
ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ସ୍କନ୍ଦ କହନ୍ତି ଯେ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ଏକ ବୃନ୍ଦ ମାୟାର ଆବରଣରେ ଗୁପ୍ତଭାବେ କାଶୀରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ ଭୂମିକା ଓ ବିଶେଷ କୌଶଳ ଧାରଣ କରି ଘରେଘରେ ଓ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନରେ ଅଚିହ୍ନା ଭାବେ ଚଳାଚଳ କରନ୍ତି; ଏହା କାଶୀର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶକ୍ତି-ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ସତର୍କତାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଦର୍ଶାଏ। ସେମାନେ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରନ୍ତି—ପ୍ରଭୁ ଅପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କାଶୀ ତ୍ୟାଗ୍ୟ ନୁହେଁ; କାଶୀ ଚାରି ପୁରୁଷାର୍ଥର ସାଧନାଭୂମି ଏବଂ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତିକ୍ଷେତ୍ର। ତାପରେ ବ୍ୟାସ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ନାମ, କାଶୀରେ ତାଙ୍କ ଭଜନର ଫଳ, ଉତ୍ସବକାଳ ଓ ପୂଜାବିଧି ପଚାରନ୍ତି। ସ୍କନ୍ଦ ରକ୍ଷାକର ନାମାବଳୀ ଦେଇ ଫଳଶ୍ରୁତି କହନ୍ତି—ଦିନକୁ ତିନିଥର ନାମଜପ କଲେ ଉପଦ୍ରବ ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ଶତ୍ରୁ-ଭୂତାଦିଜନିତ କଷ୍ଟ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଶେଷରେ ଧୂପ-ଦୀପ-ନୈବେଦ୍ୟ ଆଦି ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଶରତ୍କାଳୀନ ମହାପୂଜା, ଆଶ୍ୱିନ ଶୁକ୍ଳ ପ୍ରତିପଦରୁ ନବମୀକେନ୍ଦ୍ରିତ କ୍ରମ, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ରାତ୍ରିବିଧି, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହ ହୋମସଂଖ୍ୟା, ଏବଂ ଚୈତ୍ର କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତିପଦର ବାର୍ଷିକ ଯାତ୍ରା ଦ୍ୱାରା କ୍ଷେତ୍ରବିଘ୍ନଶାନ୍ତି ଉଲ୍ଲେଖ ହୁଏ; ମଣିକର୍ଣିକାରେ ନମସ୍କାରକୁ ବିଘ୍ନରକ୍ଷାକାରୀ କୁହାଯାଇଛି।
Verse 1
स्कंद उवाच । अथ तद्योगिनीवृंदं दूराद्दृष्टिं प्रसार्य च । स्वनेत्रदैर्घ्यनिर्माणं प्रशशंस फलान्वितम्
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ—ତାପରେ ସେଇ ଯୋଗିନୀବୃନ୍ଦ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରସାରିତ କରି, ନିଜ ନେତ୍ରର ପହଞ୍ଚ ବଢ଼ିବାର ସେଇ ଫଳଦାୟୀ ସିଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରଶଂସା କଲା।
Verse 2
दिव्यप्रासादमालानां पताकाश्चलपल्लवाः । सादरं दूरमार्गस्थान्पांथानाह्वयतीरिव
ଦିବ୍ୟ ପ୍ରାସାଦମାଳାରେ ଚଳପଲ୍ଲବ ସଦୃଶ ଫଡ଼ଫଡ଼ାଉଥିବା ପତାକାମାନେ, ଦୂର ପଥରେ ଥିବା ପାଂଥମାନଙ୍କୁ ଯେନ ସାଦରେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଥିଲେ।
