Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 30

Devanagari script

तुष्टस्तस्मै वरं प्रादाद्ब्रध्नो वृद्धतपस्विने । अलं विलंब्य याचस्व कस्ते देयो वरो मया

Transliteration

tuṣṭastasmai varaṃ prādādbradhno vṛddhatapasvine | alaṃ vilaṃbya yācasva kaste deyo varo mayā

Translation

ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବ୍ରଧ୍ନ (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ସେହି ବୃଦ୍ଧ ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ ବର ଦେଲେ—“ବିଳମ୍ବ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ; ମାଗ! ମୋ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ କେଉଁ ବର ଦିଆଯାଉ?”

Word by Word

• तुष्टः: pleased
• तुष्टः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुष् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भावे/कर्तरि विशेषण

• तस्मै: to him
• तस्मै: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• प्रादात्: gave
• प्रादात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-दा (धातु)
• Form: लुङ्-लकार (Aorist), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

• ब्रध्नः: Bradhna (the Sun)
• ब्रध्नः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रध्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; सूर्यनाम (name of the Sun)

• वृद्धतपस्विने: to the aged ascetic
• वृद्धतपस्विने: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: वृद्ध + तपस्विन् (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन

• अलम्: enough
• अलम्: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अलम् (अव्यय)
• Form: निषेध/पर्याप्ति-अव्यय (particle: enough/stop)

• विलम्ब्य: having delayed (i.e., delaying)
• विलम्ब्य: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: विलम्ब् (धातु) + ल्यप्
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्त (gerund), निषेधार्थे (in sense of 'without delaying')

• याचस्व: ask (for it)
• याचस्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: याच् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन, आत्मनेपद

• कः: who/what
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन, पुंलिङ्ग

• ते: for you/your
• ते: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन

• देयः: to be given
• देयः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) + यत् (प्रत्यय) / देय (प्रातिपदिक)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (to be given)

• वरः: boon
• वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मया: by me
• मया: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

Speaker

Skanda (narrating); direct speech by Sūrya (Bradhna)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vṛddhāditya (Kāśī)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The Sun deity (Bradhna) manifests, radiant and pleased, addressing the aged ascetic with urgency to ask a boon; the shrine glows with solar light.

Characters & Entities

• Bradhna (Sūrya)
• Vṛddhahārīta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere austerity and worship draw divine grace, culminating in the deity’s willingness to bestow a boon.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī), the sacred setting where Sūrya’s boon-giving encounter occurs.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed here; the verse highlights the boon-granting result of sustained worship and tapas.