Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 59

Devanagari script

अस्मिन्गोत्रे तु ये विप्राः क्रूराः कुटिलगामिनः । दूषणा द्वेषिणस्तुच्छाः सर्वसंग्रहतत्पराः

Transliteration

asmingotre tu ye viprāḥ krūrāḥ kuṭilagāminaḥ | dūṣaṇā dveṣiṇastucchāḥ sarvasaṃgrahatatparāḥ

Translation

କିନ୍ତୁ ଏହି ଗୋତ୍ରରେ ଜନ୍ମିତ ଯେ ବିପ୍ରମାନେ କ୍ରୂର, କୁଟିଳ ପଥଗାମୀ, ଦୋଷାନ୍ୱେଷୀ, ଦ୍ୱେଷୀ, ତୁଚ୍ଛଚିତ୍ତ ଏବଂ କେବଳ ସଂଗ୍ରହରେ ତତ୍ପର—ସେମାନଙ୍କ ଆଚରଣ ନିନ୍ଦିତ।

Word by Word

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• गोत्रे: in the gotra/lineage
• गोत्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विशेष/विरोधबोधक अव्यय (particle)

• ये: who/which
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धबोधक सर्वनाम (relative pronoun)

• विप्राः: Brahmins
• विप्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• क्रूराः: cruel
• क्रूराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: क्रूर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्

• कुटिलगामिनः: going in crooked ways
• कुटिलगामिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कुटिल-गामिन् (प्रातिपदिक; कुटिल + गामिन्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्

• दूषणाः: fault-finders, slanderous
• दूषणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दूषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (दूषणः=दोषारोपकः)

• द्वेषिणः: hating, spiteful
• द्वेषिणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: द्वेषिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्

• तुच्छाः: petty, mean
• तुच्छाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तुच्छ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्

• सर्वसंग्रहतत्पराः: intent on acquiring/hoarding everything
• सर्वसंग्रहतत्पराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-संग्रह-तत्पर (प्रातिपदिक; सर्व + संग्रह + तत्पर)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्

Speaker

Unspecified (Dharmāraṇya Khaṇḍa narrative voice; likely Sūta-type purāṇic narrator)

Visual Art Cues

Scene: A moral allegory: brāhmaṇas with sacred thread but darkened aura hoarding pots of grain/coins, pointing fingers in blame, while a straight-path ascetic walks a luminous path through the forest—showing contrast between ārjava and kutilatā.

Characters & Entities

• Vipra (brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cruelty, deceit, hatred, and greed destroy dharma; spiritual status is nullified by adharmic behavior.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is praised in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a moral critique aimed at reforming conduct.