Verse 3
चंचत्प्रासादमाणिक्यैर्विजृंभितमरीचिभिः । सुनीलमपि च व्योमवीक्ष्यमाणं सुनिर्मलम्
ଚଞ୍ଚଳ ପ୍ରାସାଦର ମାଣିକ୍ୟମାନଙ୍କରୁ ପ୍ରସାରିତ କିରଣଦ୍ୱାରା, ଗଭୀର ନୀଳ ଆକାଶ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ମଳ ଓ ନିଷ୍କଳଙ୍କ ପ୍ରତୀତ ହେଲା।
Verse 4
देवत्वं माययाच्छाद्य वेषं कार्पटिकोचितम् । विधाय काशीमविशद्योगिनीचक्रमक्रमम्
ମାୟାଦ୍ୱାରା ନିଜ ଦେବତ୍ୱକୁ ଆଛାଦିତ କରି, ଭ୍ରମଣଶୀଳ ଭିକ୍ଷୁକଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ ବେଷ ଧାରଣ କରି, ଯୋଗିନୀଚକ୍ର କାଶୀରେ ନିରବରେ, ଅଗୋଚର ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କଲା।
Verse 5
काचिच्चयोगिनी भूता काचिज्जाता तपस्विनी । काचिद्बभूव सैरंध्री काचिन्मासोपवासिनी
ଜଣେ ଯୋଗିନୀ ହେଲେ, ଅନ୍ୟଜଣେ ତପସ୍ୱିନୀ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ଜଣେ ସୈରନ୍ଧ୍ରୀ (ଦାସୀ) ହେଲେ, ଆଉ ଜଣେ ମାସୋପବାସିନୀ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
Verse 6
मालाकारवधूः काचित्काचिन्नापितसुंदरी । सूतिकर्मविचारज्ञा ऽपरा भैषज्यकोविदा
ଜଣେ ମାଳାକାରର ବଧୂ ହେଲେ, ଅନ୍ୟଜଣେ ସୁନ୍ଦରୀ ନାପିତ-ନାରୀ ରୂପେ ଦେଖାଦେଲେ; ଜଣେ ସୂତିକର୍ମ (ପ୍ରସବ-ସେବା)ରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଆଉ ଜଣେ ଭୈଷଜ୍ୟ (ଔଷଧ)ରେ କୋବିଦ ଥିଲେ।
Verse 7
वैश्या च काचिदभवत्क्रयविक्रयचंचुरा । व्यालग्राहिण्यभूत्काचिद्दासीधात्री च काचन
ଜଣେ ନାରୀ ବୈଶ୍ୟା ହୋଇ କ୍ରୟ‑ବିକ୍ରୟରେ ଚତୁର ହେଲା। ଅନ୍ୟେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀ ଧରୁଥିବା ହେଲା। ଆଉ ଜଣେ ଦାସୀ ଓ ଧାତ୍ରୀ (ଦୁଧମା) ହୋଇ ନଗରେ ସେବା କଲା।
Verse 8
एका च नृत्यकुशला त्वन्या गानविशारदा । अपरा वेणुवादज्ञा परा वीणाधराभवत्
ଜଣେ ନୃତ୍ୟରେ କୁଶଳ ହେଲା, ଅନ୍ୟେ ଗାନରେ ବିଶାରଦ ହେଲା। ଜଣେ ବେଣୁବାଦନ ଜାଣୁଥିଲା, ଆଉ ଜଣେ ବୀଣା ଧାରି ବୀଣାବାଦିନୀ ହେଲା।
Verse 9
मृदंगवादनज्ञान्या काचित्ताल कलावती । काचित्कार्मणतत्त्वज्ञा काचिन्मौक्तिकगुंफिका
ଜଣେ ମୃଦଙ୍ଗବାଦନରେ ନିପୁଣ ଥିଲା, ଅନ୍ୟେ ତାଳ‑ଲୟ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲା। ଜଣେ କାର୍ମଣ (କର୍ମପ୍ରୟୋଗ) ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣୁଥିଲା, ଆଉ ଜଣେ ମୋତି ଗୁଁଥିବା କାରିଗରୀ ଥିଲା।
Verse 10
गंधभागविधिज्ञान्या काचिदक्षकलालया । आलापोल्लासकुशला काचिच्चत्वरचारिणी
ଜଣେ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟର ଭାଗ‑ପ୍ରମାଣ ଓ ବିଧି ଜାଣୁଥିଲା; ଅନ୍ୟେ ପାଶା ଖେଳର କଳାରେ ରମିଥିଲା। ଜଣେ ମଧୁର ଆଲାପ ଓ ଉଲ୍ଲାସମୟ ବିନୋଦରେ କୁଶଳ; ଆଉ ଜଣେ ଚତ୍ୱର‑ଚୌମୁହାଣିରେ ଘୁରୁଥିଲା।
