Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7

Devanagari script

वर्जयेच्छेलुशिग्रू च कवकं पललं मधु । मुन्यन्नमाश्विनेमासि त्यजेद्यत्पूर्वसंचितम्

Transliteration

varjayeccheluśigrū ca kavakaṃ palalaṃ madhu | munyannamāśvinemāsi tyajedyatpūrvasaṃcitam

Translation

ସେ ଛେଲୁ ଓ ଶିଗ୍ରୁ, ଏବଂ କବକ (ଛତୁ), ମାଂସ ଓ ମଧୁକୁ ବର୍ଜନ କରୁ; ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ପୂର୍ବରୁ ସଞ୍ଚିତ ବନ୍ୟ ଅନ୍ନକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରୁ।

Word by Word

• वर्जयेत्: should avoid
• वर्जयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वर्जय् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शेलुशिग्रू: śelu and śigru (two items/vegetables)
• शेलुशिग्रू: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शेलु (प्रातिपदिक) + शिग्रु (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समासः; (शेलु + शिग्रु) द्वितीया एकवचन (समाहार-द्वन्द्व, नपुंसकलिङ्ग) वा द्वितीया द्विवचन (इतरेतर-द्वन्द्व) पाठभेदसम्भव; अत्र कर्मपदम्

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• कवकम्: mushroom/fungus
• कवकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कवक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• पललम्: meat/flesh (palala)
• पललम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पलल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• मधु: honey
• मधु: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• मुन्यन्नम्: sage-food
• मुन्यन्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुन्यन्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—मुनि + अन्न (षष्ठी-तत्पुरुष/निर्देशार्थ)

• आश्विने: in the Āśvina (month)
• आश्विने: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: आश्विन (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; विशेषणम् (qualifying मासि)

• मासि: in the month
• मासि: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• त्यजेत्: should abandon
• त्यजेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• यत्: that which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative pronoun)

• पूर्वसंचितम्: previously stored/accumulated
• पूर्वसंचितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक) + संचित (संचि/चि धातु + क्त, कृदन्त)
• Form: समासः—पूर्वं संचितम् (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्राय); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषणम् (qualifying यत्)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: An ascetic in Kāśī turns away from a platter containing mushrooms, meat, and honey; he empties a small store of forest-grain as Āśvina begins, choosing fresh gathered fare; autumn sky over the ghats.

Characters & Entities

• Skanda
• Āśvina (month)
• Dietary prohibitions

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Austerity includes restraint and non-hoarding; spiritual life is strengthened by seasonal disciplines and purity of diet.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tirtha is named in this verse; it is a dharma rule embedded within the Kāśī-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dietary avoidance of specific items and a rule of not consuming previously stored forest-grain during Āśvina.