Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 11

Devanagari script

तिलोत्तमोर्वशीरंभा प्रभा विद्युत्प्रभा शुभा । सुमंगला शुभालापा सुशीलाड्या वरांगनाः

Transliteration

tilottamorvaśīraṃbhā prabhā vidyutprabhā śubhā | sumaṃgalā śubhālāpā suśīlāḍyā varāṃganāḥ

Translation

ତିଲୋତ୍ତମା, ଉର୍ବଶୀ, ରମ୍ଭା, ପ୍ରଭା, ବିଦ୍ୟୁତ୍ପ୍ରଭା, ଶୁଭା, ସୁମଙ୍ଗଲା, ଶୁଭାଲାପା ଓ ସୁଶୀଲା—ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ଉତ୍ସବରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Word by Word

• तिलोत्तमा: Tilottamā (apsaras)
• तिलोत्तमा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तिलोत्तमा (प्रातिपदिक; तिल + उत्तमा)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन

• उर्वशी: Urvaśī
• उर्वशी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उर्वशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• रम्भा: Rambhā
• रम्भा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रम्भा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• प्रभा: Prabhā
• प्रभा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• विद्युत्-प्रभा: Vidyutprabhā
• विद्युत्-प्रभा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विद्युत् (प्रातिपदिक) + प्रभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (light like lightning / ‘of lightning’)

• शुभा: Śubhā
• शुभा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शुभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• सु-मङ्गला: Sumangalā
• सु-मङ्गला: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + मङ्गला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• शुभ-आलापा: Śubhālāpā
• शुभ-आलापा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शुभ (प्रातिपदिक) + आलापा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भाव: ‘having auspicious speech’ (name)

• सु-शीला-आढ्या: Suśīlāḍhyā
• सु-शीला-आढ्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सु (अव्यय/उपसर्ग) + शीला (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘rich in good conduct’ (name)

• वर-अङ्गनाः: excellent women
• वर-अङ्गनाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक) + अङ्गना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A procession of radiant apsarases—Tilottamā, Urvaśī, Rambhā and others—descending with luminous garments and graceful poise, as if the sky itself celebrates Kāśī.

Characters & Entities

• Tilottamā
• Urvaśī
• Rambhā
• Prabhā
• Vidyutprabhā
• Śubhā
• Sumaṅgalā
• Śubhālāpā
• Suśīlā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇas depict dharma’s triumph as a cosmic celebration, where even celestial beings participate in honoring auspicious events.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kāśī-khaṇḍa framework underlies the passage; this verse lists celestial participants rather than a specific Kāśī location.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a descriptive catalogue of celestial maidens associated with festivity and auspiciousness.