Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 86

Devanagari script

ये चान्ये पूर्वजाः स्वर्गे ये चान्ये नरकौकसः । ये च तिर्यक्त्वमापन्ना ये च भूतादिसंस्थिताः

Transliteration

ye cānye pūrvajāḥ svarge ye cānye narakaukasaḥ | ye ca tiryaktvamāpannā ye ca bhūtādisaṃsthitāḥ

Translation

ଏବଂ ଯେ ଅନ୍ୟ ପିତୃଗଣ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯେ ଅନ୍ୟେ ନରକବାସୀ; ଯେମାନେ ତିର୍ୟକ୍-ଯୋନି (ପଶୁ ଆଦି) ପ୍ରାପ୍ତ, ଏବଂ ଯେମାନେ ଭୂତ-ପ୍ରେତାଦି ସତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ—

Word by Word

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम् (Plural)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• अन्ये: other
• अन्ये: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (adjective)

• पूर्वजाः: ancestors, forefathers
• पूर्वजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पूर्वज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• स्वर्गे: in heaven
• स्वर्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• अन्ये: other
• अन्ये: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम्

• नरकौकसः: dwellers of hell
• नरकौकसः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नरक + ओकस् (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (नरकस्य ओकसः = dwellers of hell)

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम्

• तिर्यक्त्वम्: animal state, being an animal
• तिर्यक्त्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तिर्यक्त्व (प्रातिपदिक; भाव-नाम)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• आपन्नाः: having attained, fallen into
• आपन्नाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आपद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकालिक-कृदन्तः (past participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘प्राप्त/गत’ अर्थे

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम्

• भूतादि-संस्थिताः: situated among beings etc.
• भूतादि-संस्थिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भूत + आदि + संस्थित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: भूतादि- (तत्पुरुष-पूर्वपद) + ‘संस्थित’ (स्था धातोः क्त); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘भूतादिषु संस्थिताः’ (located among beings etc.)

Speaker

Unspecified (continuation of śrāddha context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmakūpa (contextual)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A teacher-narrator enumerates the many destinies of ancestors—heavenly, hellish, animal, and spirit-realms—setting a solemn tone before prescribing rites at a sacred well.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Svarga
• Naraka
• Bhūtas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śrāddha is envisioned as a compassionate act whose benefit can reach ancestors in many states of existence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The surrounding passage points to Dharmakṣetra/Dharmakūpa as the ritual locus, though this verse lists realms rather than a site.

What ritualistic prescription is mentioned?

It prepares the scope of śrāddha’s recipients—ancestors in heaven, hell, animal births, and spirit-like conditions.