Verse 11
वंशाधिरोहणे दक्षा रज्जुमार्गेण चेतरा । काचिद्वातुलचेष्टाऽभूत्पथि चीवरवेष्टना
ଜଣେ ବାଁଶ ଖୁଟି ଚଢ଼ିବାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲା, ଅନ୍ୟେ ଦୋରି‑ମାର୍ଗରେ ଚାଲୁଥିଲା। ଜଣେ ପାଗଳିନୀ ପରି ଚେଷ୍ଟା କଲା, ଆଉ ଜଣେ ପଥରେ ଚୀବର/ଚିଥଡ଼ା ଜଡ଼ି ଘୁରୁଥିଲା।
Verse 12
अपत्यदाऽनपत्यानां परा तत्रपुरेऽवसत् । काचित्करांघ्रिरेखाणां लक्षणानि चिकेति च
ସେହି ନଗରରେ ଜଣେ ନିଃସନ୍ତାନଙ୍କୁ ସନ୍ତାନଦାତ୍ରୀ ହୋଇ ବସୁଥିଲେ। ଆଉ ଜଣେ ହାତ‑ପାଦର ରେଖାରେ ଥିବା ଶୁଭଲକ୍ଷଣ ପରୀକ୍ଷା କରି ତାହାର ଅର୍ଥ କହୁଥିଲେ।
Verse 13
चित्रलेखन नैपुण्यात्काचिज्जनमनोहरा । वशीकरणमंत्रज्ञा काचित्तत्र चचार ह
ଚିତ୍ରଲେଖନର ନୈପୁଣ୍ୟରେ ଜଣେ ନାରୀ ଲୋକମନକୁ ମୋହିତ କରୁଥିଲେ। ଆଉ ଜଣେ ବଶୀକରଣ‑ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞା ହୋଇ ସେଠାରେ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ।
Verse 14
गुटिकासिद्धिदा काचित्काचिदंजनसिद्धिदा । धातुवादविदग्धान्या पादुकासिद्धिदा परा
ଜଣେ ଗୁଟିକା‑ସିଦ୍ଧି ଦେଉଥିଲେ, ଆଉ ଜଣେ ଅଞ୍ଜନ‑ସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଧାତୁବାଦରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ, ଆଉ ଜଣେ ପାଦୁକା‑ସିଦ୍ଧି ଦେଉଥିଲେ।
Verse 15
अग्निस्तंभ जलस्तंभ वाक्स्तंभं चाप्यशिक्षयत् । खेचरीत्वं ददौ काचिददृश्यत्वं परा ददौ
ସେ ଅଗ୍ନି‑ସ୍ତମ୍ଭ, ଜଳ‑ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ବାକ୍‑ସ୍ତମ୍ଭ ଶିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଦେଉଥିଲେ। ଜଣେ ଖେଚରୀତ୍ୱ ଦେଲେ, ଆଉ ଜଣେ ଅଦୃଶ୍ୟତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କଲେ।
Verse 16
काचिदाकर्पणीं सिद्धिं ददावुच्चाटनं परा । काचिन्निजांगसौंदर्य युवचित्तविमोहिनी
ଜଣେ ଆକର୍ଷଣୀ‑ସିଦ୍ଧି ଦେଲେ, ଆଉ ଜଣେ ଉଚ୍ଚାଟନ‑କର୍ମ ପ୍ରଦାନ କଲେ। ଆଉ ଜଣେ ନିଜ ଅଙ୍ଗସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଯୁବକମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତକୁ ମୋହିତ କରୁଥିଲେ।
Verse 17
चिंतितार्थप्रदा काचित्काचिज्ज्योतिः कलावती । इत्यादि वेषभाषाभिरनुकृत्य समंततः
ସେହି ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ‘ଚିନ୍ତିତାର୍ଥପ୍ରଦା’, କେହି ‘ଜ୍ୟୋତି’, କେହି ‘କଲାବତୀ’ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ନାନା ବେଷ ଓ ନାନା ଭାଷାଭଙ୍ଗୀ ଅନୁକରଣ କରି ସେମାନେ ନଗରମଧ୍ୟେ ସର୍ବତ୍ର ଘୁରିଲେ।
Verse 18
प्रत्यंगणं प्रतिगृहं प्राविशद्योगिनीगणः । इत्थमब्दंचरंत्यस्ता योगिन्योऽहर्निशं पुरि
ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ଦଳ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆଙ୍ଗଣ ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା। ଏଭଳି ଭାବେ ସେମାନେ ନଗରରେ ଦିନରାତି ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ ଧରି ଚରଣ କଲେ।
Verse 19
न च्छिद्रं लेभिरे क्वापि नृपविघ्नचिकीर्षवः । ततः समेत्य ताः सर्वा योगिन्यो वंध्यवांछिताः । तस्थुः संमंत्र्य तत्रैव न गता मंदरं पुनः
ରାଜାଙ୍କୁ ବିଘ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଛିଦ୍ର (ସୁଯୋଗ) ପାଇଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଇଚ୍ଛା ବିଫଳ ହୋଇ ଖିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ଯୋଗିନୀ ଏକତ୍ର ହେଲେ, ସେଠାରେଇ ପରାମର୍ଶ କରି ରହିଲେ; ଏବଂ ପୁଣି ମନ୍ଦରକୁ ଫେରିଲେ ନାହିଁ।
Verse 20
प्रभुकार्यमनिष्पाद्य सदः संभावनैधितः । कः पुरः शक्नुयात्स्थातुं स्वामिनो क्षतविग्रहः
ପ୍ରଭୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ ନ କରି ମଧ୍ୟ ଯେ ସଦା ଆତ୍ମଗର୍ବରେ ଫୁଲିଥାଏ—ଅପମାନିତ ଦେହଧାରୀ ସେ ସେବକ କିପରି ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦାଁଡ଼ାଇ ପାରିବ?
Verse 21
अन्यच्च चिंतितं ताभिर्योगिनीभिरिदं मुने । प्रभुं विनापि जीवामो न तु काशीं विना पुनः
ହେ ମୁନି, ସେ ଯୋଗିନୀମାନେ ଆଉ ଏକ ଚିନ୍ତା କଲେ—“ପ୍ରଭୁ ବିନା ମଧ୍ୟ ଆମେ ବଞ୍ଚିପାରିବୁ; କିନ୍ତୁ କାଶୀ ବିନା ପୁଣି କେବେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିପାରିବୁ ନାହିଁ।”
Verse 22
प्रभूरुष्टोपि सद्भृत्ये जीविकामात्रहारकः । काशीहरेत्कराद्भ्रष्टा पुरुषार्थचतुष्टयम्
ପ୍ରଭୁ ସଦ୍ଭୃତ୍ୟ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେବଳ ଜୀବିକାମାତ୍ର ହରଣ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେ କାଶୀରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୁଏ, ତାହାର ହାତରୁ କାଶୀ ସ୍ୱୟଂ ଧର୍ମ-ଅର୍ଥ-କାମ-ମୋକ୍ଷ ଚାରି ପୁରୁଷାର୍ଥ ହରିନେଇଥାଏ।
Verse 23
नाद्यापि काशीं संत्यज्य तदारभ्य महामुने । योगिन्योन्यत्र तिष्ठंति चरंत्योपि जगत्त्रयम्
ହେ ମହାମୁନେ! ସେହି ସମୟରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୋଗିନୀମାନେ କାଶୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ତ୍ରିଲୋକ ଭ୍ରମଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟତ୍ର କେବଳ କ୍ଷଣମାତ୍ର ରହନ୍ତି।
Verse 24
प्राप्यापि श्रीमतीं काशीं यस्तितिक्षति दुर्मतिः । स एव प्रत्युत त्यक्तो धर्मकामार्थमुक्तिभिः
