Adhyaya 27

Verse 1

सूत उवाच । तत्र तस्य समीपस्थं मार्कंडेनोपलक्षितम् । तीर्थं गोवत्ससंज्ञं तु सर्वत्र भुवि संश्रुतम्

ସୂତ କହିଲେ—ସେହି ସ୍ଥାନର ସମୀପରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ‘ଗୋବତ୍ସ-ତୀର୍ଥ’ ନାମକ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 2

तत्रावतीर्य गोवत्सस्वरूपेणांबिकापतिः । स्वयंभूलिंगरूपेण संस्थितो जगतां पतिः

ସେଠାରେ ଅମ୍ବିକାପତି (ଶିବ) ଗୋବତ୍ସରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ଏବଂ ଜଗତ୍ପତି ସ୍ୱୟଂଭୂ ଲିଙ୍ଗରୂପେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ।

Verse 3

आसीद्बलाहकोनाम रुद्रभक्तो महाबलः । आखेटकसमायुक्तो नृपः परपुरंजयः

ବଲାହକ ନାମରେ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ—ମହାବଳୀ, ରୁଦ୍ରଭକ୍ତ, ଶିକାରରେ ନିୟୁକ୍ତ, ଏବଂ ଶତ୍ରୁନଗର-ବିଜୟୀ।

Verse 4

मृगयूथे स्थितं दृष्ट्वा गोवत्सं तत्पदातिना । उक्तो राजा मया दृष्टं कौतुकं नृपसत्तम

ହରିଣମାନଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଗୋବଛୁଆକୁ ଦେଖି ସେ ପଦାତି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲା— “ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କୌତୁକ ଦେଖିଛି।”

Verse 5

गोवत्सो मृगयूथस्य दृष्टो मध्यस्थितो मया । तेषामेवानुरक्तोऽसौ जनन्या रहितस्तथा

“ମୁଁ ହରିଣ ଝୁଣ୍ଡର ଠିକ୍‌ ମଧ୍ୟରେ ଗୋବଛୁଆକୁ ଦେଖିଲି। ସେ କେବଳ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ, ଏବଂ ତାହାର ମାଆ ମଧ୍ୟ ସହିତ ନାହିଁ।”

Verse 6

द्रष्टुं तु कौतुकं राजा तं पदातिं पुरः स्थितम् । उवाच दर्शयस्वेति गोवत्सं च समाविशत्

କୌତୁକ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ରାଜା ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ପଦାତିକୁ କହିଲେ— “ଦେଖାଅ”; ଏବଂ ସେ ଗୋବଛୁଆ ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

Verse 7

गत्वाटवीं तदा राज्ञो दर्शितः स पदातिना । पदातिभिर्मृगानीकं दुद्राव त्रासितं यदा

ତାପରେ ରାଜାଙ୍କ ସହ ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇ ସେ ପଦାତି ଗୋବଛୁଆକୁ ଦେଖାଇଲା। ପଦାତିମାନେ ନିକଟେ ଯିବାମାତ୍ରେ ଭୟଭୀତ ହରିଣ ଝୁଣ୍ଡ ଦୌଡ଼ି ପଳାଇଗଲା।

Verse 8

पीलुगुल्मं प्रति गतं गोवत्सः प्रस्थितस्तदा । राजा तद्धरणाकांक्षो प्राविशद्गुल्ममादरात्

ତେବେ ଗୋବଛୁଆ ପୀଲୁ ଝାଡ଼ିର ଝୁପୁଡ଼ି ଦିଗକୁ ଚାଲିଲା। ତାହାକୁ ଧରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ରାଜା ଆଗ୍ରହରେ ସେଇ ଝାଡ଼ିଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 9

तत्र स्थितं स गोवत्समपश्यन्नृपतिः स्वयम् । यावद्गृह्णाति तं तावल्लिंगं जातं समुज्वलम्

ସେଠାରେ ରାଜା ସ୍ୱୟଂ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଗୋବତ୍ସକୁ ଦେଖିଲେ। ତାହାକୁ ଧରିବାକୁ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଶିବଲିଙ୍ଗ ହଠାତ୍ ପ୍ରକଟ ହେଲା।

