Adhyaya 13

Verse 1

अगस्त्य उवाच । दृष्ट्वा काशीं दृगानंदां तारकारे पुरारिणा । किमकारि समाचक्ष्व प्राप्तां बहुमनोरथैः

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ତାରକାରେ ତ୍ରିପୁରାରି (ଶିବ) ଦ୍ୱାରା ନୟନାନନ୍ଦଦାୟିନୀ କାଶୀକୁ ଦେଖି, ବହୁ ମନୋରଥ ପରେ ତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ କ’ଣ କରାଗଲା—ମୋତେ କୁହ।

Verse 2

स्कंद उवाच । पतिव्रतापते ऽगस्त्य शृणु वक्ष्याम्यशेषतः । मृगांकलक्ष्मणोत्कंठं काशी नेत्रातिथीकृता

ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ—ହେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ପତିବ୍ରତାମାନଙ୍କର ପତି, ଶୁଣ; ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କହିବି। ନୟନର ଅତିଥି ହୋଇଥିବା କାଶୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଲାଞ୍ଛନଧାରୀ (ଶିବ) ମନରେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କଣ୍ଠା ଜଗାଇଲା।

Verse 3

अथ सर्वज्ञनाथेन भक्तवत्सलचेतसा । जैगीषव्यो मुनिश्रेष्ठो गुहां तस्थो निरीक्षितः

ତାପରେ ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ଚିତ୍ତବାନ୍ ସର୍ବଜ୍ଞ ନାଥ ଗୁହାରେ ଅବସ୍ଥିତ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 4

यमनेहसमारभ्य मदंराद्रिं विनिर्ययौ । अद्रींद्र सुतया सार्धं रुद्रेणोक्षेंद्रगामिना

ଯମନେହରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସେ ମଦଂର ପର୍ବତକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ—ପର୍ବତରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା (ପାର୍ବତୀ) ସହ, ଏବଂ ବୃଷଭବାହନ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସଙ୍ଗେ।

Verse 5

तं वासरं पुरस्कृत्य जग्राह नियमं दृढम् । जैगीषव्यो महामेधाः कुंभयोने महाकृती

ସେହି ପବିତ୍ର ଦିନକୁ ଆଦରରେ ଅଗ୍ରେ ରଖି, ମହାମେଧାବୀ ଜୈଗୀଷବ୍ୟ—ହେ କୁମ୍ଭଯୋନି ଅଗସ୍ତ୍ୟ—ଦୃଢ଼ ନିୟମବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

Verse 6

विषमेक्षण पादाब्जं समीक्षिष्ये यदा पुनः । तदांबुविप्रुषमपि भक्षयिष्यामि चेत्यहो

“ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ବିଷମେକ୍ଷଣ ଶିବଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ଦର୍ଶନ କରିବି, ସେତେବେଳେ ମାତ୍ର—ମାତ୍ର—ଜଳର ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବି!” ଏମିତି ସେ କହିଲେ।

Verse 7

कुतश्चिद्धारणायोगादथवा शंभ्वनुग्रहात । अनश्नन्नपिबन्योगी जैगीषव्यः स्थितो मुने

କୌଣସି ଧାରଣା-ଯୋଗର ଶକ୍ତିରୁ କିମ୍ବା ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରୁ, ଯୋଗୀ ଜୈଗୀଷବ୍ୟ—ହେ ମୁନି—ନ ଖାଇ ନ ପିଇ ସ୍ଥିର ରହିଲେ।

Verse 8

तं शंभुरेव जानाति नान्यो जानाति कश्चन । अतएव ततः प्राप्तः प्रथमं प्रमथाधिपः

ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଶମ୍ଭୁ ହିଁ ଜାଣୁଥିଲେ; ଅନ୍ୟ କେହି ତାଙ୍କୁ ଜାଣୁନଥିଲେ। ତେଣୁ ସେଠାରୁ ପ୍ରମଥମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।

Verse 9

ज्येष्ठशुक्लचतुर्दश्यां सोमवारानुराधयोः । तत्पर्वणि महायात्रा कर्तव्या तत्र मानवैः

ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ—ସୋମବାର ଓ ଅନୁରାଧା ନକ୍ଷତ୍ର ଥିବାବେଳେ—ସେହି ପର୍ବଦିନରେ ସେଠାରେ ମାନବମାନେ ମହାଯାତ୍ରା (ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା) କରିବା ଉଚିତ।

Verse 10

ज्येष्ठस्थानं ततः काश्यां तदाभूदपि पुण्यदम् । तत्र लिंगं समभवत्स्वयं ज्येष्ठेश्वराभिधम्

ତାପରେ କାଶୀରେ ‘ଜ୍ୟେଷ୍ଠସ୍ଥାନ’ ନାମକ ମହାପୁଣ୍ୟଦାୟକ ତୀର୍ଥ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ସେଠାରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହୋଇ ‘ଜ୍ୟେଷ୍ଠେଶ୍ୱର’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।

Verse 11

तल्लिंगदर्शनात्पुंसां पापं जन्मशतार्जितम् । तमोर्कोदयमाप्येव तत्क्षणादेव नश्यति

ସେହି ଲିଙ୍ଗର ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ଶତଜନ୍ମାର୍ଜିତ ପାପ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ନଶିଯାଏ—ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟେ ଅନ୍ଧକାର ମୁହୂର୍ତ୍ତେ ଲୟ ହୁଏ।

