

Verse 53

ढौंढीं स्तुतिमिमां पुण्यां यः पठेड्ढुंढि संनिधौ । सान्निध्यं तस्य सततं भजेयुः सर्वसिद्धयः

ଯେ ଢୁଂଢିଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଢୌଂଢୀଙ୍କ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ସ୍ତୁତି ପଢ଼େ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ସଦା ସାନ୍ନିଧ୍ୟ କରି ରହେ।

Verse 54

इमां स्तुतिं नरो जप्त्वा परं नियतमानसः । मानसैरपि पापैस्तैर्नाभिभूयेत कर्हिचित्

ଯେ ମଣିଷ ପରମ ନିୟତ ମନରେ ଏହି ସ୍ତୁତି ଜପ କରେ, ସେ ମନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପାପମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ କେବେ ପରାଜିତ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 55

पुत्रान्कलत्रं क्षेत्राणि वराश्वान्वरमंदिरम् । प्राप्नुयाच्च धनं धान्यं ढुंढिस्तोत्रं जपन्नरः

ଢୁଂଢି-ସ୍ତୋତ୍ର ଜପ କରୁଥିବା ମଣିଷ ପୁତ୍ର, ପତ୍ନୀ, କ୍ଷେତ୍ରଭୂମି, ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୃହ ଏବଂ ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 56

सर्वसंपत्करं नाम स्तोत्रमेतन्मयेरितम् । प्रजप्तव्यं प्रयत्नेन मुक्तिकामेन सर्वदा

ମୋ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ‘ସର୍ବସମ୍ପତ୍-ପ୍ରଦ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ମୋକ୍ଷକାମୀ ଲୋକ ସଦା ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ଏହା ଜପ କରୁ।

Verse 57

जप्त्वा स्तोत्रमिदं पुण्यं क्वापि कार्ये गमिष्यतः । पुंसः पुरः समेष्यंति नियतं सर्वसिद्धयः

ଏହି ପୁଣ୍ୟ ସ୍ତୋତ୍ର ଜପ କରି ଯେତେବେଳେ କେହି କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯାଏ, ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି ପହଞ୍ଚେ।

Verse 58

अन्यच्च कथयाम्यत्र शृण्वंत्वेते दिवौकसः । ढुंढिना क्षेत्ररक्षार्थं यत्रयत्र स्थितिः कृता

ଆଉ ଏକ କଥା ଏଠାରେ କହୁଛି—ହେ ଦେବଲୋକବାସୀମାନେ, ଶୁଣନ୍ତୁ—କ୍ଷେତ୍ରରକ୍ଷା ପାଇଁ ଢୁଂଢି ଯେଉଁଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ନିଜ ଆସନ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି।

Verse 59

काश्यां गंगासि संभेदे नामतोर्कविनायकः । दृष्टोर्कवासरे पुंभिः सर्वतापप्रशांतये

କାଶୀରେ ଗଙ୍ଗା ଓ ଅସିର ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳେ ‘ଅର୍କ-ବିନାୟକ’ ନାମକ ବିନାୟକ ଅଛନ୍ତି। ରବିବାର ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନେ ସମସ୍ତ ତାପ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।

Verse 60

दुर्गो नाम गणाध्यक्षः सर्वदुर्गतिनाशनः । क्षेत्रस्य दक्षिणे भागे पूजनीयः प्रयत्नतः

‘ଦୁର୍ଗ’ ନାମକ ଏକ ଗଣାଧ୍ୟକ୍ଷ ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗତି ନାଶ କରନ୍ତି। କ୍ଷେତ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 61

भीमचंडी समीपे तु भीमचंडविनायकः । क्षेत्रनैरृतदेशस्थो दृष्टो हंति महाभयम्

ଭୀମଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ସମୀପରେ ଭୀମଚଣ୍ଡ-ବିନାୟକ ବିରାଜିତ। କାଶୀ-କ୍ଷେତ୍ରର ନୈଋତ୍ୟ (ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ) ଭାଗରେ ସ୍ଥିତ, ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ମହାଭୟ ନାଶ କରନ୍ତି।

Verse 62

क्षेत्रस्य पश्चिमे भागे स देहलिविनायकः । सर्वान्निवारयेद्विघ्नान्भक्तानां नात्र संशयः

କ୍ଷେତ୍ରର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଦେହଲୀ-ବିନାୟକ ଅଛନ୍ତି। ସେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ନିବାରଣ କରନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 63