Verse 10

तं दृष्ट्वा विस्मितो राजा किमेतदित्यचिंतयत् । यावच्चिंतयते ह्येवं देहं त्यक्त्वा दिवं गतः

ତାହା ଦେଖି ରାଜା ବିସ୍ମିତ ହୋଇ “ଏହା କ’ଣ?” ବୋଲି ଚିନ୍ତା କଲେ। ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।

Verse 11

अत्रांतरे गगनतले समंततः श्रूयते सुरजयकारगर्जितम् । पपात पुष्पवृष्टिरंबराद्राजा गतः शिवभुवनं च तत्क्षणात्

ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଆକାଶମଣ୍ଡଳରେ ସମସ୍ତଦିଗରୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଜୟଘୋଷର ଗର୍ଜନ ଶୁଣାଗଲା। ଆକାଶରୁ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା, ଏବଂ ସେହି କ୍ଷଣରେ ରାଜା ଶିବଭୁବନକୁ ଗଲେ।

Verse 12

तावत्पश्यति तन्नाभ्यं गोवत्सं बालकं स्थितम् । नूनमेष महादेवो वत्सरूपी महेश्वरः

ତେବେ ସେ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଶିଶୁସଦୃଶ ଗୋବତ୍ସକୁ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଦେଖିଲେ। ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ମହାଦେବ—ବତ୍ସରୂପୀ ମହେଶ୍ୱର।

Verse 13

तमानेतुं समुद्युक्तो राजा तमुज्जहार च । तदा तद्देव लिंगं तु नोत्तिष्ठति कथंचन । तदा देवाः सहानेन प्रार्थयामासुरीश्वरम्

ତାହାକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ରାଜା ତାହାକୁ ଉଠାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ ଦିବ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମଧ୍ୟ ଉଠିଲା ନାହିଁ। ତେବେ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।

Verse 14

देवा ऊचुः । भगवन्सर्वदेवेश स्थातव्यं भवता विभो । शुक्लेन लिंगरूपेण सर्वलोकहितैषिणा

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ଭଗବନ୍, ହେ ସର୍ବଦେବେଶ, ହେ ବିଭୋ! ସର୍ବଲୋକହିତ ନିମିତ୍ତେ ଆପଣ ଶୁଦ୍ଧ ଶ୍ୱେତ ଲିଙ୍ଗରୂପେ ଏଠାରେ ସ୍ଥିର ରୁହନ୍ତୁ।

Verse 15

श्रीमहादेव उवाच । स्थास्याम्यहं सदैवात्र लिंगरूपेण देवताः । यस्माद्भाद्रपदे मासि कृष्णपक्षे कुहू दिने

ଶ୍ରୀମହାଦେବ କହିଲେ—ହେ ଦେବମାନେ! ମୁଁ ଏଠାରେ ସଦା ଲିଙ୍ଗରୂପେ ରହିବି; କାରଣ ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର କୁହୂ ତିଥିଦିନ…

Verse 16

तथा तद्दिवसे तत्र स्नानं कृत्वा विधानतः । लिंगं ये पूजयिष्यंति न तेषां विद्यते भयम्

ସେହି ଦିନ ସେଠାରେ ବିଧିମତେ ସ୍ନାନ କରି ଯେମାନେ ଲିଙ୍ଗ ପୂଜା କରିବେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟ ରହିବ ନାହିଁ।

Verse 17

ऋते च पिंडदानेन पूर्वजाः शाश्वतीः समाः । रौरवे नरके घोरे कुंभीपाके च ये गताः

ଏବଂ ପିଣ୍ଡଦାନ ବିନା, ରୌରବ ଓ କୁମ୍ଭୀପାକ ପରି ଘୋର ନରକକୁ ଯାଇଥିବା ପୂର୍ବଜମାନେ ଅନନ୍ତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ରହିପାରନ୍ତି।

Verse 18

अनेकनरकस्थाश्च तिर्यग्योनिगताश्च ये । सकृत्पिंडप्रदानेन स्यात्ते षामक्षया गतिः

ଅନେକ ନରକରେ ଥିବାମାନେ ଓ ତିର୍ୟକ୍-ଯୋନିରେ (ପଶୁଜନ୍ମରେ) ପତିତ ହୋଇଥିବାମାନେ—ଏକଥର ପିଣ୍ଡପ୍ରଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଅକ୍ଷୟ ଗତି (ଉଦ୍ଧାର) ମିଳେ।

