Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 18

Devanagari script

अतो धर्माप्रिये नित्यं प्राप्य विश्वेश्वराद्वरम् । काशीस्थितानां जंतूनां नाशयाम्यघसंचयम्

Transliteration

ato dharmāpriye nityaṃ prāpya viśveśvarādvaram | kāśīsthitānāṃ jaṃtūnāṃ nāśayāmyaghasaṃcayam

Translation

‘ଏହେତୁ, ହେ ଧର୍ମପ୍ରିୟେ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କଠାରୁ ଏହି ବର ପାଇ ମୁଁ କାଶୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜୀବମାନଙ୍କର ସଞ୍ଚିତ ପାପସଂଚୟକୁ ନିତ୍ୟ ନାଶ କରେ।’

Word by Word

• अतः: therefore
• अतः: Sambandha (Logical connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थक/तस्मात्-अर्थक (therefore)

• धर्म-अप्रिये: O one not fond of dharma
• धर्म-अप्रिये: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + अप्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (धर्मस्य अप्रिया); स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभूत-द्वितीया; क्रियाविशेषण (always)

• प्राप्य: having obtained
• प्राप्य: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having obtained)

• विश्वेश्वरात्: from Viśveśvara
• विश्वेश्वरात्: Apādāna (Source)
• Type: Noun
• Root: विश्वेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; पञ्चमी (Ablative), एकवचन

• वरम्: a boon
• वरम्: Karman (Object)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (Accusative), एकवचन

• काशी-स्थितानाम्: of those dwelling in Kāśī
• काशी-स्थितानाम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: काशी (प्रातिपदिक) + स्थित (स्था धातु + क्त, कृदन्त)
• Form: तत्पुरुष-समास (सप्तमी-तत्पुरुष: ‘काश्याम् स्थित’); बहुवचन-षष्ठी (Genitive plural); पुंलिङ्ग (जंतूनाम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्)

• जन्तूनाम्: of creatures/beings
• जन्तूनाम्: Sambandha (Possessor/Of whom)
• Type: Noun
• Root: जन्तु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (Genitive), बहुवचन

• नाशयामि: I destroy, I cause to perish
• नाशयामि: Kriyā (Main verb)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु) + णिच् (causative)
• Form: लट्-लकार (Present); उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative)

• अघ-संचयम्: accumulation of sin
• अघ-संचयम्: Karman (Object)
• Type: Noun
• Root: अघ (प्रातिपदिक) + संचय (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘अघस्य संचयः’); पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

Speaker

Ravi (Sūrya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pativratā addressed as ‘dharma-priye’

Visual Art Cues

Scene: A panoramic Kāśī: temples, ghāṭas, and the rising Sun whose rays fall like a cleansing rain; shadowy forms representing ‘aghasañcaya’ dissolve over the city as Viśveśvara’s presence anchors the scene.

Characters & Entities

• Viśveśvara (Śiva)
• Kāśī
• Ravi (Sūrya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī is upheld as a liberating sacred space: divine agencies, empowered by Viśveśvara, work to cleanse sin and restore dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī as a whole, with Viśveśvara as the central source of the boon enabling sin-destruction.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is commanded here; it proclaims the ongoing purificatory grace linked to Viśveśvara’s boon and Kāśī-dwelling.