Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 40›Shloka 62
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 62

Devanagari script

जपोऽहुतोहुतो होमः प्रहुतो भौतिको बलिः । प्राशितं पितृसंतृप्तिर्हुतं ब्राह्मं द्विजार्चनम्

Transliteration

japo'hutohuto homaḥ prahuto bhautiko baliḥ | prāśitaṃ pitṛsaṃtṛptirhutaṃ brāhmaṃ dvijārcanam

Translation

ଜପକୁ ‘ଅହୁତ’ କୁହାଯାଏ; ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେବା ‘ହୁତ’ ଅର୍ଥାତ୍ ହୋମ; ଜୀବଭୂତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଳି ‘ପ୍ରହୁତ’; ପିତୃମାନଙ୍କ ସନ୍ତୃପ୍ତି ‘ପ୍ରାଶିତ’; ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚନା ‘ବ୍ରାହ୍ମହୁତ’ ଅଟେ।

Word by Word
जपःrecitation (japa)
जपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अहुतः(is) the ‘ahuta’
अहुतः:
Vidhेय (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootअ + हुत (√हु धातु + त कृत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृत् (PPP)
हुतः(is) the ‘huta’
हुतः:
Vidhेय (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Root√हु (धातु) + त (कृत्) → हुत
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृत् (PPP)
होमःfire-offering (homa)
होमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्रहुतः(is) the ‘prahuta’
प्रहुतः:
Vidhेय (Predicate adjective/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्र + √हु (धातु) + त (कृत्) → प्रहुत
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृत् (PPP)
भौतिकःmaterial / pertaining to beings
भौतिकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभौतिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
बलिःoffering (bali)
बलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्राशितम्the ‘prāśita’ (eating/partaking)
प्राशितम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्र√अश् (धातु) + त (कृत्) → प्राशित
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भूतकृत् (PPP)
पितृancestors
पितृ:
—
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
संतृप्तिःsatisfaction
संतृप्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसम्√तृप् (धातु) + ति (कृत्) → संतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कृतान्त-भाववाचक
पितृसंतृप्तिःsatisfaction of the ancestors
पितृसंतृप्तिः:
Vidhेय (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootपितृ + संतृप्ति (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (पितॄणां संतृप्तिः), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
हुतम्the ‘huta’ (offering)
हुतम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Root√हु (धातु) + त (कृत्) → हुत
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
ब्राह्मम्Brahma-related / Brahmin-related
ब्राह्मम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्राह्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
द्विजtwice-born (Brahmin etc.)
द्विज:
—
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
अर्चनम्worship
अर्चनम्:
Vidhेय (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Root√अर्च् (धातु) + अन (कृत्) → अर्चन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कृतान्त-भाववाचक
द्विजार्चनम्worship of the twice-born
द्विजार्चनम्:
Vidhेय (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootद्विज + अर्चन (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (द्विजानाम् अर्चनम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra (nitya-karma integration)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A single composite scene showing the five acts around a Kāśī home/āśrama: a person chanting japa beads, tending a small homa fire, placing bali outside for creatures, offering water for pitṛs, and respectfully feeding a learned dvija; Ganga and ghats faintly visible.

Characters & Entities
J
Japa
H
Homa
B
Bali
P
Pitṛ
D
Dvija (twice-born)

FAQs

True dharma integrates devotion (japa), cosmic order (homa), compassion to beings (bali), ancestral duty (pitṛ-satisfaction), and reverence to sacred learning (dvija-arcana).

The verse belongs to the Kāśīkhaṇḍa tradition centered on Kāśī, presenting dharma as the living glory of the sacred city.

Definitions of the pañcayajñas and their practical forms: japa, homa, bali, pitṛ-satiation, and honoring learned dvijas.

←Previous Verse
Next Verse→