Verse 19

ततो बलाहको राजा सर्वदेवसमन्वितः । स्थापयामास तल्लिंगं सर्वदेवसमीपतः

ତେବେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ବଲାହକ ରାଜା ସର୍ବଦେବଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ସେହି ପବିତ୍ର ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।

Verse 20

चकार बहुदानानि लोकानां हितकाम्यया । यावदर्चयते ह्येवं रुद्रोऽपि स्वयमागतः

ଲୋକହିତକାମନାରେ ସେ ବହୁ ଦାନ କଲେ; ଏଭଳି ପୂଜା ଚାଲିଥିବାବେଳେ ସ୍ୱୟଂ ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

Verse 21

रुद्र उवाच । अस्यां रात्रौ तु मनुजाः श्रद्धाभक्तिसमन्विताः । येर्चयिष्यंति देवेशं तेषां पुण्यमनंतकम्

ରୁଦ୍ର କହିଲେ—ଏହି ରାତ୍ରିରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା-ଭକ୍ତିସହିତ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଦେବେଶଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରିବେ, ସେମାନଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଅନନ୍ତ ହେବ।

Verse 22

जागरं ये करिष्यंति गीतशास्त्रपुरःसरम् । उद्धरिष्यंति ते मर्त्याः कुलमेकोत्तरं शतम्

ଗୀତ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରପାଠକୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ଯେମାନେ ରାତ୍ରିଜାଗରଣ କରିବେ, ସେ ମର୍ତ୍ୟମାନେ ନିଜ କୁଳର ଏକଶେ ଏକ ପିଢ଼ିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ।

Verse 23

तावद्गर्ज्जंति तीर्थानि नैमिषं पुष्करं गया । प्रयागं च प्रभासं च द्वारका मथुराऽर्बुदः

ସେ ସମୟରେ ମହାତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଗର୍ଜିତ ହେଲା—ନୈମିଷ, ପୁଷ୍କର, ଗୟା, ପ୍ରୟାଗ, ପ୍ରଭାସ; ଏବଂ ଦ୍ୱାରକା, ମଥୁରା, ଅର୍ବୁଦ।

Verse 24

यावन्न दृश्यते लिंगं गोवत्सं परमाद्भुतम् । यदा हि कुरुते भावं गोवत्सगमनं प्रति

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରମ ଅଦ୍ଭୁତ ‘ଗୋବତ୍ସ’ ନାମକ ଲିଙ୍ଗ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହା ଅଦୃଶ୍ୟ ରହେ; କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ମନ ଗୋବତ୍ସଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଭାବ କରେ, ସେତେବେଳେ ତାହାର ପ୍ରକଟତା ସନ୍ନିକଟ ହୁଏ।

Verse 25

स्ववंशजास्तदा सर्वे नृत्यंति हर्षिता ध्रुवम्

ତେବେ ନିଜ ବଂଶର ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚୟ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି, ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 26

सूत उवाच । यच्चान्यदद्भुतं तत्र वृत्तांतं शृणु त द्विजा । येन वै श्रुतमात्रेण सर्वपापक्षयो भवेत्

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ସେଠାରେ ଘଟିଥିବା ଆଉ ଗୋଟିଏ ଅଦ୍ଭୁତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣ; ଯାହାକୁ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମାତ୍ରେ ସମସ୍ତ ପାପର କ୍ଷୟ ହୁଏ।

Verse 27

यदा वै स्थापितं लिंगं सर्वदेवैः पुरातनम् । विष्णोः प्रतिष्ठानगुणात्सर्वेषां च दिवौक साम्

ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ସେହି ପୁରାତନ ଲିଙ୍ଗକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା-ଶକ୍ତିର ଗୁଣରୁ—ସେତେବେଳେ ତାହା ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନଙ୍କ ସହ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭଫଳଦାୟକ ହେଲା।

