Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 17

Devanagari script

मरीचिरत्रि पुलहः पुलस्त्यः क्रतुरंगिराः । वसिष्ठः कश्यपश्चाहं विभांडो मांडवीसुतः

Transliteration

marīciratri pulahaḥ pulastyaḥ kraturaṃgirāḥ | vasiṣṭhaḥ kaśyapaścāhaṃ vibhāṃḍo māṃḍavīsutaḥ

Translation

ମରୀଚି, ଅତ୍ରି, ପୁଲହ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, କ୍ରତୁ ଓ ଅଙ୍ଗିରା; ବସିଷ୍ଠ, କଶ୍ୟପ ଏବଂ ମୁଁ ନିଜେ—ମାଣ୍ଡବୀପୁତ୍ର ବିଭାଣ୍ଡ ସହ—ସମସ୍ତେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Word by Word

• मरीचिः: Marīci
• मरीचिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मरीचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अत्रिः: Atri
• अत्रिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अत्रि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• पुलहः: Pulaha
• पुलहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुलह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• पुलस्त्यः: Pulastya
• पुलस्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुलस्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• क्रतुः: Kratu
• क्रतुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अंगिराः: Aṅgiras
• अंगिराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (अङ्गिराः = प्रथमा-एकवचन, ऋषिनाम-विशेषरूप)

• वसिष्ठः: Vasiṣṭha
• वसिष्ठः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• कश्यपः: Kaśyapa
• कश्यपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कश्यप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन

• विभाण्डः: Vibhāṇḍa
• विभाण्डः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विभाण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• माण्डवीसुतः: son of Māṇḍavī
• माण्डवीसुतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: माण्डवी + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—माण्डव्याः सुतः

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya; verse lists sages as attendees)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Other sages / audience within the narrative frame

Visual Art Cues

Scene: A solemn gathering of great sages seated in a semi-circle, matted locks and bark garments, some with kamandalu and darbha; the sacred city’s aura behind them; the narrator-sage includes himself among the attendees.

Characters & Entities

• Marīci
• Atri
• Pulaha
• Pulastya
• Kratu
• Aṅgiras
• Vasiṣṭha
• Kaśyapa
• Vibhāṇḍa
• Māṇḍavī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The presence of the foremost ṛṣis functions as scriptural endorsement: Kāśī is validated as a supreme dharma-field by the highest spiritual authorities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī, implicitly as the gathering place of the greatest sages.

What ritualistic prescription is mentioned?

None stated; the verse is a roll-call establishing the sanctity of the occasion.