Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 34

Devanagari script

अरिष्टदैत्यः केशी च वृकासुरबकासुरौ । शकटासुरो महासुर स्तृणावर्तश्च धेनुकः

Transliteration

ariṣṭadaityaḥ keśī ca vṛkāsurabakāsurau | śakaṭāsuro mahāsura stṛṇāvartaśca dhenukaḥ

Translation

ଅରିଷ୍ଟ ଦୈତ୍ୟ, କେଶୀ, ବୃକାସୁର ଓ ବକାସୁର; ଶକଟାସୁର ନାମକ ମହାସୁର, ଏବଂ ତୃଣାବର୍ତ୍ତ ଓ ଧେନୁକ—ଏମାନେ।

Word by Word

• अरिष्टदैत्यः: Ariṣṭa-demon
• अरिष्टदैत्यः: कर्ता/उद्देश्य (Listed entity)
• Type: Noun
• Root: अरिष्ट + दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; कर्मधारय (अरिष्टः दैत्यः)

• केशी: Keśī
• केशी: कर्ता/उद्देश्य (Listed entity)
• Type: Noun
• Root: केशिन्/केशी (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• वृकासुरबकासुरौ: Vṛkāsura and Bakāsura
• वृकासुरबकासुरौ: कर्ता/उद्देश्य (Listed entities)
• Type: Noun
• Root: वृकासुर + बकासुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; द्विवचन (Dual); इतरेतर-द्वन्द्व (वृकासुरः च बकासुरः च)

• शकटासुरः: Śakaṭāsura
• शकटासुरः: कर्ता/उद्देश्य (Listed entity)
• Type: Noun
• Root: शकट + असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुष (शकट-सम्बन्धी असुरः)

• महासुरः: the great demon
• महासुरः: कर्ता/उद्देश्य (Listed entity)
• Type: Noun
• Root: महा + असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; कर्मधारय (महान् असुरः)

• स्तृणावर्तः: Tṛṇāvarta
• स्तृणावर्तः: कर्ता/उद्देश्य (Listed entity)
• Type: Noun
• Root: तृणावर्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक

• धेनुकः: Dhenuka
• धेनुकः: कर्ता/उद्देश्य (Listed entity)
• Type: Noun
• Root: धेनुक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

Speaker

Narrator/Questioner within Dharmāraṇya Māhātmya (continuing enumeration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vraja-maṇḍala (implied)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A rapid-fire litany of defeated asuras—Ariṣṭa, Keśī, Vṛkāsura, Bakāsura, Śakaṭa, Tṛṇāvarta, Dhenuka—evoked as a montage of battles and rescues around pastoral Vraja.

Characters & Entities

• Ariṣṭa
• Keśī
• Vṛkāsura
• Bakāsura
• Śakaṭāsura
• Tṛṇāvarta
• Dhenuka
• Kṛṣṇa (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembering the Lord’s victories over destructive forces strengthens faith that dharma is protected across ages.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse serves the Dharmāraṇya narrative by recalling divine acts.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a devotional/theological enumeration.