ଶ୍ରୀମୟୀ କାଶୀକୁ ପାଇ ସୁଦ୍ଧା ଯେ ଦୁର୍ମତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିନା କେବଳ ‘ସହି’ ରହେ, ସେ ପ୍ରକୃତରେ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 25
कः काशीं प्राप्य दुर्बुद्धिरपरत्र यियासति । मोक्षनिक्षेप कलशीं तुच्छश्रीकृतमानसः
କାଶୀକୁ ପାଇ କିଏ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧି ଅନ୍ୟତ୍ର ଯିବାକୁ ଚାହିବ? କାଶୀ ତ ମୋକ୍ଷ-ନିକ୍ଷେପର କଳଶୀ; ତୁଚ୍ଛ ଶ୍ରୀରେ ମନ କ୍ଷୁଦ୍ର କରିଥିବା ଲୋକ ମାତ୍ର ଅନ୍ୟତ୍ର ଯିବାକୁ ଭାବେ।
Verse 26
विमुखोपीश्वरोस्माकं काशीसेवनपुण्यतः । संमुखो भविता पुण्यं कृतकृत्याः स्म तद्वयम्
ପ୍ରଭୁ ଯଦି ଆମ ପ୍ରତି ବିମୁଖ ମଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତୁ, କାଶୀ-ସେବାର ପୁଣ୍ୟରୁ ସେ ଆମ ପ୍ରତି ସଂମୁଖ ଓ ଅନୁକୂଳ ହେବେ; ସେହି ପୁଣ୍ୟରେ ଆମେ କୃତକୃତ୍ୟ ହେବୁ—ଆମେ ଧନ୍ୟ।
Verse 27
दिनैः कतिपयैरेव सर्वज्ञोपि समेष्यति । विना काशीं न रमते यतोऽन्यत्र त्रिलोचनः
କେତେକ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ଏହି ନିଶ୍ଚୟକୁ ପହଞ୍ଚେ—କାଶୀ ବିନା ସେ ରମେନାହିଁ; କାରଣ ତ୍ରିଲୋଚନ ଶିବ ଅନ୍ୟତ୍ର ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
Verse 28
शंभोः शक्तिरियं काशी काचित्सर्वैरगोचरा । शंभुरेव हि जानीयादेतस्याः परमं सुखम्
ଏହି କାଶୀ ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଶକ୍ତି; ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗୋଚର ଏକ ତତ୍ତ୍ୱ। ନିଶ୍ଚୟ ତାହାର ପରମ ସୁଖକୁ ଶମ୍ଭୁ ନିଜେ ହିଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣନ୍ତି।
Verse 29
इति निश्चित्य मनसि शंभोरानंदकानने । अतिष्ठद्योगिनीवृंदं कयाचिन्माययावृतम्
ଏପରି ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ‘ଆନନ୍ଦ-କାନନ’ରେ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ଏକ ବୃନ୍ଦ କୌଣସି ରହସ୍ୟମୟ ମାୟାରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲା।
Verse 30
व्यास उवाच । इत्थं समाकर्ण्य मुनिः पुनः पप्रच्छ षण्मुखम् । कानि कानि च नामानि तासां तानि वदेश्वर
ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ଏପରି ଶୁଣି ମୁନି ପୁନଃ ଷଣ୍ମୁଖଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: “ତାଙ୍କର କେଉଁ କେଉଁ ନାମ ଅଛି? ହେ ଈଶ୍ୱର, ସେହି ନାମଗୁଡ଼ିକ କହନ୍ତୁ।”
Verse 31
भजनाद्योगिनीनां च काश्यां किं जायते फलम् । कस्मिन्पर्वणि ताः पूज्याः कथं पूज्याश्च तद्वद
