Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 61
Devanagari script
कार्मुकाणां विकृष्टानां पततां च पतत्रिणाम् । भिंदिपालभुशुंडीनां क्ष्वेडितानां रवोऽभवत्
Transliteration
kārmukāṇāṃ vikṛṣṭānāṃ patatāṃ ca patatriṇām | bhiṃdipālabhuśuṃḍīnāṃ kṣveḍitānāṃ ravo'bhavat
Translation
ଧନୁଷ ଟାଣିବାର ଧ୍ୱନି, ଉଡୁଥିବା ବାଣର ଶବ୍ଦ ଏବଂ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଭିଣ୍ଡିପାଳ-ଭୁଶୁଣ୍ଡୀର ସିଁ-ସିଁ ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା।
Word by Word
कार्मुकाणाम्of bows
कार्मुकाणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकार्मुक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठीविभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
विकृष्टानाम्of (those) drawn back
विकृष्टानाम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + कृष् (धातु) → विकृष्ट (कृदन्त/भूतकर्मणि)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठीविभक्ति, बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle)
पतताम्of (those) flying/falling
पतताम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) → पतत् (कृदन्त/वर्तमानकृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठीविभक्ति, बहुवचन; वर्तमानकृदन्त (present active participle)
चand
च:
Samuccaya (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
पतत्रिणाम्of birds
पतत्रिणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपतत्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठीविभक्ति, बहुवचन
भिंदिपालभुशुंडीनाम्of javelins and bhusuṇḍīs (weapons)
भिंदिपालभुशुंडीनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभिंदिपाल + भुशुंडी (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठीविभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्वसमास (copulative)
क्ष्वेडितानाम्of (those) whizzing/whirring
क्ष्वेडितानाम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्ष्वेड् (धातु) → क्ष्वेडित (कृदन्त/भूतकर्मणि)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठीविभक्ति, बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त
रवःa roar/sound
रवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
अभवत्arose/occurred
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Visual Art Cues
Scene: A dense battlefield moment: archers draw taut bows; arrows streak; heavy javelin-like bhiṇḍipālas and sling-stones/bhuśuṇḍīs whirl through the air, creating a layered sonic and visual blur.
FAQs
It paints the sensory tumult of war, contrasting worldly violence with the puranic ideal of seeking refuge in dharma.
None in this verse.
None.