Verse 28

अणुमात्रप्रमाणेन प्रत्यहं समवर्द्धत । ततस्ते मनुजा देवा भीतास्तं शरणं ययुः

ତାହା ପ୍ରତିଦିନ ଅଣୁମାତ୍ର ପ୍ରମାଣରେ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲା; ତାପରେ ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦେବମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।

Verse 29

देवा ऊचुः । वृद्धिं संहर देवेश लोका नां स्वस्ति तद्भवेत् । एवमुक्ते ततो लिंगाद्वागुवाचाशरीरिणी

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ଦେବେଶ! ଏହି ବଢୁଥିବା ବୃଦ୍ଧିକୁ ସଂହର କର, ଯେପରି ଲୋକମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଏମିତି କହିବା ସହିତ ଲିଙ୍ଗରୁ ଅଶରୀରୀ ବାଣୀ ନିର୍ଗତ ହେଲା।

Verse 30

शिववाण्युवाच । हे लोका मा भयं वोऽस्तु उपायः श्रूयतामयम् । कश्चिच्चंडालमानीय मत्पुरः स्थाप्यतां धुवम्

ଶିବବାଣୀ କହିଲା—ହେ ଲୋକମାନେ! ତୁମମାନଙ୍କୁ ଭୟ ନ ହେଉ; ଏହି ଉପାୟ ଶୁଣ। ଜଣେ ଚଣ୍ଡାଳକୁ ଆଣି ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କର।

Verse 31

चंडालांश्च समानीय दधुर्देवस्य ते पुरः । तथापि तस्य वृद्धिस्तु नैव निर्वर्तते पुनः

ଚଣ୍ଡାଳମାନଙ୍କୁ ଆଣି ସେମାନେ ଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖିଲେ; ତଥାପି ସେଇ ବୃଦ୍ଧି ପୁନର୍ବାର ଶାନ୍ତ ହେଲା ନାହିଁ।

Verse 32

वागुवाच । कर्म्मणा यस्तु चंडालः सोऽग्रे मे स्थाप्यतां जनाः । तच्छ्रुत्वा महदाश्चर्यं मतिं चकुर्विलोचने

ବାଣୀ କହିଲା—ହେ ଜନମାନେ! ଯେ କର୍ମଦ୍ୱାରା ଚଣ୍ଡାଳ, ସେହି ଲୋକକୁ ମୋ ଆଗରେ ସ୍ଥାପନ କର। ଏହା ଶୁଣି ସେମାନେ ମହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ବିବେକପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିନ୍ତାରେ ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 33

मार्गमाणास्तदा ते तु ग्रामाणि च पुराणि च । कञ्चित्कर्मरतं पापं ददृशुर्ब्राह्मणब्रुवम्

ତେବେ ସେମାନେ ଗ୍ରାମ ଓ ନଗର ଖୋଜୁଥିବାବେଳେ, କୁକର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ଜଣେ ପାପୀକୁ ଦେଖିଲେ; ସେ କେବଳ ନିଜକୁ ‘ବ୍ରାହ୍ମଣ’ ବୋଲି କହୁଥିଲା।

Verse 34

वृषभान्भारसंयुक्तान्मध्याह्नेवाहयत्तु सः । क्षुत्तृट्श्रमपरीतांश्च दुर्बलान्क्रूरमानसः

କ୍ରୂରହୃଦୟ ସେ ମଧ୍ୟାହ୍ନେ ମଧ୍ୟ ଭାରବହି ଷାଣ୍ଡମାନଙ୍କୁ ହାଙ୍କିଲା; ଭୁଖ, ତୃଷ୍ଣା ଓ ଶ୍ରମରେ କ୍ଳାନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ତାହାର ନିର୍ଦୟ ପୀଡ଼ା ଭୋଗିଲେ।

Verse 35

अस्नात्वापि पर्युषितं भक्षयंतीह वै द्विजाः । तं समादाय देवेशं जग्मुर्यत्र जगद्गुरुः

ସେ ସ୍ନାନ ନକରି ପର୍ଯ୍ୟୁଷିତ ଭୋଜନ କରୁଥିଲା; ତେବେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ତାକୁ ଧରି ଦେବେଶ ଜଗଦ୍ଗୁରୁ ଯେଉଁଠି ବିରାଜିତ ଥିଲେ ସେଠାକୁ ନେଇଗଲେ।