क्षेत्रवायव्यदिग्भागे उद्दंडाख्यो गजाननः । उद्दंडानपि विघ्नौघान्भक्तानां दंडयेत्सदा

କ୍ଷେତ୍ରର ବାୟବ୍ୟ (ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ) ଭାଗରେ ‘ଉଦ୍ଦଣ୍ଡ’ ନାମକ ଗଜାନନ ଅଛନ୍ତି। ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଉଦ୍ଦଣ୍ଡ ବିଘ୍ନ-ଓଘକୁ ମଧ୍ୟ ସଦା ଦଣ୍ଡିତ କରନ୍ତି।

Verse 64

काश्याः सदोत्तराशायां पाशपाणिर्विनायकः । विनायकान्पाशयति भक्त्या काशीनिवासिनाम्

କାଶୀର ସଦା-ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପାଶପାଣି-ବିନାୟକ ଅଛନ୍ତି। କାଶୀନିବାସୀମାନଙ୍କ ଭକ୍ତିବଳରେ ସେ ବିନାୟକମାନଙ୍କୁ ପାଶରେ ବାନ୍ଧି (ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି) ରଖନ୍ତି।

Verse 65

गंगावरणयोः संगे रम्यः खर्वविनायकः । अखर्वानपि विघ्नौघान्भक्तानां खर्वयेत्सताम्

ଗଙ୍ଗା ଓ ବରଣାର ରମ୍ୟ ସଙ୍ଗମରେ ଖର୍ବ-ବିନାୟକ ଅଛନ୍ତି। ସତ୍ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଅତିବିଶାଳ ବିଘ୍ନ-ଓଘକୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୁଦ୍ର କରିଦିଅନ୍ତି।

Verse 66

प्राच्यां तु क्षेत्ररक्षार्थं सिद्धः सिद्धिविनायकः । पश्चिमे यमतीर्थस्य साधकक्षिप्रसिद्धिदः

ପୂର୍ବଦିଗରେ କ୍ଷେତ୍ରରକ୍ଷାର୍ଥେ ସିଦ୍ଧ ସିଦ୍ଧିବିନାୟକ ବିରାଜିତ। ପଶ୍ଚିମେ ଯମତୀର୍ଥରେ ସେ ସାଧକମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ସିଦ୍ଧି ଓ ଯଶ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 67

बाह्यावरणगाश्चैते काश्यामष्टौ विनायकाः । उच्चाटयत्यभक्तांश्च भक्तानां सर्वसिद्धिदाः

କାଶୀର ବାହ୍ୟ ଆବରଣରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ଆଠ ଵିନାୟକ। ସେମାନେ ଅଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଟାନ୍ତି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସର୍ବ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 68

द्वितीयावरणे चैव ये रक्षंति विनायकाः । अविमुक्तमिदं क्षेत्रं तानहं कथयाम्यतः

ଏବେ ମୁଁ ସେହି ଵିନାୟକମାନଙ୍କୁ କହୁଛି, ଯେମାନେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଆବରଣରେ ରହି ଏହି ଅବିମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Verse 69

स्वर्धुन्याः पश्चिमे कूले उत्तरेर्कविनायकात् । लंबोदरो गणाध्यक्षः क्षालयेद्विघ्नकर्दमम्

ସ୍ୱର୍ଧୁନୀ (ଗଙ୍ଗା)ର ପଶ୍ଚିମ କୂଳରେ, ଅର୍କବିନାୟକର ଉତ୍ତରେ, ଗଣାଧ୍ୟକ୍ଷ ଲମ୍ବୋଦର ବିରାଜନ୍ତି; ସେ ବିଘ୍ନର କାଦୁଆକୁ ଧୋଇ ଦିଅନ୍ତି।

Verse 70

तत्पश्चिमेकूटदंत उदग्दुर्गविनायकात् । दुर्गोपसर्गसंहर्ता रक्षेत्क्षेत्रमिदं सदा

ତାହାର ପଶ୍ଚିମେ, ଦୁର୍ଗବିନାୟକର ଉତ୍ତରେ, କୂଟଦନ୍ତ ବିରାଜନ୍ତି; ସେ ଦୁର୍ଗମ ଉପସର୍ଗମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରି ସଦା ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Verse 71

