Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 39

Devanagari script

श्रुति स्मृति पुराणं च विद्योपनिषदस्तथा । श्लोकाः मंत्राणि भाष्याणि यच्चान्यद्वाङ्मयं क्वचित्

Transliteration

śruti smṛti purāṇaṃ ca vidyopaniṣadastathā | ślokāḥ maṃtrāṇi bhāṣyāṇi yaccānyadvāṅmayaṃ kvacit

Translation

ଶ୍ରୁତି, ସ୍ମୃତି, ପୁରାଣ; ବିଦ୍ୟା ଓ ଉପନିଷଦ; ଶ୍ଲୋକ, ମନ୍ତ୍ର, ଭାଷ୍ୟ ଏବଂ ଯେଉଁଠି କେଉଁଠି ଅନ୍ୟ ଯେ କିଛି ବାଙ୍ମୟ ଅଛି—

Word by Word

• श्रुतिः: Śruti (Vedic revelation)
• श्रुतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रुति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• स्मृतिः: Smṛti (tradition)
• स्मृतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्मृति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• पुराणम्: Purāṇa
• पुराणम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• विद्या: knowledge/vidyā
• विद्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विद्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• उपनिषदः: Upaniṣads
• उपनिषदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उपनिषद् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (वैदिक/पौराणिक-प्रयोगे प्रथमा-बहुवचनरूपम् ‘उपनिषदः’); समुच्चय-गणना

• तथा: likewise/also
• तथा: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/तुल्यत्व (likewise/also)

• श्लोकाः: verses
• श्लोकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• मन्त्राणि: mantras
• मन्त्राणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• भाष्याणि: commentaries
• भाष्याणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भाष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• यत्: whatever
• यत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• अन्यत्: other
• अन्यत्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (वाङ्मयम्)

• वाङ्मयम्: that which consists of speech (literature)
• वाङ्मयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाङ्मय (प्रातिपदिक; वाक्+मय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘वाचा मयम्’ (निर्देश)

• क्वचित्: anywhere/at any time
• क्वचित्: Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश/कालवाचक (somewhere/at some time)

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A scholarly assembly in Kāśī: palm-leaf manuscripts, a teacher reciting, students listening; behind them, a temple spire and the Ganga; visual motifs of Veda, Upaniṣad, Purāṇa as stacked manuscripts.

Characters & Entities

• Śruti
• Smṛti
• Purāṇa
• Upaniṣad
• Mantra
• Bhāṣya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

All forms of sacred knowledge—revelation, tradition, Purāṇic lore, and commentary—are acknowledged as part of the spiritual treasury.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Within Kāśī-khaṇḍa, the mention supports Kāśī’s identity as a supreme seat of learning and liberation.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite; it gestures toward study, recitation, and engagement with sacred literature.