Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 7

Devanagari script

दृष्टवान्वानरं तत्र कंचिद्दशरथात्मजः । वानरेणाथ पृष्टोऽयं को भवानिति राघवः

Transliteration

dṛṣṭavānvānaraṃ tatra kaṃciddaśarathātmajaḥ | vānareṇātha pṛṣṭo'yaṃ ko bhavāniti rāghavaḥ

Translation

ସେଠାରେ ଦଶରଥନନ୍ଦନ ଶ୍ରୀରାମ ଜଣେ ବାନରକୁ ଦେଖିଲେ। ତାପରେ ସେ ବାନର ରାଘବଙ୍କୁ ପଚାରିଲା— “ଭବାନ କିଏ?”

Word by Word

• दृष्टवान्: having seen
• दृष्टवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) → दृष्टवत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कृत्-प्रत्ययान्त (क्तवतुँ), परस्मैपदी-धातु; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः; Perfect participle (past active participle)

• वानरम्: a monkey
• वानरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; Accusative singular

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• कञ्चित्: some (one)
• कञ्चित्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; अनिश्चितवाचक विशेषण (indefinite)

• दशरथात्मजः: son of Daśaratha
• दशरथात्मजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दशरथ (प्रातिपदिक) + आत्मज (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (दशरथस्य आत्मजः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• वानरेण: by the monkey
• वानरेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वानर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; Instrumental singular

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connective)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थक निपात (then/and)

• पृष्टः: (was) asked
• पृष्टः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कृत्-प्रत्ययान्त (क्त), कर्मणि प्रयोगः; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; past passive participle

• अयम्: this (person)
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; demonstrative pronoun

• कः: who
• कः: Prashna (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; interrogative pronoun

• भवान्: you (sir)
• भवान्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; आदरार्थक द्वितीयपुरुष-संबोधनार्थ सर्वनाम (honorific ‘you’)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)

• राघवः: Rāghava (Rāma)
• राघवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राघव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Narrator (Purāṇic voice; speaker not explicit in snippet)

Visual Art Cues

Scene: Rāma (with Lakṣmaṇa) beholds a solitary vānarā in disguise/alert posture; the vānarā steps forward and questions Rāma’s identity; forested hill backdrop, sense of poised diplomacy.

Characters & Entities

• Rāma
• Daśaratha
• Rāghava
• Vānara (monkey)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma begins with right inquiry—identity and intention are clarified before friendship or alliance is formed.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The larger context is Setukhaṇḍa, oriented to Setu/Rāmeśvaram; this verse itself sets up the episode rather than praising a specific tirtha directly.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.