भीमचंड गणाध्यक्षात्किंचिदीशानदिग्गतः । क्षेत्ररक्षोगणाध्यक्षः पूज्यः शालकटंकटः

ଭୀମଚଣ୍ଡ ଗଣାଧ୍ୟକ୍ଷଠାରୁ କିଛି ଆଗେ ଈଶାନ (ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ) ଦିଗରେ କ୍ଷେତ୍ରରକ୍ଷକ ଗଣମାନଙ୍କର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଶାଳକଟଙ୍କଟ ଅଛନ୍ତି; କାଶୀ-କ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷକ ହେତୁ ସେ ପୂଜ୍ୟ।

Verse 72

प्राच्या देहलिविघ्नेशात्कूश्मांडाख्यो विनायकः । पूजनीयः सदा भक्तेर्महोत्पात प्रशांतये

ଦେହଲୀ-ବିଘ୍ନେଶଙ୍କ ପୂର୍ବଦିଗରେ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡ ନାମକ ବିନାୟକ ଅଛନ୍ତି। ମହା ଉତ୍ପାତ ଓ ଅଶୁଭ ଉପଦ୍ରବ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଭକ୍ତ ତାଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜିବା ଉଚିତ।

Verse 73

उद्दंडाख्याद्गणपतेराशुशुक्षणिदिक्स्थितः । महाप्रसिद्धः संपूज्यो भक्तैर्मुंडविनायकः

ଉଦ୍ଦଣ୍ଡ ନାମକ ଗଣପତିଠାରୁ ଆśuśukṣaṇī ଦିଗରେ ମୁଣ୍ଡ-ବିନାୟକ ଅବସ୍ଥିତ। ସେ ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜ୍ୟ।

Verse 74

पाताले तस्य देहोस्ति मुंडं काश्यां व्यवस्थितम । अतः स गीयते काश्यां देवो मुंडविनायकः

ତାଙ୍କ ଦେହ ପାତାଳରେ ଅଛି ଏବଂ ତାଙ୍କ ‘ମୁଣ୍ଡ’ (ଶିର) କାଶୀରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ—ଏହିପରି କୁହାଯାଏ। ତେଣୁ କାଶୀରେ ସେ ‘ମୁଣ୍ଡ-ବିନାୟକ’ ଦେବ ଭାବେ କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 75

पाशपाणेर्गणेशानाद्दक्षिणे विकटद्विजम् । पूजयित्वा गणपतिं गाणपत्यपदं लभेत्

ପାଶପାଣି ଗଣେଶାନଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣରେ ବିକଟ-ଦ୍ୱିଜ ଅଛନ୍ତି। ସେହି ଗଣପତିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ସାଧକ ଗାଣପତ୍ୟପଦ—ଗଣେଶମାର୍ଗରେ ଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତି—ଲାଭ କରେ।

Verse 76

खर्वाख्यान्नैरृतेभागे राजपुत्रो विनायकः । भ्रष्टराज्यं च राजानं राजानं कुरुतेऽर्चितः

ଖର୍ବ ନାମକ ସ୍ଥାନର ନୈଋତ୍ୟ ଭାଗରେ ‘ରାଜପୁତ୍ର’ ନାମକ ବିନାୟକ ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ରାଜ୍ୟଚ୍ୟୁତ ରାଜା ପୁନର୍ବାର ରାଜା ହୁଏ।

Verse 77

गंगायाः पश्चिमे कूले प्रणवाख्यो गणाधिपः । अवाच्यां राजपुत्राच्च प्रणतः प्रणयेद्दिवम्

ଗଙ୍ଗାର ପଶ୍ଚିମ କୂଳରେ ‘ପ୍ରଣବ’ ନାମକ ଗଣାଧିପ ଅଛନ୍ତି। ଏବଂ ‘ଅବାଚ୍ୟା’ ଦିଗର ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଯେ ନମସ୍କାର କରେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନୀତ ହୁଏ।

Verse 78

द्वितीयावरणे काश्यामष्टावेते विनायकाः । उत्सादयेयुर्विघ्नौघान्काशी स्थितिनिवासिनाम्

କାଶୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ଆବରଣରେ ଏହି ଆଠ ଜଣ ବିନାୟକ ଅଛନ୍ତି। କାଶୀରେ ସ୍ଥିତ ଓ ନିବାସୀମାନଙ୍କର ବିଘ୍ନସମୂହକୁ ସେମାନେ ନାଶ କରନ୍ତି।

Verse 79

क्षेत्रे तृतीयावरणे क्षेत्ररक्षाकृतः सदा । ये विघ्नराजाः संतीह ते वक्तव्या मयाधुना