Verse 12

ज्येष्ठवाप्यां नरः स्नात्वा तर्पयित्वा पितामहान् । ज्येष्ठेश्वरं समालोक्य न भूयो जायते भुवि

ଜ୍ୟେଷ୍ଠବାପୀରେ ସ୍ନାନ କରି ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଇ ଯେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ପୁନର୍ବାର ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ନେଉନାହିଁ।

Verse 13

आविरासीत्स्वयं तत्र ज्येष्ठेश्वर समीपतः । सर्वसिद्धिप्रदा गौरी ज्येष्ठाश्रेष्ठा समंततः

ସେଠାରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠେଶ୍ୱରଙ୍କ ସମୀପରେ ସ୍ୱୟଂ ଗୌରୀ ଆବିର୍ଭୂତ ହେଲେ—ସର୍ବସିଦ୍ଧିପ୍ରଦା ‘ଜ୍ୟେଷ୍ଠା-ଗୌରୀ’, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା।

Verse 14

ज्येष्ठे मासि सिताष्टम्यां तत्र कार्यो महोत्सवः । रात्रौ जागरणं कार्यं सर्वसंपत्समृद्धये

ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଅଷ୍ଟମୀରେ ସେଠାରେ ମହୋତ୍ସବ କରିବା ଉଚିତ। ସର୍ବ ସମ୍ପତ୍ତିର ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ରାତ୍ରିଜାଗରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 15

ज्येष्ठां गौरीं नमस्कृत्य ज्येष्ठवापी परिप्लुता । सौभाग्यभाजनं भूयाद्योषा सौभाग्यभागपि

ଜ୍ୟେଷ୍ଠା-ଗୌରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଜ୍ୟେଷ୍ଠବାପୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ନାରୀ ସୌଭାଗ୍ୟର ପାତ୍ର ହୁଏ—ଶୁଭ ସମୃଦ୍ଧିର ଭାଗୀଦାର ମଧ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 16

निवासं कृतवाञ्शंभुस्तस्मिन्स्थाने यतः स्वयम् । निवासेश इति ख्यातं लिंगं तत्र परं ततः

ଯେହେତୁ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ସ୍ୱୟଂ ଶମ୍ଭୁ ନିବାସ କଲେ, ତେଣୁ ସେଠାର ପରମ ଲିଙ୍ଗ ‘ନିବାସେଶ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।

Verse 17

निवासेश्वरलिंगस्य सेवनात्सर्वसंपदः । निवसंति गृहे नित्यं नित्यं प्रतिपदं पुनः

ନିବାସେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗର ସେବା କଲେ ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦ ଘରେ ସଦା ବସେ—ପ୍ରତିଦିନ, ପୁନଃ ପୁନଃ।

Verse 18

कृत्वा श्राद्धं विधानेन ज्येष्ठस्थाने नरोत्तमः । ज्येष्ठां तृप्तिं ददात्येव पितृभ्यो मधुसर्पिषा

ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଜ୍ୟେଷ୍ଠସ୍ଥାନରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ, ପିତୃମାନଙ୍କୁ ମଧୁ ଓ ଘୃତ ସମାନ ‘ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ତୃପ୍ତି’ ଦିଏ।

Verse 19

ज्येष्ठतीर्थे नरः काश्यां दत्त्वा दानानि शक्तितः । ज्येष्ठान्स्वर्गानवाप्नोति नरो मोक्षं च गच्छति

କାଶୀର ଜ୍ୟେଷ୍ଠତୀର୍ଥରେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ କରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱର୍ଗମାନଙ୍କୁ ପାଏ ଏବଂ ମୋକ୍ଷପଥକୁ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ରସର ହୁଏ।

Verse 20

ज्येष्ठेश्वरो र्च्यः प्रथमं काश्यां श्रेयोर्थिभिर्नरैः । ज्येष्ठागौरी ततोभ्यर्च्या सर्वज्येष्ठमभीप्सुभिः

କାଶୀରେ ପରମ ଶ୍ରେୟ ଆକାଂକ୍ଷୀ ନରମାନେ ପ୍ରଥମେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ତାପରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଚାହୁଁଥିବାମାନେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠାଗୌରୀଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିବେ।

Verse 21

अथ नंदिनमाहूय धूर्जटिः स कृपानिधिः । शृण्वतां सर्वदेवानामिदं वचनमब्रवीत्

ତେବେ କୃପାନିଧି ଧୂର୍ଜଟି (ଶିବ) ନନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଡାକି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଶୁଣୁଥିବାବେଳେ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 22

ईश्वर उवाच । शैलादे प्रविशाशु त्वं गुहास्त्यत्र मनोहरा । तदंतरेस्ति मे भक्तो जैगीषव्यस्तपोधनः

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ— “ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଶୈଲାଦରେ ପ୍ରବେଶ କର; ସେଠାରେ ଏକ ମନୋହର ଗୁହା ଅଛି। ତାହାର ଭିତରେ ମୋର ଭକ୍ତ ତପୋଧନ ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ବସେ।”

Verse 23

महानियमवान्नंदिस्त्वगस्थिस्नायु शेषितः । तमिहानय मद्भक्तं मद्दर्शन दृढव्रतम्

“ନନ୍ଦୀ! ସେ ମହାନିୟମବାନ; ଚର୍ମ, ଅସ୍ଥି ଓ ସ୍ନାୟୁ ମାତ୍ର ଶେଷ ରହିଛି। ମୋ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ଥିବା ମୋର ଭକ୍ତକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ।”

