Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 58
Devanagari script
घनौ वृत्तौ दृढौ पीनौ समौ शस्तौ पयोधरौ । स्थूलाग्रौ विरलौ शुष्कौ वामोरूणां न शर्मदौ
Transliteration
ghanau vṛttau dṛḍhau pīnau samau śastau payodharau | sthūlāgrau viralau śuṣkau vāmorūṇāṃ na śarmadau
Translation
ଘନ, ବୃତ୍ତ, ଦୃଢ, ପୀନ, ସମ ଓ ସୁଗଠିତ ସ୍ତନ ପ୍ରଶଂସନୀୟ; କିନ୍ତୁ ଅଗ୍ରଭାଗ ସ୍ଥୂଳ, ବିରଳ କିମ୍ବା ଶୁଷ୍କ ହେଲେ ସୁଜଂଘା ନାରୀକୁ ସୁଖ ଦିଏନାହିଁ।
Word by Word
ghanaudense, compact
ghanau:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootghana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; विशेषणम्
vṛttauround
vṛttau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootvṛtta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्
dṛḍhaufirm, hard
dṛḍhau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootdṛḍha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्
pīnaufull, plump
pīnau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootpīna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्
samaueven, symmetrical
samau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootsama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्
śastaucommendable, good
śastau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootśasta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्
payodharaubreasts (lit. milk-bearers)
payodharau:
Karta/Āśraya (Subject/topic)
TypeNoun
Rootpaya (प्रातिपदिक) + dhara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (पयः धरतीति)
sthūlāgrauhaving thick tips/fronts
sthūlāgrau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootsthūla (प्रातिपदिक) + agra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; कर्मधारयः (स्थूलम् अग्रं यस्य)
viralausparse, thinly set
viralau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootvirala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्
śuṣkaudry
śuṣkau:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootśuṣka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम्
vāmorūṇāmof women’s thighs
vāmorūṇām:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootvāma (प्रातिपदिक) + ūru (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; कर्मधारयः (वामाः ऊरवः)
nanot
na:
Negation
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation particle)
śarmadaugiving comfort/pleasure
śarmadau:
Viśeṣaṇa (Predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootśarma (प्रातिपदिक) + da (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; उपपद-तत्पुरुषः (शर्म ददातीति)
Speaker
Skanda
Visual Art Cues
Scene: A learned narrator in Kāśī explains classical strī-lakṣaṇa to attentive listeners in a quiet sabhā; the visual emphasis is on the teaching setting—palm-leaf manuscript, rosary, and the sanctified city backdrop—rather than explicit anatomy.
Characters & Entities
K
Kāśī (Vārāṇasī)FAQs
It presents traditional markers of well-being and comfort within household life, using the idiom of lakṣaṇa.
None directly; the Kāśī-khaṇḍa context remains in the background.
None.