Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 49

Devanagari script

वेदोक्तं विदितं कर्म्म नित्यं कुर्यादतंद्रितः । यदि कुर्याद्यथाशक्ति प्राप्नुयात्सद्गतिं पराम्

Transliteration

vedoktaṃ viditaṃ karmma nityaṃ kuryādataṃdritaḥ | yadi kuryādyathāśakti prāpnuyātsadgatiṃ parām

Translation

ବେଦୋକ୍ତ ଓ ଜଣାଶୁଣା କର୍ମକୁ ଅଳସତା ଛାଡ଼ି ନିତ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ଯେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ କରେ, ସେ ପରମ ସଦ୍ଗତି ପାଏ।

Word by Word

• वेदोक्तम्: enjoined in the Veda
• वेदोक्तम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + उक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक, वच् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd) / प्रथमा (1st) एकवचन; कर्मविशेषणरूपेण (कर्म इति नपुंसकस्य विशेषणम्); षष्ठी-तत्पुरुषः (वेदेन उक्तम्/वेदे उक्तम्)

• विदितम्: known/understood
• विदितम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विद् (धातु) → विदित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• कर्म: duty/ritual act
• कर्म: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• नित्यम्: always/regularly
• नित्यम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावेन क्रियाविशेषण (adverbial accusative/नपुंसक-द्वितीया एकवचनरूपेण)

• कुर्यात्: one should do
• कुर्यात्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अतन्द्रितः: unwearied/without laziness
• अतन्द्रितः: Karta (Agent qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + तन्द्रित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नञ्-समासार्थः (तन्द्रारहितः)

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition marker)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: अव्यय, शर्तवाचक (conditional conjunction)

• कुर्यात्: one should do
• कुर्यात्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• यथाशक्ति: according to one’s ability
• यथाशक्ति: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय) + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; अव्ययरूपेण क्रियाविशेषण

• प्राप्नुयात्: would attain
• प्राप्नुयात्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सद्गतिम्: a good destination
• सद्गतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्मधारयः (सत् एव गतिः)

• पराम्: supreme
• पराम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘गतिम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Deductive (sectional narration; likely Sūta speaking in a dharma-teaching passage)

Visual Art Cues

Scene: A disciplined practitioner at dawn performing sandhyā with arghya, then tending a small sacred fire; a subtle ladder/path rising toward a luminous ‘sadgati’ horizon indicating the promised outcome.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady, sincere daily practice—done within one’s means—leads to spiritual uplift and the highest good.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named; it is a general dharma maxim.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform Veda-enjoined daily rites (nitya-karmas) consistently and proportionate to one’s capacity (yathāśakti).