Verse 24

यदाप्रभृत्यगां काश्या मंदरं सर्वसुंदरम् । महानियमवानेष तदारभ्योज्झिताशनः

“ସେ କାଶୀ—ସର୍ବସୁନ୍ଦର ମନ୍ଦର—କୁ ଆସିଥିବା ଦିନଠାରୁ ଏହି ମହାନିୟମ ପାଳନ କରୁଛି; ସେହି ଦିନଠାରୁ ଆହାର ତ୍ୟାଗ କରିଛି।”

Verse 25

गृहाण लीलाकमलमिदं पीयूषपोषणम् । अनेन तस्य गात्राणि स्पृश सद्यः सुबृंहिणा

ଏହି ଲୀଳା-ପଦ୍ମ ଗ୍ରହଣ କର; ଏହା ଅମୃତସମ ପୋଷଣଦାୟକ। ଏହାଦ୍ୱାରା ତାହାର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କର; ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ତାକୁ ପୁଷ୍ଟ ଓ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କର।

Verse 26

ततो नंदी समादाय तल्लीलाकमलं विभोः । प्रणम्य देवदेवेशमाविशद्गह्वरां गुहाम्

ତାପରେ ନନ୍ଦୀ ବିଭୁଙ୍କ ସେହି ଲୀଳା-ପଦ୍ମକୁ ଗ୍ରହଣ କଲା। ଦେବଦେବେଶଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଗଭୀର ଗହ୍ୱରମୟ ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 27

नंदी दृष्ट्वाथ तं तत्र धारणादृढमानसम् । तपोग्नि परिशुष्कांगं कमलेन समस्पृशत्

ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି—ଧାରଣାରେ ଯାହାର ମନ ଦୃଢ଼—ନନ୍ଦୀ ତପୋଅଗ୍ନିରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଥିବା ସେହି ଯୋଗୀଙ୍କୁ ପଦ୍ମଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ କଲା।

Verse 28

तपांते वृष्टिसंयोगाच्छालूर इव कोटरे । उल्ललास स योगींद्रः स्पर्शमात्रात्तदब्जजात्

ତପସ୍ୟାର ଶେଷେ, ସେହି ପଦ୍ମର କେବଳ ସ୍ପର୍ଶରେ ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ର ଉଲ୍ଲାସିତ ହୋଇ ଉଠିଲେ—ବର୍ଷାସଂଯୋଗେ କୋଟରରେ ଶାଲୂର ଗଛ ଲହଲହ କରି ଉଠିବା ପରି।

Verse 29

अथ नंदी समादाय सत्वरं मुनिपुंगवम् । देवदेवस्य पादाग्रे नमस्कृत्य न्यपातयत्

ତାପରେ ନନ୍ଦୀ ଶୀଘ୍ର ସେହି ମୁନିପୁଙ୍ଗବଙ୍କୁ ଉଠାଇଲା। ଦେବଦେବଙ୍କ ପାଦାଗ୍ରେ ନମସ୍କାର କରି ତାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ରଖିଦେଲା।

Verse 30

जैगीषव्योथ संभ्रांतः पुरतो वीक्ष्य शंकरम् । वामांगसन्निविष्टाद्रितनयं प्रणनाम ह

ତେବେ ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ମୁନି ଭକ୍ତିଭୟରେ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ତାଙ୍କ ବାମାଙ୍ଗରେ ଆସୀନ ଗିରିତନୟାଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 31

प्रणम्य दंडवद्भूमौ परिलुठ्य समंततः । तुष्टाव परया भक्त्या स मुनिश्चंद्रशेखरम्

ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଗଡ଼ାଗଡ଼ି ହୋଇ, ସେ ମୁନି ପରମ ଭକ୍ତିରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 32

जैगीषव्य उवाच । नमः शिवाय शांताय सर्वज्ञाय शुभात्मने । जगदानंदकंदाय परमानंदहेतवे

ଜୈଗୀଷବ୍ୟ କହିଲେ— ଶାନ୍ତ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଶୁଭାତ୍ମା ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଯିଏ ଜଗତ୍-ଆନନ୍ଦର ମୂଳ ଏବଂ ପରମାନନ୍ଦର ହେତୁ।

Verse 33

अरूपाय सरूपाय नानारूपधराय च । विरूपाक्षाय विधये विधिविष्णुस्तुताय च

ନିରାକାରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର, ସାକାରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର; ନାନାରୂପ ଧାରଣକାରୀଙ୍କୁ; ତ୍ରିନେତ୍ରୀ ବିରୂପାକ୍ଷ ବିଧାତାଙ୍କୁ— ଯାହାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।

Verse 34

स्थावराय नमस्तुभ्यं जंगमाय नमोस्तुते । सर्वात्मने नमस्तुभ्यं नमस्ते परमात्मने

ସ୍ଥାବରରୂପେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଜଙ୍ଗମରୂପେ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର; ସର୍ବାତ୍ମା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ପରମାତ୍ମା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 35

नमस्त्रैलोक्यकाम्याय कामांगदहनाय च । नमो शेषविशेषाय नमः शेषांगदाय ते

ତ୍ରିଲୋକରେ କାମ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଏବଂ କାମଦେବଙ୍କ ଦେହ ଦହନକାରୀଙ୍କୁ ନମଃ। ଶେଷ ଓ ବିଶେଷର ଅତୀତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମଃ, ଏବଂ ‘ଶେଷ’—ଶେଷ ତାରକ କୃପା ଦାନକାରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ନମଃ।