“ଏବଂ କାଶୀରେ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ଭଜନ-ପୂଜାରୁ କେଉଁ ଫଳ ଜନ୍ମେ? କେଉଁ ପର୍ବଦିନରେ ସେମାନେ ପୂଜ୍ୟ, ଏବଂ କିପରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ—ତାହା ମଧ୍ୟ କହନ୍ତୁ।”
Verse 32
श्रुत्वेतिप्रश्नमौमेयो योगिनीसंश्रयं ततः । प्रत्युवाच मुने वच्मि शृणोत्ववहितो भवान्
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି ଉମାପୁତ୍ର, ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟସ୍ୱରୂପ, କହିଲେ—“ହେ ମୁନେ! ମୁଁ କହୁଛି; ଆପଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାବଧାନତାରେ ଶୁଣନ୍ତୁ।”
Verse 33
स्कंद उवाच । नामधेयानि वक्ष्यामि योगिनीनां घटोद्भव । आकर्ण्य यानि पापानि क्षयंति भविनां क्षणात्
ସ୍କନ୍ଦ କହିଲେ—“ହେ ଘଟୋଦ୍ଭବ (ବ୍ୟାସ)! ମୁଁ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ନାମ ଘୋଷଣା କରିବି; ଯାହା ଶୁଣିଲେ ଜୀବମାନଙ୍କ ପାପ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ନଶିଯାଏ।”
Verse 34
गजानना सिंहमुखी गृध्रास्या काकतुंडिका । उष्ट्रग्रीवा हयग्रीवा वाराही शरभानना
ଗଜାନନା, ସିଂହମୁଖୀ, ଗୃଧ୍ରାସ୍ୟା, କାକତୁଣ୍ଡିକା; ଉଷ୍ଟ୍ରଗ୍ରୀବା, ହୟଗ୍ରୀବା, ବାରାହୀ ଓ ଶରଭାନନା—ଏହିମାନେ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ନାମ।
Verse 35
उलूकिका शिवारावा मयूरी विकटानना । अष्टवक्त्रा कोटराक्षी कुब्जा विकटलोचना
ଉଲୂକିକା, ଶିବାରାବା, ମୟୂରୀ, ବିକଟାନନା; ଅଷ୍ଟବକ୍ତ୍ରା, କୋଟରାକ୍ଷୀ, କୁବ୍ଜା ଓ ବିକଟଲୋଚନା—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ନାମ।
Verse 36
शुष्कोदरी ललज्जिह्वा श्वदंष्ट्रा वानरानना । ऋक्षाक्षी केकराक्षी च बृहत्तुंडा सुराप्रिया
ଶୁଷ୍କୋଦରୀ, ଲଲଜ୍ଜିହ୍ୱା, ଶ୍ୱଦଂଷ୍ଟ୍ରା, ବାନରାନନା; ଋକ୍ଷାକ୍ଷୀ, କେକରାକ୍ଷୀ, ବୃହତ୍ତୁଣ୍ଡା ଏବଂ ସୁରାପ୍ରିୟା—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ନାମ।
Verse 37
कपालहस्ता रक्ताक्षी शुकी श्येनी कपोतिका । पाशहस्ता दंडहस्ता प्रचंडा चंडविक्रमा
ସେ କପାଳହସ୍ତା, ରକ୍ତାକ୍ଷୀ; ଶୁକୀ, ଶ୍ୟେନୀ, କପୋତିକା; ପାଶହସ୍ତା, ଦଣ୍ଡହସ୍ତା, ଅତି ପ୍ରଚଣ୍ଡା ଓ ରଣେ ଭୟଙ୍କର ବିକ୍ରମଶାଳିନୀ।
Verse 38
शिशुघ्नी पापहंत्री च काली रुधिरपायिनी । वसाधया गर्भभक्षा शवहस्तांत्रमालिनी
ସେ ଶିଶୁଘ୍ନୀ, ପାପହନ୍ତ୍ରୀ; କାଳୀ, ରୁଧିରପାୟିନୀ; ବସାଧୟା, ଗର୍ଭଭକ୍ଷା; ଏବଂ ଶବହସ୍ତା, ଆନ୍ତ୍ରମାଳାଧାରିଣୀ।
Verse 39
स्थूलकेशी बृहत्कुक्षिः सर्पास्या प्रेतवाहना । दंदशूककरा क्रौंची मृगशीर्षा वृषानना
ସେ ସ୍ଥୂଳକେଶୀ, ବୃହତ୍କୁକ୍ଷି; ସର୍ପାସ୍ୟା, ସର୍ପସଦୃଶ ମୁଖବତୀ; ପ୍ରେତବାହନା; ଦନ୍ଦଶୂକକରା, ସର୍ପସମ ହସ୍ତବତୀ; କ୍ରୌଞ୍ଚୀ; ମୃଗଶୀର୍ଷା; ଓ ବୃଷାନନା।
Verse 40
