Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 190

Devanagari script

तदुत्तरे चर्चिकाया देव्याः संदर्शनं शुभम् । रेवतेश्वर लिंगं च चर्चिकाग्रेण शांतिकृत्

Transliteration

taduttare carcikāyā devyāḥ saṃdarśanaṃ śubham | revateśvara liṃgaṃ ca carcikāgreṇa śāṃtikṛt

Translation

ତାହାର ଉତ୍ତରେ ଦେବୀ ଚର୍ଚ୍ଚିକାଙ୍କ ଶୁଭ ଦର୍ଶନ ମିଳେ। ସେଠାରେ ରେବତେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ଚର୍ଚ୍ଚିକାଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ତାହାକୁ ସମୀପ କଲେ ଶାନ୍ତି ଓ ପ୍ରଶମନ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी/प्रथमा-सम्बन्ध, एकवचन; निर्देशक (समासपूर्वपद)

• उत्तरे: to the north; further on
• उत्तरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरणे — ‘to the north/afterwards’

• चर्चिकायाः: of Carcikā
• चर्चिकायाः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: चर्चिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• देव्याः: of the Goddess
• देव्याः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• संदर्शनम्: sight; दर्शन
• संदर्शनम्: Karta/Predicate-Noun (कर्ता/विधेय)
• Type: Noun
• Root: संदर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• शुभम्: auspicious
• शुभम्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (saṃdarśanam)

• रेवतेश्वर: Revateśvara (name)
• रेवतेश्वर: Sambandha (Name-element)
• Type: Noun
• Root: रेवत + ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रेवत्याः ईश्वरः)

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karta/Predicate-Noun (कर्ता/विधेय)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• चर्चिकाग्रेण: by/at the forepart of Carcikā (in front of Carcikā)
• चर्चिकाग्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चर्चिका + अग्र (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (चर्चिकायाः अग्रेण)

• शान्तिकृत्: bringing peace; peace-maker
• शान्तिकृत्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: शान्ति + कृत् (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुषः (शान्तिं करोति)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage audience

Visual Art Cues

Scene: A northward shrine cluster: Devī Carcikā in a sanctum with red hues and weapons/lotus iconography; nearby Revateśvara-liṅga; devotees first offer to Devī then proceed to Śiva, receiving a sense of calm.

Characters & Entities

• Kāśī (Vārāṇasī)
• Carcikā Devī
• Revateśvara Liṅga
• Śānti
• Śiva
• Śakti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī harmonizes Śiva and Devī worship; darśana and proximity to their shrines is praised as a source of śānti.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Carcikā Devī’s sacred presence and the Revateśvara Liṅga in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Devī-darśana and reverent approach to the Revateśvara Liṅga near Carcikā for śānti.