Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 15

Devanagari script

तावत्स दुर्गो दैत्येंद्रः पयोदांतरतो बली । चकार करकावृष्टिं वात्या वेगवतीं बहु

Transliteration

tāvatsa durgo daityeṃdraḥ payodāṃtarato balī | cakāra karakāvṛṣṭiṃ vātyā vegavatīṃ bahu

Translation

ତେବେ ସେ ବଳବାନ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ଦୁର୍ଗ ମେଘମାଳାର ଭିତରୁ ଶିଳାବୃଷ୍ଟି କରାଇଲା, ଏବଂ ଅନେକ ବେଗବତୀ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବାତ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା।

Word by Word

• तावत्: then/meanwhile
• तावत्: Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; काल/परिमाणवाचक (so long/then)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• दुर्गः: Durga (name of a demon/being here)
• दुर्गः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुर्ग (प्रातिपदिक; नाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नामपदम्

• दैत्येन्द्रः: lord of the Daityas
• दैत्येन्द्रः: Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दैत्यानाम् इन्द्रः)

• पयोद-अन्तरतः: from inside the cloud
• पयोद-अन्तरतः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Indeclinable
• Root: पयोद (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) = 'from within'; तत्पुरुषः (पयोदानाम् अन्तरात्)

• बली: powerful
• बली: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्

• चकार: did/made
• चकार: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• करकावृष्टिम्: a hail-shower
• करकावृष्टिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: करका (प्रातिपदिक) + वृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषः (करकाणां वृष्टिः)

• वात्या: by a whirlwind/storm
• वात्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वात्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• वेगवतीम्: swift/violent
• वेगवतीम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (करकावृष्टिम् विशेषयति)

• बहु: greatly; much
• बहु: Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: बहु (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
• Form: अव्यय; परिमाणवाचक (much/greatly)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Daitya-king Durga concealed within dark monsoon clouds unleashes hail (karakā) and spiraling whirlwinds (vātyā) over the battlefield; below, śakti forces brace calmly, their auras forming a protective dome.

Characters & Entities

• Durga (Daitya king)
• Devī
• Daitya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Adharma often attacks through fear and chaos, but such displays are temporary and ultimately powerless before divine protection.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The account is embedded in the Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī-centered sacred narrative, though this verse narrates combat events.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse describes the Daitya’s magical/meteorological assault.