Verse 36

देवालयाग्रभूमौ तं स्थापयासुरादृताः । भस्मी बभूव सहसा गोवत्साग्रे निरूपितः

ସେମାନେ ଆଦରସହ ତାକୁ ଦେବାଳୟର ଅଗ୍ରଭୂମିରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଭସ୍ମୀଭୂତ ହେଲା—ଗୋବତ୍ସର ଆଗରେ ରଖାଯାଇଥିବା ପରି।

Verse 37

चंडालस्थल इत्येष प्रसिद्धोसौऽभवत्क्षितौ । तत्र स्थितैर्न चाद्यापि प्रासादो दश्यते हि सः

ଏହି ସ୍ଥାନ ପୃଥିବୀରେ ‘ଚଣ୍ଡାଳସ୍ଥଳ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା; ଏବଂ ସେଠାରେ ଥିବାମାନଙ୍କୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାସାଦସଦୃଶ ଦେବାଳୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 38

तदाप्रभृति तल्लिंगं साम्यभावमुपागतम् । धौतपाप्मा गतस्तीर्थं द्विजो लिंगनिरीक्षिणात्

ସେହି ଦିନଠାରୁ ସେଇ ଲିଙ୍ଗ ସମତା ଓ ଶାନ୍ତିଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା; ଲିଙ୍ଗଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ପାପଧୌତ ଦ୍ୱିଜ ତୀର୍ଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 39

प्रत्यहं पूजयामास गोवत्सं गत किल्बिषः । विशेषात्कृष्णपक्षस्य चतुर्द्दश्यां समागतः

ସେ ପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରତିଦିନ ଗୋବତ୍ସଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲା; ବିଶେଷତଃ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନେ ଏହାକୁ ଅଧିକ ଭାବେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲା।

Verse 40

एतत्तदद्भुतं तस्य देवस्य च त्रिशूलिनः । शृणुयाद्यो नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते

ଏହା ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବ (ଶିବ)ଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ମହିମା; ଯେ ନର ଭକ୍ତିରେ ଏହା ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 41

भूत उवाच । गोवत्समिति विख्यातं नराणां पुण्यदं परम् । अनेकजन्मपापघ्नं मार्कंडेयेन भाषितम्

ଭୂତ କହିଲା— ‘ଗୋବତ୍ସ’ ନାମେ ବିଖ୍ୟାତ ଏହା ନରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରମ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ; ଅନେକ ଜନ୍ମର ପାପନାଶକ—ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚାରିତ।

Verse 42

तत्र तीर्थे सकृत्स्नानं रुद्रलोकप्रदं नृणाम् । पापदेहविशुद्धयर्थं पापेनोपहतात्मनाम्

ସେହି ତୀର୍ଥରେ ଏକଥର ସ୍ନାନ କଲେ ନରମାନେ ରୁଦ୍ରଲୋକ ପାଆନ୍ତି; ପାପରେ ଆହତ ଦେହ ଓ ଅନ୍ତରାତ୍ମାର ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏହା।

Verse 43

कूपे तर्पणतश्चैव श्राद्धतश्चैव तृप्तता । भाद्रपदे विशे षेण पक्षस्यांते भवेत्कलौ

କୂପରେ ତର୍ପଣ କଲେ ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅର୍ପଣ କଲେ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ବିଶେଷତଃ ଭାଦ୍ରପଦରେ, ପକ୍ଷାନ୍ତେ, କଳିଯୁଗରେ।

Verse 44

एकविंशतिवारांस्तु गयायां तर्पणे कृते । पितॄणां परमा तृप्तिः सकृद्वै गंगकूपके

ଗୟାରେ ଏକୋଇଶିଥର ତର୍ପଣ କଲେ ମଧ୍ୟ, ପିତୃମାନଙ୍କର ପରମ ତୃପ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ ଗଙ୍ଗାକୂପକରେ ଏକଥର ତର୍ପଣ କଲେ ହିଁ ମିଳେ।

