Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 7

Devanagari script

ब्राह्मणायतने तत्र प्राकारमण्डलान्तरे । तन्मध्ये रचितं पीठमिष्टकाभिः सुशोभितम्

Transliteration

brāhmaṇāyatane tatra prākāramaṇḍalāntare | tanmadhye racitaṃ pīṭhamiṣṭakābhiḥ suśobhitam

Translation

ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣାୟତନରେ, ପ୍ରାକାରମଣ୍ଡଳର ଭିତରେ, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଇଷ୍ଟକାଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ ଏକ ପୀଠ ନିର୍ମିତ ହେଲା।

Word by Word

• ब्राह्मणायतने: in the Brahmins’ sanctuary
• ब्राह्मणायतने: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण + आयतन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘ब्राह्मणानाम् आयतनम्’)

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण (Location adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (there)

• प्राकारमण्डलान्तरे: within the rampart enclosure
• प्राकारमण्डलान्तरे: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: प्राकार + मण्डल + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘प्राकारस्य मण्डलस्य अन्तरे’ = within the enclosure-circuit)

• तत्: that
• तत्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-सम्बन्धे अव्ययवत्; here in sandhi with मध्ये → तन्मध्ये (demonstrative ‘that’)

• मध्ये: in the middle
• मध्ये: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• रचितम्: constructed
• रचितम्: क्रिया/भाव (Predicate state)
• Type: Verb
• Root: रच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि ‘was constructed’ (agreeing with पीठम्)

• पीठम्: a pedestal/altar-seat
• पीठम्: कर्ता/विषय (Subject of ‘रचितम्’)
• Type: Noun
• Root: पीठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• इष्टकाभिः: with bricks
• इष्टकाभिः: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: इष्टका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• सुशोभितम्: well-adorned
• सुशोभितम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सु- (उपसर्ग) + शोभ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणं पीठस्य

Speaker

Vyāsa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Inside the enclosure, within a Brahmin-managed precinct, artisans and priests build a central brick-adorned pedestal, aligned and gleaming, ready for installation rites.

Characters & Entities

• Brāhmaṇāyatana
• Prākāra
• Pīṭha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The center (madhya) of a sacred precinct is symbolically prepared as the seat of divine presence—orderly space reflects orderly dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The consecrated inner area of Satyamaṃdira within Dharmāraṇya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Only implied: preparation of a pīṭha for installation/worship; no detailed rite is stated.