भुग्नेन विनतेनापि सशिरेणापि दुःखिता । ऋज्वी कृकाटिका श्रेष्ठा समांसा च समुन्नता
bhugnena vinatenāpi saśireṇāpi duḥkhitā | ṛjvī kṛkāṭikā śreṣṭhā samāṃsā ca samunnatā
କୃକାଟିକା (ଗଳା-ସନ୍ଧି) ଯଦି ଭଙ୍ଗା/ବାଙ୍କା, ନମ୍ର କିମ୍ବା ଗାଠ/ଉଭାରଯୁକ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ସେ ଦୁଃଖିନୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃକାଟିକା ସିଧା, ସମମାଂସଳ ଏବଂ ମୃଦୁ ଭାବେ ସାନା ଉନ୍ନତ ଥାଏ।
Skanda
Tirtha: Kāśīkṣetra
Type: kshetra
Scene: A calm diagnostic illustration: the teacher indicates the neck-junction (kṛkāṭikā) with three symbolic variants—bent, drooping, lumpy—contrasted with the ideal straight, gently raised form; Kāśī’s ghāṭa steps appear in the distance.
It conveys a traditional view that harmony in form reflects harmony in fate, pointing toward balanced living and virtue.
The Kāśī Khaṇḍa’s overall setting is Kāśī; this verse does not name a particular tīrtha.
None.