Adhyaya 28

Verse 1

व्यास उवाच । गोवत्सान्नैरृते भागे दृश्यते लोहयष्टिका । स्वयंभुलिंगरूपेण रुद्रस्तत्र स्थितः स्वयम् । श्रीमार्कण्डेय उवाच । मोक्षतीर्थे सरस्वत्या नभस्ये चंद्रसंक्षये । विप्रान्संपूज्य विधिवत्तेभ्यो दत्त्वा च दक्षिणाम्

ବ୍ୟାସ କହିଲେ—ଗୋବତ୍ସାନର ନୈଋତ୍ୟ ଭାଗରେ ଲୋହଯଷ୍ଟିକା ଦେଖାଯାଏ; ସେଠାରେ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଲିଙ୍ଗରୂପେ ରୁଦ୍ର ସ୍ୱୟଂ ଅବସ୍ଥିତ। ଶ୍ରୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ—ସରସ୍ୱତୀର ମୋକ୍ଷତୀର୍ଥରେ, ନଭସ୍ୟ (ଭାଦ୍ରପଦ) ମାସରେ ଚନ୍ଦ୍ରକ୍ଷୟ ସମୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ବିଧିବତ୍ ପୂଜା କରି ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 2

एकविंशतिवारांस्तु भक्त्या पिंडस्य यत्फलम् । गयायां प्राप्यते पुंसां ध्रुवं तदिह तर्प्पणात्

ଗୟାରେ ଏକୋଇଶିଥର ଭକ୍ତିସହ ପିଣ୍ଡଦାନ କଲେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ସେଇ ଫଳ ଏଠାରେ ତର୍ପଣ କଲେ ନିଶ୍ଚୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 3

लोहयष्ट्यां कृते श्राद्धे नभस्ये चंद्रसंक्षये । प्रेतयोनिविनिर्मुक्ताः क्रीडंति पितरो दिवि

ନଭସ୍ୟ (ଭାଦ୍ରପଦ) ମାସରେ ଚନ୍ଦ୍ରକ୍ଷୟ ସମୟରେ ଲୋହଯଷ୍ଟିକାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ, ପ୍ରେତଯୋନିରୁ ମୁକ୍ତ ପିତୃମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ କ୍ରୀଡ଼ା କରନ୍ତି।

Verse 5

लोहयष्ट्याममावस्यां कार्यं भाद्रपदे जनैः । श्राद्धं वै मुनयः प्राहुः पितरो यदि वल्लभाः

ଭାଦ୍ରପଦ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ଲୋହଯଷ୍ଟିକାରେ ଲୋକମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ମୁନିମାନେ କହିଛନ୍ତି—ଯଦି ପିତୃମାନେ ପ୍ରିୟ।

Verse 6

क्षीरेण तु तिलैः श्वेतैः स्नात्वा सारस्वते जले । पितॄंस्तर्पयते यस्तु तृप्तास्तत्पितरो ध्रुवम्

କ୍ଷୀର ଓ ଶ୍ୱେତ ତିଳ ସହ ସରସ୍ୱତୀ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରେ, ତାହାର ପିତୃମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 7

तत्र श्राद्धानि कुर्वीत सक्तुभिः पयसा सह । अमावास्यादिनं प्राप्य पितॄणां मोक्षमिच्छकैः

ସେଠାରେ ପିତୃମୋକ୍ଷ ଇଚ୍ଛୁକମାନେ ଅମାବାସ୍ୟା ଆଦି ପବିତ୍ର ଦିନ ଆସିଲେ ସକ୍ତୁ ଓ କ୍ଷୀର ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମ କରିବେ।

Verse 8

रुद्रतीर्थे ततो धेनुं दद्याद्वस्त्रादिभूषिताम् । विष्णुतीर्थे हिरण्यं च प्रदद्यान्मोक्षमिच्छुकः

ତାପରେ ରୁଦ୍ରତୀର୍ଥରେ ମୋକ୍ଷକାମୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବସ୍ତ୍ରାଦିରେ ଶୋଭିତ ଧେନୁ ଦାନ କରିବେ; ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁତୀର୍ଥରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରିବେ।