Verse 45

तस्मिन्गोवत्ससामीप्ये तिष्ठते गंगकूपकः । तस्मिंस्तिलोदकेनापि सद्गतिं यांति तर्पिताः

ସେଇ ଗୋବତ୍ସର ସମୀପରେ ଗଙ୍ଗାକୂପକ ଅବସ୍ଥିତ; ସେଠାରେ ତିଳଜଳ ଦେଇ ତର୍ପଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତ ପିତୃମାନେ ସଦ୍ଗତି ପାଆନ୍ତି।

Verse 46

पितरो नरकाद्वापि सुपुण्येन सुमेधसा । गोप्रदानं प्रशंसंति तस्मिंस्तीर्थे मुनीश्वराः

ସୁମେଧାବାନଙ୍କ ମହାପୁଣ୍ୟବଳରେ ପିତୃମାନେ ନରକରୁ ମଧ୍ୟ (ଉଦ୍ଧୃତ ହୋଇ) ସେଇ ତୀର୍ଥରେ ଗୋପ୍ରଦାନକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି; ମୁନୀଶ୍ୱରମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି କର୍ମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।

Verse 47

विप्राय स्वर्णदानं तु रुद्रलोके नयेन्नरम् । सरस्वतीशिवक्षेत्रे गंगा च गंगकूपके

ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯାଏ—ସରସ୍ୱତୀ–ଶିବକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ; ଏବଂ ଗଙ୍ଗାକୂପକରେ ମଧ୍ୟ ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଅଛି।

Verse 48

एकस्थमेतत्त्रितयं स्वर्गापवर्गकारणम् । सेवितं चर्षिभिः सिद्धैस्तीर्थं सर्वत्र विश्रुतम्

ଏକେ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ତ୍ରୟ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଅପବର୍ଗ (ମୋକ୍ଷ)ର କାରଣ ହୁଏ; ଋଷି ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ସେବିଥିବା ଏହି ତୀର୍ଥ ସର୍ବତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 49

पीलुयुग्मं स्थितं तत्र तत्तीर्थं मुनिसेवितम् । स्नानात्स्वर्गप्रदं चैव पानात्पापविशुद्धिदम्

ସେଠାରେ ପୀଲୁ ବୃକ୍ଷର ଯୁଗଳ ଅବସ୍ଥିତ; ସେ ତୀର୍ଥ ମୁନିମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ, ଏବଂ ଜଳ ପାନ କଲେ ପାପଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ।

Verse 50

कीर्त्तनात्पुण्यजननं सेवनान्मुक्तिदं परम् । तद्वै पश्यंति ये भक्त्या ब्रह्महा यदि मातृहा

ତାହାର କୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ପୁଣ୍ୟ ଜନ୍ମେ; ତାହାର ସେବନ କଲେ ପରମ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଯେମାନେ ଭକ୍ତିରେ ତାହାକୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି—ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା କିମ୍ବା ମାତୃହତ୍ୟା ଦୋଷୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 51

बालघाती च गोघ्नश्च ये च स्त्रीशूद्रघातकाः । गरदाश्चाग्निदाश्चैव गुरुद्रोहरताश्च ये

ଶିଶୁହନ୍ତା, ଗୋହନ୍ତା, ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ରଘାତକ; ବିଷଦାତା, ଅଗ୍ନିଦାତା (ଆଗ ଲଗାଇବାଳା), ଓ ଗୁରୁଦ୍ରୋହରେ ରତ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ (ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଗତ)।

Verse 52

तपस्विनिन्दकाश्चैव कूटसाक्ष्यं करोति यः । वक्ता च परदोषस्य परस्य गुणलोपकः

ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରୁଥିବା, କୂଟସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଥିବା; ପରଦୋଷ ପ୍ରଚାର କରୁଥିବା ଏବଂ ପରର ଗୁଣକୁ ଢାକିବା କିମ୍ବା କମାଇବାଳାମାନେ ମଧ୍ୟ (ଏଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ)।

Verse 53

सर्वपापमयोऽप्यत्र मुच्यते लिंगदर्शनात्

ଏଠାରେ ସର୍ବପାପମୟ ଲୋକ ମଧ୍ୟ କେବଳ ଲିଙ୍ଗଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।