Verse 36

श्रीकंठाय नमस्तुभ्यं विषकंठाय ते नमः । वैकुंठवंद्यपादाय नमोऽकुंठितशक्तये

ହେ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ବିଷକଣ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମଃ। ଯାହାଙ୍କ ପାଦ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦିତ, ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମଃ; ଅକୁଣ୍ଠିତ ଶକ୍ତିବାନ୍ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 37

नमः शक्त्यर्धदेहाय विदेहाय सुदेहिने । सकृत्प्रणाममात्रेण देहिदेहनिवारिणे

ଶକ୍ତି-ଅର୍ଧଦେହ ଧାରଣକାରୀଙ୍କୁ ନମଃ; ଦେହହୀନ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସୁଦେହ ଧାରଣକାରୀଙ୍କୁ ନମଃ। ଏକଥର ପ୍ରଣାମମାତ୍ରେ ଦେହଧାରୀଙ୍କ ଦେହବନ୍ଧନ ନିବାରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 38

कालाय कालकालाय कालकूट विषादिने । व्यालयज्ञोपवीताय व्यालभूषणधारिणे

କାଳସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମଃ, ଏବଂ କାଳକୁ ମଧ୍ୟ ସଂହାର କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମଃ; କାଳକୂଟ ବିଷ ଭକ୍ଷଣକାରୀଙ୍କୁ ନମଃ। ଯାହାଙ୍କ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ସର୍ପ, ଏବଂ ଯିଏ ସର୍ପକୁ ଭୂଷଣରୂପେ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 39

नमस्ते खंडपरशो नमः खंडें दुधारिणे । खंडिताशेष दुःखाय खड्गखेटकधारिणे

ହେ ଖଣ୍ଡପରଶୁ ଧାରୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଖଣ୍ଡେନ୍ଦୁ ଧାରଣକାରୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମଃ। ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖକୁ ଛେଦ କରନ୍ତି, ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମଃ; ଏବଂ ଯିଏ ଖଡ୍ଗ ଓ ଖେଟକ (ଢାଳ) ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 40

गीर्वाणगीतनाथाय गंगाकल्लोलमालिने । गौरीशाय गिरीशाय गिरिशाय गुहारणे

ଦେବଗୀତରେ ସ୍ତୁତ ନାଥଙ୍କୁ, ଗଙ୍ଗାର ତରଙ୍ଗମାଳାରେ ଭୂଷିତଙ୍କୁ; ଗୌରୀପତି, ଗିରୀଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କୁ, କାଶୀର ପବିତ୍ର ଗୁହାଧାମନିବାସୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 41

चंद्रार्धशुद्धभूषाय चंद्रसूर्याग्निचक्षुषे । नमस्ते चर्मवसन नमो दिग्वसनायते

ଯାହାଙ୍କ ପବିତ୍ର ଭୂଷଣ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର, ଯାହାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଅଗ୍ନି—ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଚର୍ମବସନ! ନମସ୍କାର; ହେ ଦିଗ୍ବସନ (ଦିଗମାନେ ଯାହାଙ୍କ ବସ୍ତ୍ର) ନମସ୍କାର।

Verse 42

जगदीशाय जीर्णाय जराजन्महराय ते । जीवायते नमस्तुभ्यं जंजपूकादिहारिणे

ହେ ଜଗଦୀଶ, କାଳାତୀତ ପ୍ରାଚୀନ! ଜରା ଓ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହରଣକାରୀ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ସର୍ବଜୀବର ପ୍ରାଣସ୍ୱରୂପ! ଜ୍ୱରାଦି ଉପଦ୍ରବ ନାଶକ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 43

नमो डमरुहस्ताय धनुर्हस्ताय ते नमः । त्रिनेत्राय नमस्तुभ्यं जगन्नेत्राय ते नमः

ଡମରୁ ଧାରଣକାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଧନୁ ଧାରଣକାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ତ୍ରିନେତ୍ର! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଜଗନ୍ନେତ୍ରସ୍ୱରୂପ! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 44

त्रिशूलव्यग्रहस्ताय नमस्त्रिपथगाधर । त्रिविष्टपाधिनाथाय त्रिवेदीपठिताय च

ଉଗ୍ର ଭାବେ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣକାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ତ୍ରିପଥଗା ଗଙ୍ଗାଧର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ତ୍ରିବିଷ୍ଟପ (ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ) ଅଧିନାଥ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ତ୍ରିବେଦୀଦ୍ୱାରା ପଠିତ-ସ୍ତୁତ୍ୟ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 45

त्रयीमयाय तुष्टाय भक्ततुष्टिप्रदाय च । दीक्षिताय नमस्तुभ्यं देवदेवाय ते नमः

ତ୍ରିବେଦମୟ, ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଏବଂ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୋଷ ଦେଉଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଦୀକ୍ଷିତ ଦେବଦେବ! ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ।

Verse 46

दारिताशेषपापाय नमस्ते दीर्घदर्शिने । दूराय दुरवाप्याय दोषनिर्दलनाय च

ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରୁଥିବା, ଦୀର୍ଘଦର୍ଶୀ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଦୂର ଓ ଦୁର୍ଲଭ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଦୋଷ-ମଳକୁ ନିର୍ଦ୍ଦଳନ କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 47

