Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 96

Devanagari script

युवनाश्वो दंतवक्त्रो नाभागो रिपुमंगलः । करंधमो धर्मसेनः परमर्दः परांतकः

Transliteration

yuvanāśvo daṃtavaktro nābhāgo ripumaṃgalaḥ | karaṃdhamo dharmasenaḥ paramardaḥ parāṃtakaḥ

Translation

ଯୁବନାଶ୍ୱ, ଦନ୍ତବକ୍ତ୍ର, ନାଭାଗ, ରିପୁମଙ୍ଗଳ, କରନ୍ଧମ, ଧର୍ମସେନ, ପରମର୍ଦ୍ଦ ଓ ପରାନ୍ତକ—ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ଧର୍ମସଭାରେ ନାମରେ କୀର୍ତ୍ତିତ।

Word by Word

• युवनाश्वः: (King) Yuvanāśva
• युवनाश्वः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युवन + अश्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (yuvanasya aśvaḥ इति)

• दन्तवक्त्रः: Dantavaktra
• दन्तवक्त्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दन्त + वक्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (दन्तवत् वक्त्रं यस्य/दन्तयुक्त-वक्त्रः)

• नाभागः: Nābhāga
• नाभागः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नाभाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• रिपुमङ्गलः: Ripumaṅgala
• रिपुमङ्गलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रिपु + मङ्गल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (रिपूणां मङ्गलः/रिपु-विनाशकः इत्यर्थे)

• करन्धमः: Karaṃdhama
• करन्धमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: करन्धम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• धर्मसेनः: Dharmasena
• धर्मसेनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म + सेन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य सेना/धर्मरक्षण-सेनः)

• परमर्दः: Paramarda
• परमर्दः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर + मर्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः/कर्मधारय-सदृशः (परान् मर्दयति इति)

• परान्तकः: Parāntaka (destroyer of foes)
• परान्तकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर + अन्तक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पराणाम् अन्तकः)

Speaker

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa narrative frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (narrative backdrop)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvija/śaunaka-type interlocutor (implied by surrounding address patterns in Kāśīkhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: A luminous celestial hall where crowned kings sit in orderly rows, attended by sages; the atmosphere is calm, judicial, and auspicious.

Characters & Entities

• Yuvanāśva
• Daṃtavaktra
• Nābhāga
• Ripumaṅgala
• Karaṃdhama
• Dharmasena
• Paramarda
• Parāṃtaka
• Sudharmā (implied by nearby verses)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It honors exemplary rulers, implying that righteous governance and dharma-oriented life lead to revered remembrance in sacred assemblies.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The larger context is Kāśī (Vārāṇasī) in the Kāśīkhaṇḍa, where dharma and liberation-oriented sacred culture are celebrated.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed in this verse; it is primarily a commemorative listing within a dharma-focused narrative.