Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 15

Devanagari script

प्रोवाच तां वरं ब्रूहि प्रसन्नोस्मि पुलोमजे । अनेन च सुगीतेन त्वनया लिंगपूजया

Transliteration

provāca tāṃ varaṃ brūhi prasannosmi pulomaje | anena ca sugītena tvanayā liṃgapūjayā

Translation

ତେବେ ସେ ତାକୁ କହିଲେ—“ବର ମାଗ, ହେ ପୁଲୋମାଙ୍କ କନ୍ୟା; ଏହି ସୁଗୀତ ଓ ତୁମ ଲିଙ୍ଗପୂଜାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ।”

Word by Word

• प्रोवाच: said, spoke forth
• प्रोवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• ताम्: to her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• ब्रूहि: tell (me)
• ब्रूहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• प्रसन्नः: pleased
• प्रसन्नः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र + सद् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• अस्मि: I am
• अस्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्

• पुलोमजे: O daughter of Pulomā
• पुलोमजे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुलोमा (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पुलोमायाः जा)

• अनेन: by/with this
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• सुगीतेन: with excellent singing
• सुगीतेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सु (उपसर्ग/अव्ययार्थ) + गीत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; कर्मधारयः (सु-गीतम् = उत्तमं गीतम्)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• अनया: with this
• अनया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषणम् (पूजया)

• लिङ्गपूजया: by worship of the liṅga
• लिङ्गपूजया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक) + पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लिङ्गस्य पूजा)

Speaker

Śiva

Characters & Entities

• Śiva
• Pulomā
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When worship is sincere—especially liṅga-pūjā joined with heartfelt praise—Śiva’s grace manifests as boon-giving compassion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The liṅga-worship motif is taught within Kāśīkhaṇḍa, resonating with Kāśī’s identity as a foremost Śiva-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pūjā (worship of Śiva’s liṅga) accompanied by devotional singing is presented as a powerful form of worship.