दोषाकर कलाधार त्यक्तदोषागमाय च । नमो धूर्जटये तुभ्यं धत्तूरकुसुमप्रिय

ମୋହଗ୍ରସ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦୋଷର ଆକର ଭଳି ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ କଳାର ଆଧାର ଏବଂ ଦୋଷସ୍ପର୍ଶରହିତ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଧୂର୍ଜଟି, ଧତ୍ତୂର ପୁଷ୍ପପ୍ରିୟ, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 48

नमो धीराय धर्माय धर्मपालाय ते नमः । नीलग्रीव नमस्तुभ्यं नमस्ते नीललोहित

ଧୀର, ଧର୍ମସ୍ୱରୂପ, ଧର୍ମପାଳକ—ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ନୀଳଗ୍ରୀବ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; ନୀଳଲୋହିତ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 49

नाममात्रस्मृतिकृतां त्रैलोक्यैश्वर्यपूरक । नमः प्रमथनाथाय पिनाकोद्यतपाणये

ନାମମାତ୍ର ସ୍ମରଣ କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ତ୍ରିଲୋକର ଐଶ୍ୱର୍ୟ ପୂରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ! ପ୍ରମଥନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ପିନାକ ଧନୁ ଉଦ୍ୟତ ହସ୍ତଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 50

पशुपाशविमोक्षाय पशूनां पतये नमः । नामोच्चारणमात्रेण महापातकहारिणे

ପଶୁପାଶରୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପତି ପଶୁପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ତାଙ୍କ ନାମମାତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣେ ମହାପାତକ ମଧ୍ୟ ନଶେ।

Verse 51

परात्पराय पाराय परापरपराय च । नमोऽपारचरित्राय सुपवित्रकथाय च

ପରାତ୍ପର, ପରମ ଆଶ୍ରୟ ଓ ପରମ ପାର (ତୀର) ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯାହାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଅପାର ଓ ଯାହାଙ୍କ ପବିତ୍ର କଥା ସର୍ବାଧିକ ଶୁଦ୍ଧିକାରୀ—ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 52

वामदेवाय वामार्धधारिणे वृषगामिने । नमो भर्गाय भीमाय नतभीतिहराय च

ବାମଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଯିଏ ବାମାର୍ଧ ଧାରଣକାରୀ (ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର) ଓ ବୃଷଭବାହନ। ଭର୍ଗ, ଭୀମ ଏବଂ ଶରଣାଗତ ନତଜନଙ୍କ ଭୟ ହରଣକାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 53

भवाय भवनाशाय भूतानांपतये नमः । महादेव नमस्तुभ्यं महेश महसांपते

ଭବ ଓ ଭବନାଶକ, ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ମହାଦେବ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ମହେଶ, ତେଜ ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟର ପତି—ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 54

नमो मृडानीपतये नमो मृत्युंजयाय ते । यज्ञारये नमस्तुभ्यं यक्षराजप्रियाय च

ମୃଡାନୀପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଯଜ୍ଞାରି, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; ଏବଂ ଯକ୍ଷରାଜ (କୁବେର)ଙ୍କ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର।

Verse 55

यायजूकाय यज्ञाय यज्ञानां फलदायिने । रुद्राय रुद्रपतये कद्रुद्राय रमाय च

ଯଜ୍ଞର ମହାଯାଜକଙ୍କୁ, ସ୍ୱୟଂ ଯଜ୍ଞସ୍ୱରୂପଙ୍କୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞଫଳଦାତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ, ରୁଦ୍ରପତିଙ୍କୁ, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଓ ରମଣ-ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପଙ୍କୁ ନମଃ।

Verse 56

शूलिने शाश्वतेशाय श्मशानावनिचारिणे । शिवाप्रियाय शर्वाय सर्वज्ञाय नमोस्तु ते

ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଶାଶ୍ୱତ ଈଶ୍ୱର, ଶ୍ମଶାନବନେ ବିଚରଣକାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶିବା (ପାର୍ବତୀ)ଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଶର୍ବ ଓ ସର୍ବଜ୍ଞ ପ୍ରଭୁ—ଆପଣଙ୍କୁ ନମୋ ନମଃ।

Verse 57

हराय क्षांतिरूपाय क्षेत्रज्ञाय क्षमाकर । क्षमाय क्षितिहर्त्रे च क्षीरगौराय ते नमः

କ୍ଷମାସ୍ୱରୂପ ହରଙ୍କୁ, କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ (ଅନ୍ତରାତ୍ମା)ଙ୍କୁ, ହେ କ୍ଷମାକର୍ତ୍ତା—ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସହନଶକ୍ତିସ୍ୱରୂପ, ପୃଥିବୀର ଭାର ହରଣକାରୀ ଏବଂ କ୍ଷୀରଗୌର ତେଜସ୍ୱୀ ପ୍ରଭୁ—ଆପଣଙ୍କୁ ନମଃ।

Verse 58

अंधकारे नमस्तुभ्यमाद्यंतरहिताय च । इडाधाराय ईशाय उपेद्रेंद्रस्तुताय च

ଅନ୍ଧକାରନାଶକ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଆଦି-ଅନ୍ତ ରହିତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଇଡାଧାର, ଈଶ୍ୱର, ଏବଂ ଉପେନ୍ଦ୍ର (ବିଷ୍ଣୁ) ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ—ଆପଣଙ୍କୁ ନମଃ।

