Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 39
Devanagari script
रयात्तु मांसकं भुंजन्कश्चिद्विकटदंष्ट्रकः । रोषात्तमभिदुद्राव दृष्ट्वा संतर्जयन्निव
Transliteration
rayāttu māṃsakaṃ bhuṃjankaścidvikaṭadaṃṣṭrakaḥ | roṣāttamabhidudrāva dṛṣṭvā saṃtarjayanniva
Translation
ଆଉ ଗୋଟିଏ ଭୂତ ବିକଟ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଧାରୀ; ସେ ତ୍ୱରାରେ ମାଂସ ଖାଉଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କ୍ରୋଧରେ ଯେନେ ଧମକାଉଥିବା ପରି ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଲା।
Word by Word
रयात्from speed/impetuously
रयात्:
Hetu/Apādāna (Cause)
TypeNoun
Rootरयि/रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेतौ/कारणे
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
मांसकम्a piece of meat
मांसकम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootमांसक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म
भुञ्जन्eating
भुञ्जन्:
Kriyā (Concomitant action)
TypeAdjective
Root√भुज् (धातु) (शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणभावे (while eating)
कश्चित्someone
कश्चित्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootकश्चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विकटदंष्ट्रकःhaving huge tusks/fangs
विकटदंष्ट्रकः:
Karta (Subject, qualifier)
TypeAdjective
Rootविकट + दंष्ट्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (विकटाः दंष्ट्रकाः यस्य सः)
रोषात्from anger
रोषात्:
Hetu/Apādāna (Cause)
TypeNoun
Rootरोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; हेतौ
तम्him
तम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अभिदुद्रावrushed at/ran towards
अभिदुद्राव:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootअभि √द्रु (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyā (Prior action)
TypeIndeclinable
Root√दृश् (धातु) + क्त्वा
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक
संतर्जयन्threatening
संतर्जयन्:
Kriyā (Concomitant action)
TypeAdjective
Rootसम् √तर्ज् (धातु) (शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणभावे (while threatening)
इवas if
इव:
Sambandha (Simile marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमार्थक (comparative particle)
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A tusked, grotesque bhūta devours flesh in haste; spotting the child, it charges forward in rage, as if to terrorize him into submission.
Characters & Entities
B
BhūtasFAQs
Anger and violence are portrayed as distractions; the seeker is urged to remain unmoved by tamasic displays.
The Kāśīkhaṇḍa framework glorifies Kāśī broadly; the verse itself is part of an episode of testing.
None.