योध्यापयेदेकदेशं श्रुतेरंगान्यथापि वा । वृत्त्यर्थं स उपाध्यायो विद्वद्भिः परिगीयते
yodhyāpayedekadeśaṃ śruteraṃgānyathāpi vā | vṛttyarthaṃ sa upādhyāyo vidvadbhiḥ parigīyate
ଜୀବିକାର୍ଥେ ଯେ ଶ୍ରୁତିର ଏକ ଅଂଶ କିମ୍ବା ବେଦାଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ପଢ଼ାନ୍ତି, ବିଦ୍ୱାନମାନେ ତାଙ୍କୁ ‘ଉପାଧ୍ୟାୟ’ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
Skanda
Tirtha: Kāśī-kṣetra
Type: kshetra
Scene: A learned upādhyāya instructs a small group in Vedāṅgas—phonetics, metrics, or ritual auxiliaries—amid manuscripts and teaching tools, suggesting practical, livelihood-based instruction.
It distinguishes levels of teaching responsibility, honoring instructors while clarifying traditional definitions.
The instruction appears in Kāśī Khaṇḍa, reflecting Kāśī’s learned culture and dharma-centered social order.
Teaching Śruti partially or teaching Vedāṅgas as a professional duty is identified as the role of an upādhyāya.