Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 21

Devanagari script

योऽमुं सकृत्स्पृशेज्जंतुर्योमुं पश्येत्सकृन्मुदा । न स भूयोभिजायेत भवेच्चानंदमेदुरः

Transliteration

yo'muṃ sakṛtspṛśejjaṃturyomuṃ paśyetsakṛnmudā | na sa bhūyobhijāyeta bhaveccānaṃdameduraḥ

Translation

ଯେ କେହି ଜୀବ ତାଙ୍କୁ ଏକଥର ମାତ୍ର ସ୍ପର୍ଶ କରେ, କିମ୍ବା ଆନନ୍ଦରେ ଏକଥର ଦର୍ଶନ କରେ—ସେ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ; ସେ ଆନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• अमुम्: that (one)
• अमुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; दूरवाचक-सर्वनाम

• सकृत्: once
• सकृत्: Kala-adhikarana (Temporal/काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सकृत् (अव्यय)
• Form: काल/प्रमाणवाचक-अव्यय (once)

• स्पृशेत्: should touch
• स्पृशेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्पृश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• जन्तुः: a creature/person
• जन्तुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन्तु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• अमुम्: that (one)
• अमुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• पश्येत्: should see
• पश्येत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• सकृत्: once
• सकृत्: Kala-adhikarana (Temporal/काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सकृत् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (once)

• मुदा: with joy
• मुदा: Karana (Instrumental of manner/करण)
• Type: Noun
• Root: मुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; भाववाचक (with joy)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• भूयः: again
• भूयः: Kala-adhikarana (Temporal/काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस्/भूयः (अव्यय)
• Form: पुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (again, further)

• अभिजायेत: should be born (again)
• अभिजायेत: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभि+जन् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (and)

• आनन्दमेदुरः: full of bliss
• आनन्दमेदुरः: Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आनन्द + मेदुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; आनन्देन मेदुरः इति तृतीया-तत्पुरुष (abounding in bliss)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A being—human, animal, or pilgrim—touches or beholds the divine child/Lord with joy; a radiant wave of bliss surrounds them, symbolizing cessation of rebirth.

Characters & Entities

• Skanda
• Agastya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even a single joyful encounter with the divine—through sight or touch—can bestow liberation and abiding bliss.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The promise is voiced within the Kāśī Māhātmya setting; the verse itself does not specify a particular ghat or shrine.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal ritual is prescribed; darśana (seeing) and sparśa (touch) are presented as spiritually transformative acts.