କ୍ଷେତ୍ରର ତୃତୀୟ ଆବରଣରେ ସେମାନେ ସଦା କ୍ଷେତ୍ରରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଥିବା ‘ବିଘ୍ନରାଜ’ମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଏବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।

Verse 80

उदग्वहायाः स्वर्धुन्या रम्ये रोधसि विघ्नराट् । लंबोदरादुदीच्यां तु वक्रतुंडोघसंघहृत्

ଉତ୍ତରବାହିନୀ ସ୍ୱର୍ଧୁନୀ (ଦିବ୍ୟ ନଦୀ)ର ରମ୍ୟ ତଟରେ ବିଘ୍ନରାଟ୍ ଅଛନ୍ତି। ଏବଂ ଲମ୍ବୋଦରଙ୍କ ଉତ୍ତରେ ବକ୍ରତୁଣ୍ଡ ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ ପାପସମୂହକୁ ହରଣ କରନ୍ତି।

Verse 81

कूटदंताद्गणपतेरुदीच्यामेकदंतकः । सदोपसर्गसंसर्गात्पायादानंदकाननम्

ଉତ୍ତର ଦିଗରେ କୂଟଦନ୍ତ ଗଣପତିସ୍ଥାନରେ ଏକଦନ୍ତକ ବିରାଜିତ। ସଦା ଉପସର୍ଗ-ସଂସର୍ଗରୁ କାଶୀର ଆନନ୍ଦକାନନକୁ ସେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Verse 82

काशीभयहरो नित्यमैश्यां शालकटंकटात् । त्रिमुखो नाम विघ्नेशः कपिसिंहद्विपाननः

ଇଶାନ କୋଣରେ ଶାଳକଟଙ୍କଟରେ ‘ତ୍ରିମୁଖ’ ନାମ ବିଘ୍ନେଶ ବିରାଜିତ—କପି, ସିଂହ ଓ ଦ୍ୱିପମୁଖ। ସେ କାଶୀର ଭୟକୁ ନିତ୍ୟ ହରଣ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 83

कूश्मांडात्पूर्वदिग्भागे पंचास्यो नाम विघ्नराद् । पंचास्यस्यंदनवरः पाति वाराणसीं पुरीम्

ପୂର୍ବ ଦିଗରେ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡସ୍ଥାନରେ ‘ପଞ୍ଚାସ୍ୟ’ ନାମ ବିଘ୍ନରାଟ୍ ବିରାଜିତ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାହନାରୂଢ ପଞ୍ଚାସ୍ୟ ବାରାଣସୀ ପୁରୀକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Verse 84

हेरंबाख्यः सदाग्नेय्यां पूज्यो मुंडविनायकात् । अंबावत्पूरयेत्कामान्सर्वेषां काशिवासिनाम्

ଆଗ୍ନେୟ ଦିଗରେ ମୁଣ୍ଡବିନାୟକସ୍ଥାନରେ ପୂଜ୍ୟ ‘ହେରମ୍ବ’ ବିନାୟକ ବିରାଜିତ। ମାତୃସମ ହୋଇ ସେ କାଶୀବାସୀମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 85

अवाच्यामर्चयेद्धीमान्सिद्ध्यै विकटदंततः । विघ्नराजं गणपतिं सर्वविघ्नविनाशनम्

ନୈଋତ୍ୟ ଦିଗରେ ସିଦ୍ଧିଲାଭ ପାଇଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜନ ବିକଟଦନ୍ତଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରୁନ୍ତୁ। ସେ ଗଣପତି ‘ବିଘ୍ନରାଜ’, ସର୍ବ ବିଘ୍ନବିନାଶକ।

Verse 86

विनायकाद्राजपुत्रात्किंचिद्रक्षोदिशिस्थितः । वरदाख्यो गणाध्यक्षः पूज्यो भक्तवरप्रदः

ବିନାୟକ ‘ରାଜପୁତ୍ର’ ଠାରୁ କିଛି ଆଗକୁ, ରାକ୍ଷସ-ଦିଗରେ (ଦକ୍ଷିଣେ) ‘ବରଦ’ ନାମକ ଗଣାଧ୍ୟକ୍ଷ ଅବସ୍ଥିତ। ସେ ପୂଜ୍ୟ ଏବଂ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ବରଦାନ ଦେଇଥାନ୍ତି।

