Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 1

Devanagari script

स्कंद उवाच । पुनः स नारदोऽगस्त्य देव्याः प्राक्समुपागतः । तद्वृत्तांतमशेषं च हरायावेदितुं ययौ

Transliteration

skaṃda uvāca | punaḥ sa nārado'gastya devyāḥ prāksamupāgataḥ | tadvṛttāṃtamaśeṣaṃ ca harāyāvedituṃ yayau

Translation

ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ—ହେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ! ନାରଦ ପ୍ରଥମେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମୀପଗତ ହୋଇ, ପରେ ସମଗ୍ର ବୃତ୍ତାନ୍ତକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ହର (ଶିବ)ଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବାକୁ ଗଲେ।

Word by Word

• स्कन्दः: Skanda
• स्कन्दः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपदी; प्रथमपुरुष, एकवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अगस्त्य: O Agastya
• अगस्त्य: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अगस्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (8th/Vocative), एकवचन

• देव्याः: of the Goddess
• देव्याः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• प्राक्: previously, before
• प्राक्: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: प्राक् (अव्यय)
• Form: देश/कालवाचक-अव्यय (adverb: formerly/before)

• समुपागतः: had approached/arrived
• समुपागतः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-उप-√गम् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having come/arrived’

• तद्वृत्तान्तम्: that whole account
• तद्वृत्तान्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद्-वृत्तान्त (प्रातिपदिक; तद् + वृत्तान्त)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः ‘that account/that event’

• अशेषम्: entire, without remainder
• अशेषम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अशेष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying तद्वृत्तान्तम्)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• हराय: to Hara (Śiva)
• हराय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन

• आवेदितुम्: to report, to inform
• आवेदितुम्: Prayojana (प्रयोजन/infinitive purpose)
• Type: Verb
• Root: आ-√विद्/√वेद् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्यय (infinitive), ‘to inform/announce’

• ययौ: went
• ययौ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपदी; प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Skanda

Skanda Dialogue

Listener: Agastya

Visual Art Cues

Scene: Skanda narrates to Agastya; in the visualized subplot, Nārada first bows to the Goddess, then proceeds swiftly to Śiva to deliver a complete report.

Characters & Entities

• Skanda
• Agastya
• Nārada
• Devī
• Hara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse highlights the purāṇic ideal of truthful transmission: a sage reports events fully to the Lord, affirming divine-centered counsel over speculation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader setting is Kāśī (Varanasi) in the Kāśīkhaṇḍa, though this verse functions as narrative linkage rather than a tīrtha-stuti.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative transition describing Nārada’s movement and report.