Verse 59

उमाकांताय उग्राय नमस्ते ऊर्ध्वरेतसे । एकरूपाय चैकाय महदैश्वर्यरूपिणे

ଉମାକାନ୍ତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଉଗ୍ରଙ୍କୁ, ଊର୍ଧ୍ୱରେତସ୍ (ସଂୟମ-ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ) ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏକରୂପ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ମହଦୈଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟସ୍ୱରୂପ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମଃ।

Verse 60

अनंतकारिणे तुभ्यमंबिकापतये नमः । त्वमोंकारो वषट्कारो भूर्भुवःस्वस्त्वमेव हि

ଅନନ୍ତକାରିଣେ, ଅମ୍ବିକାପତି! ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମେ ହିଁ ଓଂକାର, ତୁମେ ହିଁ ଯଜ୍ଞର ବଷଟ୍କାର, ଏବଂ ଭୂଃ-ଭୁବଃ-ସ୍ୱଃ ତ୍ରିଲୋକ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ହିଁ।

Verse 61

दृश्यादृश्य यदत्रास्ति तत्सर्वं त्वमु माधव । स्तुतिं कर्तुं न जानामि स्तुतिकर्ता त्वमेव हि

ହେ ମାଧବ! ଏଠାରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି—ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ—ସବୁ ତୁମେ ହିଁ। ମୁଁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଜାଣେନି; କାରଣ ସ୍ତୁତିର କର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ତୁମେ ହିଁ।

Verse 62

वाच्यस्त्वं वाचकस्त्वं हि वाक्च त्वं प्रणतोस्मि ते । नान्यं वेद्मि महादेव नान्यं स्तौमि महेश्वर

ତୁମେ ହିଁ ବାଚ୍ୟ, ତୁମେ ହିଁ ବାଚକ, ଏବଂ ବାଣୀ ମଧ୍ୟ ତୁମେ—ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରେ। ହେ ମହାଦେବ! ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଜାଣେନି; ହେ ମହେଶ୍ୱର! ଅନ୍ୟ କାହାର ସ୍ତୁତି କରେନି।

Verse 63

नान्यं नमामि गौरीश नान्याख्यामाददे शिव । मूकोन्यनामग्रहणे बधिरोन्यकथाश्रुतौ

ହେ ଗୌରୀଶ! ମୁଁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ନମସ୍କାର କରେନି; ହେ ଶିବ! ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାମ ଗ୍ରହଣ କରେନି। ଅନ୍ୟ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ମୁଁ ମୂକ ହେଉ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବାରେ ବଧିର ହେଉ।

Verse 64

पंगुरन्याभिगमनेऽस्म्यंधोऽन्यपरिवीक्षणे । एक एव भवानीश एककर्ता त्वमेव हि

ଅନ୍ୟ ଦିଗକୁ ଯିବାରେ ମୁଁ ପଙ୍ଗୁ ହେଉ, ଏବଂ ଅନ୍ୟକୁ ଦେଖିବାରେ ମୁଁ ଅନ୍ଧ ହେଉ। ହେ ଭବାନୀଶ! ତୁମେ ହିଁ ଏକମାତ୍ର; ଏକମାତ୍ର କର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ତୁମେ ହିଁ।

Verse 65

पाता हर्ता त्वमेवैको नानात्वं मूढकल्पना । अतस्त्वमेव शरणं भूयोभूयः पुनःपुनः

ହେ ପ୍ରଭୁ! ରକ୍ଷକ ଓ ସଂହାରକ ତୁମେ ଏକମାତ୍ର; ନାନାତ୍ୱ ମୂଢ କଳ୍ପନା। ତେଣୁ ତୁମେ ହିଁ ମୋର ଶରଣ—ବାରମ୍ବାର, ପୁନଃପୁନଃ।

Verse 66

संसारसागरे मग्नं मामुद्धर महेश्वर । इति स्तुत्वा महेशानं जैगीषव्यो महामुनिः

‘ସଂସାର-ସାଗରେ ମଗ୍ନ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର, ହେ ମହେଶ୍ୱର!’—ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି ମହାମୁନି ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ମହେଶାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

Verse 67

वाचंयमो भवत्स्थाणोः पुरतः स्थाणुसन्निभः । इति स्तुतिं समाकर्ण्य मुनेश्चंद्रविभूषणः । उवाच च प्रसन्नात्मा वरं ब्रूहीति तं मुनिम्

ବାକ୍-ସଂଯମୀ ସେ ମୁନି, ତୁମ ଅଚଳ ସ୍ଥାଣୁ-ସ୍ୱରୂପର ସମ୍ମୁଖେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଅଚଳ ସଦୃଶ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ। ମୁନିଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଶୁଣି ଚନ୍ଦ୍ରବିଭୂଷିତ ପ୍ରଭୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ—‘ବର କୁହ।’

Verse 68

जैगीषव्य उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश ततस्तव पदांबुजात् । मा भवानि भवानीश दूरं दूरपदप्रद

ଜୈଗୀଷବ୍ୟ କହିଲେ—ହେ ଦେବେଶ! ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ହେ ଭବାନୀଶ, ପରମ ପଦଦାତା, ତୁମ ପଦାମ୍ବୁଜରୁ ମୁଁ କେବେ ଦୂର ନ ହେଉ—କେବେ ନୁହେଁ।