Verse 9

गयायां पितृरूपेण स्वयमेव जनार्दनः । तं ध्यात्वा पुंडरीकाक्षं मुच्यते च ऋणत्रयात्

ଗୟାରେ ସ୍ୱୟଂ ଜନାର୍ଦନ ପିତୃରୂପେ ବିରାଜିତ; ସେହି ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ ତ୍ରିବିଧ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

Verse 10

प्रार्थयेत्तत्र गत्वा तं देवदेवं जनार्दनम् । आगतोऽस्मि गयां देव पितृभ्यः पिंडदित्सया । एष पिंडो मया दत्तस्तव हस्ते जनार्दन

ସେଠାକୁ ଯାଇ ଦେବଦେବ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବ— “ହେ ଦେବ! ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡଦାନ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ମୁଁ ଗୟାକୁ ଆସିଛି। ହେ ଜନାର୍ଦନ! ଏହି ପିଣ୍ଡ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ହସ୍ତରେ ଅର୍ପଣ କଲି।”

Verse 11

परलोकगतेभ्यश्च त्वं हि दाता भविष्यसि । अनेनैव च मंत्रेण तत्र दद्याद्धरेः करे

“ପରଲୋକଗତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ହିଁ ଦାତା ହେବେ।” ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ସେଠାରେ ହରିଙ୍କ କରେ ଅର୍ପଣ କରିବ।

Verse 12

चंद्रे क्षीणे चतुर्दश्यां नभस्ये पिंडमाहरेत् । पितॄणामक्षया तृप्तिर्भविष्यति न संशयः

ଚନ୍ଦ୍ର କ୍ଷୀଣ ହେବାବେଳେ, ନଭସ୍ୟ ମାସର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ପିଣ୍ଡ ଆଣି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ତେବେ ପିତୃମାନଙ୍କ ତୃପ୍ତି ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 13

एकविंशतिवारांश्च गयायां पिंडपातनैः । भक्त्या तृप्तिमवाप्नोति लोहयष्ट्यां पितृतर्प्पणे

ଗୟାରେ ଏକୋଇଶିଥର ପିଣ୍ଡପାତନ କରି ଭକ୍ତିସହ ପିତୃମାନଙ୍କ ତୃପ୍ତି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ—ବିଶେଷତଃ ଲୋହୟଷ୍ଟୀର ପିତୃତର୍ପଣ ବିଧିରେ।

Verse 14

वारिदस्तृप्तिमाप्नोति सुखमक्षय्यमत्र हि । फलप्रदः सुतान्भक्तानारोग्यमभयप्रदः

ଏଠାରେ ଜଳଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପିତୃମାନଙ୍କ ତୃପ୍ତି ଓ ଅକ୍ଷୟ ସୁଖ ପାଏ। ଏହି ତୀର୍ଥ/କର୍ମ ଫଳଦାୟକ—ଭକ୍ତ ପୁତ୍ର, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଅଭୟ ପ୍ରଦାନ କରେ।

Verse 15

वित्तं न्यायार्जितं दत्तं स्वल्पं तत्र महाफलम् । स्नानेनापि हि तत्तीर्थे रुद्रस्यानुचरो भवेत्

ନ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜିତ ଧନ, ଅଳ୍ପ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଠାରେ ଦାନ କଲେ ମହାଫଳ ମିଳେ। ଏବଂ ସେଇ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁଚର ହୁଏ।

Verse 28

इति श्रीस्कांदे महापुराणे एकाकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां तृतीये ब्रह्मखण्डे पूर्वभागे धर्मारण्यमाहात्म्ये संक्षेपतस्तीर्थमाहात्म्य वर्णनं नामाष्टविंशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାରେ, ତୃତୀୟ ବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡର ପୂର୍ବଭାଗସ୍ଥ ଧର୍ମାରଣ୍ୟ-ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ତୀର୍ଥ-ମାହାତ୍ମ୍ୟର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।