Verse 87

याम्यां प्रणवविघ्नेशाद्गणेशो मोदकप्रियः । पूज्यः पिशंगिला तीर्थे देवनद्यास्तटे शुभे

ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ପ୍ରଣବ-ବିଘ୍ନେଶ ଠାରୁ ଆଗେ ମୋଦକପ୍ରିୟ ଗଣେଶ ଅଛନ୍ତି। ଦେବୀ-ନଦୀର ଶୁଭ ତଟରେ ପିଶଙ୍ଗିଲା ତୀର୍ଥରେ ସେ ପୂଜ୍ୟ।

Verse 88

चतुर्थावरणे काश्यां भक्तविघ्नविनाशकाः । द्रष्टव्या हृष्टचेतोभिः स्पष्टमष्टौ विनायकाः

କାଶୀର ଚତୁର୍ଥ ଆବରଣରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ବିଘ୍ନ ବିନାଶକ ଅଷ୍ଟ ବିନାୟକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି; ହୃଷ୍ଟଚିତ୍ତରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 89

वक्रतुंडादुदग्दिक्स्थः स्वःसिंधो रोधसिस्थितः । विनायकोस्त्यभयदः सर्वेषां भयनाशनः

ବକ୍ରତୁଣ୍ଡ ଠାରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ସ୍ୱର୍ଗ-ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ତଟରେ ଏକ ବିନାୟକ ଅବସ୍ଥିତ। ସେ ଅଭୟଦାତା ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କର ଭୟ ନାଶକ।

Verse 90

कौबेर्यामेकदशनात्सिंहतुंडो विनायकः । उपसर्गगजान्हंति वाराणसि निवासिनाम्

କୁବେରଙ୍କ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ଏକଦଶନ ଠାରୁ ଆଗେ ‘ସିଂହତୁଣ୍ଡ’ ବିନାୟକ ଅଛନ୍ତି। ସେ ବାରାଣସୀ-ନିବାସୀମାନଙ୍କର ଉପସର୍ଗରୂପ ଗଜ—ଭାରୀ ବିପଦ—କୁ ନାଶ କରନ୍ତି।

Verse 91

कूणिताक्षो गणाध्यक्षस्त्रितुंडादीश दिक्स्थितः । महाश्मशानं सततं पायाद्दुष्टकुदृष्टितः

ତ୍ରିତୁଣ୍ଡ ଆଦି ବିନାୟକମାନଙ୍କ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଗଣାଧ୍ୟକ୍ଷ କୂଣିତାକ୍ଷ ସଦା କାଶୀର ମହାଶ୍ମଶାନକୁ ଦୁଷ୍ଟ ନଜର ଓ ଦୁର୍ଜନଙ୍କ କୁଦୃଷ୍ଟିରୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Verse 92

प्राच्यां पंचास्यतः पायात्पुरीं क्षिप्रप्रसादनः । क्षिप्रप्रसादनार्चातः क्षिप्रं सिध्यंति सिद्धयः

ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପଞ୍ଚମୁଖୀ କ୍ଷିପ୍ରପ୍ରସାଦନ ବିନାୟକ ପୁରୀକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। କ୍ଷିପ୍ରପ୍ରସାଦନଙ୍କ ଆରାଧନାରେ ସିଦ୍ଧି ଓ ସାଧନାଫଳ ଶୀଘ୍ର ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 93

हेरंबाद्वह्निदिग्भागे चिंतामणि विनायकः । भक्तचिंतामणिः साक्षाच्चिंतितार्थ समर्पकः

ଅଗ୍ନିଦିଗ (ଆଗ୍ନେୟ) ଭାଗରେ ହେରମ୍ବରୁ ଚିନ୍ତାମଣି ବିନାୟକ—ସେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଚିନ୍ତାମଣି ରତ୍ନ, ଏବଂ ହୃଦୟରେ ଚିନ୍ତିତ ଇଷ୍ଟାର୍ଥକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 94

विघ्नराजादवाच्यां तु दंतहस्तो गणेश्वरः । लिखेद्विघ्नसहस्राणि नृणां वाराणसीद्रुहाम्

ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବିଘ୍ନରାଜରୁ ଦନ୍ତହସ୍ତ ନାମକ ଗଣେଶ୍ୱର; ବାରାଣସୀକୁ ଦ୍ରୋହ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସହସ୍ର ସହସ୍ର ବିଘ୍ନ ଲେଖି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି।