व्यात्तास्या धूमनिःश्वासा व्योमैकचरणोर्ध्वदृक् । तापनी शोषणीदृष्टिः कोटरी स्थूलनासिका
ସେ ବ୍ୟାତ୍ତାସ୍ୟା, ବିକରାଳ ଫାଟିଥିବା ମୁଖବତୀ; ଧୂମନିଃଶ୍ୱାସା, ଧୂଆଁମୟ ଶ୍ୱାସବତୀ; ବ୍ୟୋମେ ଏକଚରଣେ ବିଚରଣ କରି ଊର୍ଧ୍ୱଦୃଷ୍ଟିବତୀ; ତାପନୀ, ଦାହକାରିଣୀ; ଶୋଷଣୀଦୃଷ୍ଟି, ଯାହାର ଦୃଷ୍ଟି ଶୁଷ୍କ କରେ; କୋଟରୀ; ଓ ସ୍ଥୂଳନାସିକା।
Verse 41
विद्युत्प्रभा बलाकास्या मार्जारी कटपूतना । अट्टाट्टहासा कामाक्षी मृगाक्षी मृगलोचना
ସେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ପ୍ରଭା, ବିଜୁଳି ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମତୀ; ବଲାକାସ୍ୟା; ମାର୍ଜାରୀ; କଟପୂତନା; ଅଟ୍ଟାଟ୍ଟହାସା, ଘୋର ଅଟ୍ଟହାସ କରୁଥିବା; କାମାକ୍ଷୀ; ମୃଗାକ୍ଷୀ; ଏବଂ ମୃଗଲୋଚନା—ହରିଣୀ ସଦୃଶ ନୟନବତୀ।
Verse 42
नामानीमानि यो मर्त्यश्चतुःषष्टिं दिनेदिने । जपेत्त्रिसंध्यं तस्येह दुष्टबाधा प्रशाम्यति
ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହି ଚଉଷଠି ନାମ ଜପ କରେ, ତାହାର ଏହି ଜୀବନରେ ଦୁଷ୍ଟବାଧା ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
Verse 43
न डाकिन्यो न शाकिन्यो न कूष्मांडा न राक्षसाः । तस्य पीडां प्रकुर्वंति नामानीमानि यः पठेत्
ଯେ ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ପଢ଼େ, ତାକୁ ନ ଡାକିନୀ, ନ ଶାକିନୀ, ନ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡ, ନ ରାକ୍ଷସ ପୀଡ଼ା ଦେଇପାରନ୍ତି।
Verse 44
शिशूनां शांतिकारीणि गर्भशांतिकराणि च । रणे राजकुले वापि विवादे जयदान्यपि
ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦେଉଛି, ଗର୍ଭକୁ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ କରେ; ଯୁଦ୍ଧରେ, ରାଜସଭାରେ ଓ ବିବାଦରେ ମଧ୍ୟ ଜୟ ଦିଏ।
Verse 45
लभेदभीप्सितां सिद्धिं योगिनीपीठसेवकः । मंत्रांतराण्यपि जपंस्तत्पीठे सिद्धिभाग्भवेत्
ଯୋଗିନୀ-ପୀଠର ସେବକ ଇଚ୍ଛିତ ସିଦ୍ଧି ଲଭେ; ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ପୀଠରେ ସିଦ୍ଧିର ଭାଗୀ ହୁଏ।
Verse 46
बलिपूजोपहारैश्च धूपदीपसमर्पणैः । क्षिप्रं प्रसन्ना योगिन्यः प्रयच्छेयुर्मनोरथान्
ବଳି, ପୂଜା ଓ ଉପହାର, ଧୂପ-ଦୀପ ସମର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା ଯୋଗିନୀମାନେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମନୋରଥ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।
Verse 47
शरत्काले महापूजां तत्र कृत्वा विधानतः । हवींषि हुत्वा मंत्रज्ञो महतीं सिद्धिमाप्नुयात्
ଶରତ୍କାଳରେ ସେଠାରେ ବିଧିମତେ ମହାପୂଜା କରି, ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଅଗ୍ନିରେ ହବ୍ୟ ଆହୁତି ଦେଲେ ମହାସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