Verse 69

अपरश्च वरो नाथ देयोयमविचारतः । यन्मया स्थापितं लिंगं तत्र सान्निध्यमस्तु ते

ଆଉ ଏକ ବର, ହେ ନାଥ, ନିର୍ବିଚାରେ ଦିଅ—ମୁଁ ଯେଉଁଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିଛି, ସେଠାରେ ତୁମ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ସଦା ରହୁ।

Verse 70

ईश्वर उवाच । जैगीषव्य महाभाग यदुक्तं भवतानघ । तदस्तु सर्वं तेभीष्टं वरमन्यं ददामि च

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଭାଗ ଜୈଗୀଷବ୍ୟ, ହେ ନିଷ୍ପାପ! ତୁମେ ଯାହା ଯାହା ମାଗିଛ, ସେ ସବୁ ତୁମ ଅଭୀଷ୍ଟ ଅନୁସାରେ ସିଦ୍ଧ ହେଉ; ଆଉ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଅନ୍ୟ ବର ମଧ୍ୟ ଦେଉଛି।

Verse 71

योगशास्त्रं मया दत्तं तव निर्वाणसाधकम् । सर्वेषां योगिनां मध्ये योगाचार्योऽस्तु वै भवान्

ମୁଁ ତୁମକୁ ଯୋଗଶାସ୍ତ୍ର ଦେଇଛି; ଏହା ତୁମ ନିର୍ବାଣର ସାଧନ। ସମସ୍ତ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଯୋଗାଚାର୍ଯ୍ୟ ହେଉ।

Verse 72

रहस्यं योगविद्याया यथावत्त्वं तपोधन । संवेत्स्यसे प्रसादान्मे येन निर्वाणमाप्स्यसि

ହେ ତପୋଧନ! ମୋ ପ୍ରସାଦରେ ତୁମେ ଯୋଗବିଦ୍ୟାର ରହସ୍ୟକୁ ଯଥାର୍ଥରୂପେ ଜାଣିବ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ନିର୍ବାଣ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 73

यथा नदी यथा भृंगी सोमनंदी यथा तथा । त्वं भविष्यसि भक्तो मे जरामरणवर्जितः

ଯେପରି ନଦୀ, ଯେପରି ଭୃଙ୍ଗୀ, ଯେପରି ସୋମନନ୍ଦୀ—ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଭକ୍ତ ହେବ; ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ।

Verse 74

संति व्रतानि भूयांसि नियमाः संत्यनेकधा । तपांसि नाना संत्यत्र संति दानान्यनेकशः

ବହୁ ବ୍ରତ ଅଛି, ନାନା ପ୍ରକାର ନିୟମ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ତପସ୍ୟା ଅଛି, ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦାନ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

Verse 75

श्रेयसां साधनान्यत्र पापघ्नान्यपि सर्वथा । परं हि परमश्चैष नियमो यस्त्वया कृतः

ଏଠାରେ ପରମ ଶ୍ରେୟସ୍‌ର ସାଧନ ଓ ସର୍ବଥା ପାପନାଶକ ଆଚରଣ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ତଥାପି ତୁମେ କରିଥିବା ଏହି ନିୟମ ହିଁ ପରମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ।

Verse 76

परो हि नियमश्चैष मां विलोक्य यदश्यते । मामनालोक्य यद्भुक्तं तद्भुक्तं केवलत्वघम्

ଏହି ନିୟମ ନିଶ୍ଚୟ ପରମ—ମୋତେ ଦର୍ଶନ କରି ପରେ ହିଁ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ; ମୋତେ ନ ଦେଖି ଯାହା ଖାଇଲା, ସେ କେବଳ ସ୍ୱକେନ୍ଦ୍ରିତ ପାପ।

Verse 77

असमर्च्य च यो भुङ्क्ते पत्रपुष्पफलैरपि । रेतोभक्षी भवेन्मूढः स जन्मान्येकविंशतिम्

ଯେ ପୂଜା ନ କରି ପତ୍ର-ପୁଷ୍ପ-ଫଳ ମାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ମୂଢ ଏକୋଇଶି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ‘ରେତୋଭକ୍ଷୀ’ ହୁଏ।

Verse 78

महतो नियमस्यास्य भवतानुष्ठितस्य वै । नार्हंति षोडशी मात्रामप्यन्ये नियमा यमाः

ତୁମେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିବା ଏହି ମହାନିୟମର ସମ୍ମୁଖରେ ଅନ୍ୟ ଯମ-ନିୟମମାନେ ତାହାର ଷୋଡଶାଂଶ ମାତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ସମ ନୁହେଁ।

Verse 79

अतो मच्चरणाभ्याशे त्वं निवत्स्यसि सर्वथा । अतो नैःश्रेयसीं लक्ष्मीं तत्रैव प्राप्स्यसि ध्रुवम्

ଏହେତୁ ତୁମେ ସର୍ବଥା ମୋ ଚରଣସନ୍ନିଧିରେ ବାସ କରିବ; ଏବଂ ସେଠାରେ ହିଁ ନିଶ୍ଚୟ ନୈଃଶ୍ରେୟସ-ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ପରମ କଲ୍ୟାଣର ସିଦ୍ଧି ପାଇବ।

Verse 80

जैगीषव्येश्वरं नाम लिंगं काश्यां सुदुर्लभम् । त्रीणि वर्षाणि संसेव्य लभेद्योगं न संशयः

