Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 2

Devanagari script

सुवस्त्रभूषाभरणां मृदुवाक्यपरायणाम् । एकाकिनीं क्रदमानाम दृष्ट्वा तां विस्मिता वयम्

Transliteration

suvastrabhūṣābharaṇāṃ mṛduvākyaparāyaṇām | ekākinīṃ kradamānāma dṛṣṭvā tāṃ vismitā vayam

Translation

ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲୁ—ସୁବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭୂଷଣରେ ଅଲଙ୍କୃତା, ମୃଦୁବାକ୍ୟରେ ପରାୟଣା—ତଥାପି ଏକାକିନୀ ରୁଦନ କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆମେ ବିସ୍ମିତ ହେଲୁ।

Word by Word

• सुवस्त्रभूषाभरणाम्: (her) adorned with fine clothes, ornaments and jewelry
• सुवस्त्रभूषाभरणाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सु-वस्त्र (प्रातिपदिक) + भूषा (प्रातिपदिक) + आभरण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (विशेषणसमासः), ‘सु-वस्त्र-भूषा-आभरणा’ इति (सु-वस्त्रैः भूषाभिः आभरणैः च युक्ता)

• मृदुवाक्यपरायणाम्: devoted to gentle speech
• मृदुवाक्यपरायणाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: मृदु (प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक) + परायण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः, ‘मृदु-वाक्य-परायणा’ (मृदुवाक्ये परायणा/निष्ठा)

• एकाकिनीम्: alone, solitary (woman)
• एकाकिनीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एकाकिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

• क्रदमानाम्: crying, lamenting
• क्रदमानाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: क्रन्द् (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ/शानच्-प्रत्ययः), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘क्रन्दमानाम्’ = रुदतीम्

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘दृष्ट्वा’ = seeing/having seen

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• विस्मिताः: astonished
• विस्मिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विस्मित (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (वयम् इत्यस्य)

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उभयलिङ्ग-प्रयोग्य (सर्वनाम), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Rāmadūtāḥ (as reported within Vyāsa’s narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: In a quiet forest clearing, a richly adorned celestial-looking woman sits alone, tears falling; nearby, astonished companions pause mid-step, taking in the paradox of splendor and sorrow.

Characters & Entities

• Rāmadūtāḥ
• Rāma

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Outer prosperity does not prevent suffering; dharma calls for empathy and timely assistance to the afflicted.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya is the implied sacred landscape; no individual tirtha is specified in the verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.