Verse 48
आरभ्याश्वयुजःशुक्लां तिथिं प्रतिपदं शुभाम् । पूजयेन्नवमीयावन्नरश्चिंतितमाप्नुयात्
ଆଶ୍ୱୟୁଜ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଶୁଭ ପ୍ରତିପଦାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନବମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେ ପୂଜା କରେ, ସେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଏ।
Verse 49
कृष्णपक्षस्य भूतायामुपवासी नरोत्तमः । तत्र जागरणं कृत्वा महतीं सिद्धिमाप्नुयात्
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଭୂତାୟା ତିଥିରେ ଉପବାସୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନର ସେଠାରେ ଜାଗରଣ କଲେ ମହାସିଦ୍ଧି ପାଏ।
Verse 50
प्रणवादिचतुर्थ्यन्तैर्नामभिर्भक्तिमान्नरः । प्रत्येकं हवनं कृत्वा शतमष्टोत्तरं निशि
ଭକ୍ତିମାନ ନର ପ୍ରଣବରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚତୁର୍ଥାନ୍ତ ନାମ-ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା, ରାତିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଅଲଗାଭାବେ ହବନ କରି ଏକଶେ ଆଠ ଆହୁତି ଦେଉ।
Verse 51
ससर्पिषा गुग्गुलुना लघुकोलि प्रमाणतः । यां यां सिद्धिमभीप्सेत तांतां प्राप्नोति मानवः
ଘିଅ ଓ ଗୁଗ୍ଗୁଳୁକୁ ଛୋଟ କୋଳିଫଳ ପରିମାଣରେ ନେଇ, ମନୁଷ୍ୟ ଯେଯେ ସିଦ୍ଧି ଆକାଂକ୍ଷା କରେ ସେସେ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
Verse 52
चैत्रकृष्णप्रतिपदि तत्र यात्रा प्रयत्नतः । क्षेत्रविघ्नशांत्यर्थं कर्तव्या पुण्यकृज्जनैः
ଚୈତ୍ର ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ପ୍ରତିପଦା ଦିନେ ସେଠାରେ ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀ ଲୋକେ ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ଯାତ୍ରା କରିବା ଉଚିତ, କ୍ଷେତ୍ରସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଘ୍ନଶାନ୍ତି ପାଇଁ।
Verse 53
यात्रा च सांवत्सरिकीं यो न कुर्यादवज्ञया । तस्य विघ्नं प्रयच्छंति योगिन्यः काशिवासिनः
ଯେ ଅବଜ୍ଞାବଶତଃ ବାର୍ଷିକ ଯାତ୍ରା କରେନାହିଁ, କାଶୀବାସିନୀ ଯୋଗିନୀମାନେ ତାହାକୁ ବିଘ୍ନ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।
Verse 54
अग्रे कृत्वा स्थिताः सर्वास्ताः काश्यां मणिकर्णिकाम् । तन्नमस्कारमात्रेण नरो विघ्नैर्न बाध्यते
ସେ ସମସ୍ତ (ଯୋଗିନୀ) ମଣିକର୍ଣିକାକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି କାଶୀରେ ଅବସ୍ଥିତ; ତାଙ୍କୁ କେବଳ ନମସ୍କାର କଲେ ମାତ୍ର ମନୁଷ୍ୟ ବିଘ୍ନରେ ବାଧିତ ହୁଏନାହିଁ।