କାଶୀରେ ‘ଜୈଗୀଷବ୍ୟେଶ୍ୱର’ ନାମକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି। ତିନି ବର୍ଷ ଭକ୍ତିରେ ସେବନ କଲେ ନିଶ୍ଚୟ ଯୋଗଲାଭ ହୁଏ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 81

जैगीषव्यगुहां प्राप्य योगाभ्यसनतत्परः । षण्मासेन लभेत्सिद्धिं वाञ्छितां मदनुग्रहात्

ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କ ଗୁହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଯେ ଯୋଗାଭ୍ୟାସରେ ତତ୍ପର ରହେ, ସେ ମୋର ଅନୁଗ୍ରହରେ ଛଅ ମାସରେ ଇଚ୍ଛିତ ସିଦ୍ଧି ଲଭେ।

Verse 82

तव लिंगमिदं भक्तैः पूजनीयं प्रयत्नतः । विलोक्या च गुहा रम्या परासिद्धिमभीप्सुभिः

ତୁମର ଏହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରୟାସପୂର୍ବକ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ପରମ ସିଦ୍ଧି ଆକାଂକ୍ଷୀମାନେ ଏହି ରମ୍ୟ ଗୁହାକୁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 83

अत्र ज्येष्ठेश्वरक्षेत्रे त्वल्लिंगं सर्वसिद्धिदम् । नाशयेदघसंघानि दृष्टं स्पृष्टं समर्चितम्

ଏଠାରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୁମର ଲିଙ୍ଗ ସର୍ବସିଦ୍ଧିଦାୟକ। ଏହାକୁ ଦେଖି, ସ୍ପର୍ଶ କରି, ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କଲେ ପାପସଞ୍ଚୟ ନଶିଯାଏ।

Verse 84

अस्मिञ्ज्येष्ठेश्वरक्षेत्रे संभोज्य शिवयोगिनः । कोटिभोज्यफलं सम्यगेकैकपरिसंख्यया

ଏହି ଜ୍ୟେଷ୍ଠେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶିବଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୋଗୀକୁ ଏକେକ କରି ଗଣନା କଲେ ଯେପରି, କୋଟି ଲୋକଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବାର ପୁଣ୍ୟଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ମିଳେ।

Verse 85

जैगीषव्येश्वरं लिंगं गोपनीयं प्रयत्नतः । कलौ कलुषबुद्धीनां पुरतश्च विशेषतः

ଜୈଗୀଷବ୍ୟେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଗୋପନୀୟ ରଖିବା ଉଚିତ—ବିଶେଷତଃ କଳିଯୁଗରେ କଲୁଷବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ।

Verse 86

करिष्याम्यत्र सांनिध्यमस्मिंल्लिंगे तपोधन । योगसिद्धिप्रदानाय साधकेभ्यः सदैव हि

ହେ ତପୋଧନ! ଏହି ଲିଙ୍ଗରେ ଏଠାରେ ମୁଁ ମୋର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିବି—ସାଧକମାନଙ୍କୁ ଯୋଗସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ, ସଦା ନିଶ୍ଚୟ।

Verse 87

ददे शृणु महाभाग जैगीषव्यापरं वरम् । त्वयेदं यत्कृतं स्तोत्रं योगसिद्धिकरं परम्

ହେ ମହାଭାଗ! ଶୁଣ—ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ ବର ଦେଉଛି। ତୁମେ କରିଥିବା ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପରମ ଏବଂ ଯୋଗସିଦ୍ଧିକର।

Verse 88

महापापौघशमनं महापुण्यप्रवर्धनम् । महाभीतिप्रशमनं महाभक्तिविवर्धनम्

ଏହା ମହାପାପର ପ୍ରବାହକୁ ଶମନ କରେ, ମହାପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ାଏ, ମହାଭୟକୁ ପ୍ରଶମିତ କରେ ଏବଂ ମହାଭକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରେ।

Verse 89

एतत्स्तोत्रजपात्पुंसामसाध्यं नैव किंचन । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन जपनीयं सुसाधकैः ४

ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରଜପରୁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ କିଛିମାତ୍ର ଅସାଧ୍ୟ ରହେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ସୁସାଧକମାନେ ସର୍ବପ୍ରୟତ୍ନରେ ଏହା ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 90

इति दत्त्वा वरं तस्मै स्मरारिः स्मेरलोचनः । ददर्श ब्राह्मणां स्तत्र समेतान्क्षेत्रवासिनः

ଏପରି ତାହାକୁ ବର ଦେଇ, ସ୍ମରାରି ଶିବ ସ୍ମିତନୟନରେ ସେଠାରେ ସମବେତ କାଶୀକ୍ଷେତ୍ରବାସୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 91

स्कंद उवाच । निशम्याख्यानमतुलमेतत्प्राज्ञः प्रयत्नतः । निष्पापो जायते मर्त्यो नोपसर्गैः प्रबाध्यते

ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ—ଯେ ପ୍ରାଜ୍ଞ ପୁରୁଷ ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ଏହି ଅତୁଲ ପବିତ୍ର ଆଖ୍ୟାନ ଶୁଣେ, ସେ ନିଷ୍ପାପ ହୁଏ; କୌଣସି ଉପସର୍ଗ ତାକୁ ପୀଡ଼ାଇ ପାରେ ନାହିଁ।