Verse 95

वरदाद्यातुधान्यां च यातुधानगणावृतः । देवः पिचिंडिलो नाम पुरीं रक्षेदहर्निशम्

ଯାତୁଧାନମାନଙ୍କ ଦିଗରେ ବରଦରୁ, ଯାତୁଧାନଗଣଦ୍ୱାରା ଘେରା ପିଚିଂଡିଲ ନାମକ ଦେବତା ଦିନରାତି ପୁରୀକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Verse 96

दृष्टः पिलिपिलातीर्थे दक्षिणे मोदकप्रियात् । उद्दंड मुंडो हेरंबो भक्तेभ्यः किं न यच्छति

ମୋଦକପ୍ରିୟର ଦକ୍ଷିଣେ ପିଲିପିଲା ତୀର୍ଥରେ ଉଦ୍ଦଣ୍ଡ-ମୁଣ୍ଡ ହେରମ୍ବ ଦର୍ଶନ ଦେନ୍ତି; ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସେ କ’ଣ ନ ଦିଅନ୍ତି? ସବୁକିଛି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 97

प्राकारे पंचमे काश्यां द्विचतुष्क विनायकाः । कुर्वंति रक्षां क्षेत्रस्य ये तानत्र ब्रवीम्यहम्

କାଶୀର ପ୍ରାକାରର ପଞ୍ଚମ ପରିକ୍ରମାରେ ଦୁଇ ଚତୁଷ୍କରୂପେ ଆଠ ଵିନାୟକ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନେ କ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷା କରନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କୁ ଏଠାରେ ମୁଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛି।

Verse 98

तीरे स्वर्गतरंगिण्या उत्तरे चाभयप्रदात् । स्थूलदंतो गणेशानः स्थूलाः सिद्धीर्दिशेत्सताम्

ସ୍ୱର୍ଗତରଙ୍ଗିଣୀ ତୀରେ, ଅଭୟପ୍ରଦର ଉତ୍ତରେ, ସ୍ଥୂଳଦନ୍ତ ନାମକ ଗଣେଶ ବିରାଜନ୍ତି; ସେ ସତ୍ଜନଙ୍କୁ ମହାନ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 99

सिंहतुडादुदग्भागे कलिप्रिय विनायकः । कलहं कारयेन्नित्यमन्योन्यं तैर्थिकद्रुहाम्

ସିଂହତୁଡର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ କଲିପ୍ରିୟ ଵିନାୟକ ବିରାଜନ୍ତି; ତୀର୍ଥଦ୍ରୋହୀ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସଦା ପରସ୍ପର କଳହ କରାନ୍ତି।

Verse 100

कूणिताक्षात्तथैशान्यां चतुर्दंतो विनायकः । तस्य दर्शनमात्रेण विघ्नसंघः क्षयेत्स्वयम्

କୂଣିତାକ୍ଷରୁ ଈଶାନ୍ୟ ଦିଗରେ ଚତୁର୍ଦନ୍ତ ଵିନାୟକ ବିରାଜନ୍ତି; ତାଙ୍କର କେବଳ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ବିଘ୍ନସମୂହ ସ୍ୱୟଂ ନଶିଯାଏ।

Verse 110

प्रतीच्यां गजकर्णश्च सर्वेषां क्षेमकारकः । चित्रघंटो गणपतिर्वायव्यां पालयेत्पुरीम्

ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଗଜକର୍ଣ୍ଣ ବିରାଜିତ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କର କ୍ଷେମ ଓ ମଙ୍ଗଳକାରକ। ଏବଂ ବାୟବ୍ୟ (ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ) ଦିଗରେ ଚିତ୍ରଘଣ୍ଟ ନାମକ ଗଣପତି କାଶୀପୁରୀକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Verse 120

संप्रसाद्य यथायोगं सर्वानुचित चंचुरः । अविशद्राजसदनं विश्वकर्मविनिर्मितम्

ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ଏବଂ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଯଥୋଚିତ ଭାବେ ସୁସଜ୍ଜିତ କରି, ସେ ସମର୍ଥ ପୁରୁଷ ବିଶ୍ୱକର୍ମା-ନିର୍ମିତ ରାଜସଦନରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 126

श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं नरः श्रद्धासमन्वितः । सर्वविघ्नान्समुत्सृज्य लभते वांछितं पदम्

ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟକୁ ଶୁଣୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଇଚ୍ଛିତ ପଦ (ଲକ୍ଷ୍ୟ) ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।