Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 52

Devanagari script

चामराणि च भूयांसि द्रव्याण्यामोदवंति च । सुवर्णदासदास्यादीन्यसंख्यातानि वै मुने

Transliteration

cāmarāṇi ca bhūyāṃsi dravyāṇyāmodavaṃti ca | suvarṇadāsadāsyādīnyasaṃkhyātāni vai mune

Translation

ବହୁ ଚାମର ଅଛି, ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଦ୍ରବ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଅସଂଖ୍ୟ; ହେ ମୁନେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ଦାସ-ଦାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଗଣିତ।

Word by Word

• चामराणि: yak-tail fans (chowries)
• चामराणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चामर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• भूयांसि: more, numerous
• भूयांसि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भूयस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying चामराणि/द्रव्याणि)

• द्रव्याणि: articles, valuables
• द्रव्याणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्रव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• आमोदवन्ति: fragrant
• आमोदवन्ति: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आमोदवत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying द्रव्याणि); अर्थः—सुगन्धयुक्तानि (fragrant)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• सुवर्णदासदास्यादीनि: gold, male and female servants, and the like
• सुवर्णदासदास्यादीनि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुवर्ण-दास-दासी-आदि (प्रातिपदिक; घटकाः—सुवर्ण + दास + दासी + आदि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (सुवर्णं च दासाश्च दास्यश्च इत्यादि)

• असंख्यातानि: countless
• असंख्यातानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: असंख्यात (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying सुवर्णदासदास्यादीनि)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis/निश्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चय/खल्वर्थक-अव्यय (emphatic particle)

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa dialogue style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: muni (sage)

Visual Art Cues

Scene: A ceremonial scene: many cāmaras waving, fragrant objects and delightful articles arranged, and innumerable golden-hued attendants—male and female—forming a luminous courtly retinue.

Characters & Entities

• Kāśī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse frames Kāśī as a divinely ordered realm where auspiciousness and sacred abundance naturally arise.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī), celebrated as a supreme Śaiva kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the imagery supports the atmosphere of worship, offering, and sacred hospitality.