Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 80

Devanagari script

युद्धावहारः संग्रामो द्वासप्ततिदिनान्यभूत् । वैशाखादि तिथौ राम उवास रणभूमिषु । अभिषिक्तो द्वितीयायां लंकाराज्ये विभी षणः

Transliteration

yuddhāvahāraḥ saṃgrāmo dvāsaptatidinānyabhūt | vaiśākhādi tithau rāma uvāsa raṇabhūmiṣu | abhiṣikto dvitīyāyāṃ laṃkārājye vibhī ṣaṇaḥ

Translation

ଯୁଦ୍ଧର ବିରାମ ଓ ସଂଗ୍ରାମ—ଦୁହେଁ ମିଶି ବାହାତ୍ତର ଦିନ ହେଲା। ବୈଶାଖ ଆଦି ତିଥିରୁ ଶ୍ରୀରାମ ରଣଭୂମିରେ ହିଁ ରହିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ଲଙ୍କାରାଜ୍ୟରେ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହେଲା।

Word by Word

• युद्धावहारः: the course/engagement of war
• युद्धावहारः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युद्ध + अवहार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (युद्धस्य अवहारः = युद्ध-व्यवहार/युद्ध-प्रसङ्गः)

• संग्रामः: the battle
• संग्रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संग्राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• द्वासप्ततिदिनानि: seventy-two days
• द्वासप्ततिदिनानि: Kala-adhikarana (Duration/कालावधि)
• Type: Noun
• Root: द्वासप्तति + दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; समासः—द्विगु/तत्पुरुषः (द्वासप्ततिः संख्या + दिनानि)

• अभूत्: was / occurred
• अभूत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: लुङ् (Aorist/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• वैशाखादि: beginning with Vaiśākha
• वैशाखादि: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वैशाख + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वैशाखः आदिः यस्य)

• तिथौ: on the lunar date
• तिथौ: Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तिथि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• रामः: Rama
• रामः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• उवास: dwelt / stayed
• उवास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वस् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• रणभूमिषु: on the battlefields
• रणभूमिषु: Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रण + भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (रणस्य भूमिः)

• अभिषिक्तः: was consecrated / anointed
• अभिषिक्तः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अभिषिक्त (कृदन्त; अभि-√सिच् (धातु) + क्त)
• Form: कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• द्वितीयायाम्: on the second (lunar day)
• द्वितीयायाम्: Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्वितीया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तिथौ

• लंकाराज्ये: in the kingdom of Lanka
• लंकाराज्ये: Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लंका + राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (लङ्कायाः राज्ये)

• विभीषणः: Vibhishana
• विभीषणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विभीषण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Unnamed Purāṇic narrator (contextual narrator within Brāhma Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Laṅkā-rājya-abhisheka-smṛti (narrative locus)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Vibhīṣaṇa seated for coronation on a jeweled throne; priests pour consecration waters; Rāma stands as dharma-guarantor; Laṅkā’s golden city in the background, battlefield now quiet.

Characters & Entities

• Rāma
• Vaiśākha (month)
• Vibhīṣaṇa
• Laṅkā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma restores rightful governance: victory is completed not merely by conquest, but by establishing just rule (rājadharma).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Laṅkā is referenced as the kingdom where rightful consecration occurs; no pilgrimage merit is explicitly described.

What ritualistic prescription is mentioned?

Abhiṣeka (royal consecration) of Vibhīṣaṇa on Dvitīyā is mentioned, without detailing the rite.